ข้ามไปยังเนื้อหา
Clear Skin Dermatology

ตรวจไฝ

ไฝส่วนใหญ่เป็นภาวะที่ไม่อันตรายและสามารถอยู่กับเราได้ตลอดชีวิตโดยไม่เกิดปัญหา อย่างไรก็ตาม ไฝที่เกิดขึ้นใหม่ ไฝที่มีการเปลี่ยนแปลง หรือไฝที่ดูแตกต่างจากไฝอื่น ๆ บนร่างกาย ควรได้รับการประเมินอย่างเหมาะสม

ตรวจไฝ

การตรวจไฝมีจุดประสงค์เพื่อแยกว่า รอยโรคนั้นมีลักษณะไม่อันตราย สามารถติดตามต่อได้ หรือมีความผิดปกติที่ควรตัดชิ้นเนื้อเพื่อตรวจหามะเร็งผิวหนัง โดยเฉพาะมะเร็งเมลาโนมา

แพทย์ผิวหนังจะประเมินลักษณะด้วยตาเปล่า และอาจใช้ กล้องขยายสำหรับตรวจผิวหนัง เพื่อดูโครงสร้างของเม็ดสี เส้นเลือด และรายละเอียดภายในรอยโรคที่ไม่สามารถเห็นได้ชัดด้วยตาเปล่า

สำหรับผู้ที่อยู่ในกรุงเทพ ไม่ว่าจะเป็นคนไทย ชาวต่างชาติ หรือผู้ที่เดินทางมาประเทศไทย หากพบไฝที่เปลี่ยนขนาด รูปร่าง สี มีเลือดออก คันผิดปกติ หรือดูแตกต่างจากไฝอื่น ควรพิจารณาตรวจโดยแพทย์ผิวหนัง

ไฝคืออะไร

ไฝเกิดจากการรวมตัวของเซลล์สร้างเม็ดสีในผิวหนัง

ไฝสามารถมีลักษณะได้หลายแบบ เช่น

  • สีน้ำตาล
  • สีดำ
  • สีเนื้อ
  • สีชมพู
  • สีเทาอมฟ้า
  • แบนราบ
  • นูนเล็กน้อย
  • นูนเป็นก้อนกลม

ไฝทั่วไปมักมีรูปร่างค่อนข้างสมมาตร ขอบค่อนข้างเรียบ และไม่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว

ไฝสามารถพบได้ทุกบริเวณของร่างกาย รวมถึง

  • หนังศีรษะ
  • ฝ่ามือ
  • ฝ่าเท้า
  • ซอกนิ้ว
  • รอบเล็บ
  • ใต้เล็บ

การมีไฝไม่ได้หมายความว่าไฝนั้นจะกลายเป็นมะเร็ง ไฝส่วนใหญ่เป็นภาวะที่ไม่อันตราย

ทำไมจึงควรตรวจไฝ

จุดประสงค์สำคัญของการตรวจไฝคือการค้นหารอยโรคที่อาจเป็นมะเร็งเมลาโนมาหรือมะเร็งผิวหนังชนิดอื่น

ควรพิจารณาตรวจเมื่อไฝ

  • เพิ่งเกิดขึ้นใหม่และมีลักษณะผิดปกติ
  • โตขึ้น
  • รูปร่างเปลี่ยน
  • สีเปลี่ยน
  • ขอบไม่เรียบ
  • มีหลายสีในก้อนเดียว
  • เริ่มคันโดยไม่มีสาเหตุชัดเจน
  • เจ็บหรือกดเจ็บ
  • มีเลือดออกโดยไม่ได้กระแทก
  • ตกสะเก็ดซ้ำ
  • มีส่วนใดส่วนหนึ่งหนาหรือนูนขึ้น
  • ดูแตกต่างจากไฝอื่นบนร่างกายอย่างชัดเจน

การเปลี่ยนแปลงของรอยโรคตามเวลาเป็นหนึ่งในสัญญาณสำคัญที่ควรได้รับการตรวจ

มะเร็งเมลาโนมาคืออะไร

มะเร็งเมลาโนมาเป็นมะเร็งที่เกิดจากเซลล์สร้างเม็ดสีของผิวหนัง

แม้พบไม่บ่อยเท่ามะเร็งผิวหนังบางชนิด แต่มีความสำคัญเนื่องจากสามารถแพร่กระจายไปยังอวัยวะอื่นได้หากไม่ได้รับการวินิจฉัยและรักษาอย่างเหมาะสม

สิ่งสำคัญคือ มะเร็งเมลาโนมาไม่ได้เกิดจากไฝเดิมทุกครั้ง

บางรายเกิดเป็นรอยโรคใหม่บนผิวหนังที่ไม่เคยมีไฝบริเวณนั้นมาก่อน

ดังนั้น การตรวจผิวหนังไม่ควรสนใจเฉพาะไฝเก่า แต่ต้องสังเกตรอยใหม่ที่เกิดขึ้นด้วย

ไฝแบบไหนที่ควรสงสัย

มีหลักง่าย ๆ 5 ข้อที่ช่วยสังเกตไฝผิดปกติ

1. รูปร่างไม่สมมาตร

หากแบ่งรอยโรคออกเป็นสองส่วนแล้วแต่ละด้านมีลักษณะแตกต่างกันมาก อาจเป็นลักษณะที่ควรตรวจเพิ่มเติม

ไฝทั่วไปจำนวนมากจะค่อนข้างสมมาตร แม้จะไม่ใช่กฎที่ใช้ได้กับทุกกรณี

2. ขอบไม่เรียบ

ลักษณะที่ควรสังเกต ได้แก่

  • ขอบหยัก
  • ขอบเว้า
  • ขอบเบลอ
  • ขอบไม่ชัด
  • ขอบไม่สม่ำเสมอ

3. สีไม่สม่ำเสมอ

รอยโรคที่มีหลายสีหรือมีสีเปลี่ยนไปจากเดิมควรได้รับการประเมิน

สีที่อาจพบในรอยโรคผิดปกติ ได้แก่

  • น้ำตาลอ่อน
  • น้ำตาลเข้ม
  • ดำ
  • แดง
  • ชมพู
  • ขาว
  • เทาอมฟ้า

4. ขนาดเพิ่มขึ้น

รอยโรคที่มีขนาดใหญ่ควรได้รับความสนใจมากขึ้น โดยเฉพาะเมื่อโตขึ้นเรื่อย ๆ

อย่างไรก็ตาม มะเร็งเมลาโนมาสามารถมีขนาดเล็กได้

ดังนั้น ไม่ควรใช้ขนาดเพียงอย่างเดียวตัดสินว่าไฝปลอดภัยหรือไม่

5. มีการเปลี่ยนแปลง

ข้อนี้มีความสำคัญมาก

ควรสังเกตการเปลี่ยนแปลงของ

  • ขนาด
  • รูปร่าง
  • สี
  • พื้นผิว
  • ความหนา
  • อาการคัน
  • อาการเจ็บ
  • การมีเลือดออก

หากมีการเปลี่ยนแปลงชัดเจน แม้จะไม่มีลักษณะผิดปกติครบทุกข้อ ก็ควรพิจารณาตรวจ

ไฝที่ดูแตกต่างจากไฝอื่นสำคัญอย่างไร

คนจำนวนมากมีไฝหลายเม็ดที่มีลักษณะคล้ายกัน

หากมีไฝหนึ่งเม็ดที่ดูแตกต่างจากไฝอื่นอย่างชัดเจน เช่น

  • ดำกว่ามาก
  • ใหญ่กว่า
  • รูปร่างไม่เหมือนเม็ดอื่น
  • มีหลายสี
  • นูนขึ้นผิดปกติ

รอยดังกล่าวควรได้รับความสนใจเป็นพิเศษ

ตัวอย่างเช่น หากไฝเกือบทั้งหมดเป็นสีน้ำตาลอ่อนขนาดเล็ก แต่มีหนึ่งเม็ดสีดำเข้มและขอบไม่เรียบ ไฝเม็ดนั้นอาจควรได้รับการตรวจละเอียดมากกว่าเม็ดอื่น

ไฝรูปร่างผิดปกติทุกเม็ดเป็นมะเร็งหรือไม่

ไม่ใช่

ไฝที่ไม่อันตรายบางชนิดสามารถมีรูปร่างหรือสีที่ดูผิดปกติได้

อาจพบลักษณะ เช่น

  • ใหญ่กว่าไฝทั่วไป
  • รูปร่างไม่สมมาตร
  • มีสีหลายเฉด
  • บางส่วนแบนและบางส่วนนูน

การมีลักษณะเหล่านี้ไม่ได้หมายความว่าเป็นมะเร็งเมลาโนมาแน่นอน

อย่างไรก็ตาม หากมีไฝผิดปกติหลายเม็ด หรือมีไฝหนึ่งเม็ดที่กำลังเปลี่ยนแปลง ควรได้รับการประเมินโดยแพทย์

ไม่จำเป็นต้องตัดไฝผิดปกติทุกเม็ดออก เพียงเพราะรูปลักษณ์แตกต่างจากไฝทั่วไป

การตรวจไฝทำอย่างไร

การตรวจเริ่มจากการซักประวัติ

แพทย์อาจถามว่า

  • ไฝเป็นมานานเท่าไร
  • มีการเปลี่ยนแปลงหรือไม่
  • เปลี่ยนเร็วหรือช้า
  • เคยมีเลือดออกหรือไม่
  • มีอาการคันหรือเจ็บหรือไม่
  • สีเข้มขึ้นหรือไม่
  • เคยมีไฝผิดปกติมาก่อนหรือไม่
  • เคยเป็นมะเร็งผิวหนังหรือไม่
  • คนในครอบครัวเคยเป็นมะเร็งเมลาโนมาหรือไม่
  • มีไฝจำนวนมากหรือไม่
  • เคยถูกแดดจัดหรือผิวไหม้แดดบ่อยหรือไม่

หลังจากนั้นแพทย์จะตรวจรอยโรคโดยตรง

หากมีข้อบ่งชี้ อาจตรวจผิวหนังบริเวณอื่นเพิ่มเติมหรือแนะนำการตรวจผิวหนังทั่วร่างกาย

การตรวจไฝด้วยกล้องขยายผิวหนังคืออะไร

เป็นการใช้เครื่องมือขยายเฉพาะสำหรับตรวจรอยโรคบนผิวหนัง

เครื่องมือนี้ช่วยให้แพทย์มองเห็นโครงสร้างของเม็ดสี เส้นเลือด และรูปแบบใต้ผิวหนังที่ไม่สามารถเห็นชัดด้วยตาเปล่า

ช่วยแยกรอยโรคที่ไม่อันตรายออกจากรอยที่ควรตรวจเพิ่มเติมได้แม่นยำขึ้น

ข้อดีคือ

  • ไม่ต้องเจาะผิวหนัง
  • ไม่เจ็บ
  • ใช้เวลาไม่นาน
  • ช่วยประเมินโครงสร้างของไฝได้ละเอียดขึ้น

อย่างไรก็ตาม หากรอยโรคยังมีลักษณะน่าสงสัย การตรวจด้วยกล้องขยายไม่สามารถทดแทนการตรวจชิ้นเนื้อได้

ไฝที่ดูผิดปกติทุกเม็ดต้องตัดออกหรือไม่

ไม่จำเป็น

หลังการตรวจ แพทย์อาจแนะนำได้หลายแนวทาง เช่น

  • ไม่ต้องรักษาหากลักษณะชัดเจนว่าไม่อันตราย
  • สังเกตด้วยตนเอง
  • ถ่ายภาพไว้เปรียบเทียบ
  • นัดติดตาม
  • บันทึกภาพด้วยกล้องขยายเพื่อติดตามการเปลี่ยนแปลง

การเลือกแนวทางขึ้นอยู่กับลักษณะของไฝ ประวัติ ตำแหน่ง และความเสี่ยงของผู้ป่วยแต่ละราย

การติดตามไฝด้วยภาพถ่าย

ไฝบางเม็ดอาจมีความผิดปกติเล็กน้อย แต่ยังไม่มีลักษณะที่จำเป็นต้องตัดออกทันที

ในผู้ป่วยบางราย แพทย์อาจบันทึกภาพของไฝเพื่อเปรียบเทียบในอนาคต

สิ่งที่สามารถติดตามได้ ได้แก่

  • ขนาด
  • รูปร่าง
  • สี
  • โครงสร้างภายใน
  • ความเปลี่ยนแปลงตามเวลา

อย่างไรก็ตาม การติดตามด้วยภาพเหมาะเฉพาะรอยที่แพทย์ประเมินว่าสามารถติดตามได้อย่างปลอดภัย

หากไฝมีลักษณะน่าสงสัยชัดเจน ไม่ควรเพียงถ่ายภาพแล้วปล่อยทิ้งไว้

เมื่อใดควรตัดชิ้นเนื้อไฝ

แพทย์อาจพิจารณาตัดชิ้นเนื้อเมื่อไม่สามารถยืนยันได้ว่าไม่ใช่มะเร็งเมลาโนมาหรือมะเร็งผิวหนังชนิดอื่นได้อย่างมั่นใจ

ลักษณะที่อาจเป็นเหตุให้พิจารณา ได้แก่

  • รูปร่างไม่สมมาตรมาก
  • โครงสร้างผิดปกติ
  • รูปแบบเม็ดสีที่น่าสงสัย
  • เปลี่ยนแปลงรวดเร็ว
  • มีเลือดออกโดยไม่มีสาเหตุ
  • มีก้อนนูนเกิดขึ้นใหม่
  • ขนาดเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง
  • ดูแตกต่างจากไฝอื่นมาก
  • ภาพติดตามแสดงการเปลี่ยนแปลงชัดเจน

หากสงสัยมะเร็งเมลาโนมา โดยทั่วไปควรเก็บเนื้อเยื่อให้เพียงพอสำหรับการตรวจทางพยาธิวิทยา

หลังตัดไฝแล้วตรวจอะไร

ชิ้นเนื้อที่ตัดออกสามารถส่งตรวจทางพยาธิวิทยา

แพทย์พยาธิวิทยาจะตรวจเนื้อเยื่อด้วยกล้องจุลทรรศน์เพื่อวินิจฉัยว่าเป็นรอยโรคชนิดใด

ผลตรวจอาจพบว่าเป็น

  • ไฝธรรมดาที่ไม่อันตราย
  • ไฝผิดปกติ
  • มะเร็งเมลาโนมา
  • รอยโรคผิวหนังชนิดไม่อันตรายอื่น
  • มะเร็งผิวหนังชนิดอื่น

แนวทางรักษาต่อจะขึ้นอยู่กับผลตรวจ

ไฝที่สงสัยมะเร็งควรใช้เลเซอร์เอาออกหรือไม่

หากสงสัยมะเร็งเมลาโนมา ไม่ควรทำลายรอยโรคด้วยเลเซอร์เพียงเพื่อเอาสีออก

เหตุผลสำคัญคือการทำลายเนื้อเยื่ออาจทำให้ไม่สามารถนำชิ้นเนื้อไปตรวจทางพยาธิวิทยาได้อย่างเหมาะสม

หากมีความสงสัยเรื่องมะเร็ง สิ่งสำคัญกว่าความสวยงามคือการเก็บเนื้อเยื่อเพื่อวินิจฉัยให้ถูกต้อง

ไฝธรรมดาสามารถเอาออกได้หรือไม่

ได้

ไฝที่ได้รับการประเมินแล้วว่าไม่อันตรายอาจเอาออกได้หาก

  • เกี่ยวเสื้อผ้าบ่อย
  • ระคายเคืองจากเครื่องประดับ
  • โดนมีดโกนเป็นประจำ
  • ทำให้เจ็บหรือรำคาญ
  • ต้องการเอาออกด้วยเหตุผลด้านรูปลักษณ์

วิธีที่เหมาะสมขึ้นอยู่กับ

  • ไฝแบนหรือนูน
  • ขนาด
  • ตำแหน่ง
  • ความลึก
  • จำเป็นต้องส่งตรวจชิ้นเนื้อหรือไม่

ไฝที่มีขนขึ้นอันตรายหรือไม่

การมีขนขึ้นจากไฝไม่ได้หมายความว่าเป็นมะเร็ง

ไฝที่ไม่อันตรายสามารถมีรูขุมขนอยู่ภายในได้

สิ่งที่สำคัญกว่าคือการเปลี่ยนแปลงของ

  • ขนาด
  • รูปร่าง
  • สี
  • ผิว
  • ความหนา
  • อาการ

ไฝมีเลือดออกหมายถึงมะเร็งหรือไม่

ไม่เสมอไป

ไฝนูนธรรมดาอาจมีเลือดออกหลัง

  • โกนหนวด
  • เกา
  • เสื้อผ้าเสียดสี
  • กระแทก

แต่หาก มีเลือดออกเองโดยไม่มีเหตุผล หรือมีเลือดออกซ้ำ ๆ ควรได้รับการตรวจ โดยเฉพาะหากมีการเปลี่ยนแปลงอื่นร่วมด้วย

ไฝคันอันตรายหรือไม่

อาการคันเพียงอย่างเดียวไม่ได้หมายความว่าเป็นมะเร็ง

ผิวแห้ง การเสียดสี หรือการระคายเคืองสามารถทำให้ไฝคันได้

แต่หากไฝเริ่มคันอย่างต่อเนื่องร่วมกับ

  • โตขึ้น
  • สีเปลี่ยน
  • รูปร่างเปลี่ยน
  • มีเลือดออก

ควรได้รับการตรวจ

มะเร็งเมลาโนมาสามารถมีขนาดเล็กได้หรือไม่

ได้

ไม่ควรคิดว่าไฝที่มีขนาดเล็กจะปลอดภัยเสมอ

มะเร็งเมลาโนมาระยะแรกสามารถมีขนาดเล็กได้ ดังนั้นการเปลี่ยนแปลงและลักษณะโดยรวมของรอยโรคจึงสำคัญกว่าการใช้ขนาดเพียงอย่างเดียว

มะเร็งเมลาโนมาสามารถเป็นสีชมพูหรือสีเนื้อได้หรือไม่

ได้

มะเร็งเมลาโนมาไม่ได้เป็นสีน้ำตาลหรือดำทุกครั้ง

บางชนิดมีเม็ดสีน้อยและอาจมีลักษณะ

  • สีชมพู
  • สีแดง
  • สีใกล้เคียงกับผิวหนัง

ดังนั้น ก้อนใหม่ที่โตขึ้นหรือเปลี่ยนแปลงไม่ควรถูกมองข้ามเพียงเพราะไม่มีสีดำ

มะเร็งเมลาโนมาเกิดที่ฝ่ามือ ฝ่าเท้า หรือเล็บได้หรือไม่

ได้

มะเร็งเมลาโนมาสามารถเกิดในบริเวณที่ไม่ได้โดนแดดมาก เช่น

  • ฝ่ามือ
  • ฝ่าเท้า
  • ซอกนิ้วเท้า
  • รอบเล็บ
  • ใต้เล็บ

ประเด็นนี้มีความสำคัญโดยเฉพาะในผู้ที่มีผิวสีเข้มหรือชาวเอเชีย เพราะไม่ควรตรวจเฉพาะบริเวณใบหน้า แขน หรือหลังเท่านั้น

มะเร็งเมลาโนมาใต้เล็บมีลักษณะอย่างไร

ลักษณะที่ควรสังเกต ได้แก่

  • แถบสีน้ำตาลหรือดำตามแนวยาวที่เกิดขึ้นใหม่
  • แถบกว้างขึ้นเรื่อย ๆ
  • สีไม่สม่ำเสมอ
  • มีหลายเฉดสีน้ำตาลหรือดำ
  • สีลามออกมาที่ผิวหนังรอบเล็บ
  • เล็บแตกหรือเสียรูป
  • มีก้อนใต้เล็บ

รอยดำที่เล็บไม่ได้หมายความว่าเป็นมะเร็งทุกกรณี โดยเฉพาะในผู้ที่มีสีเล็บเข้มตามธรรมชาติ แต่รอยที่เกิดใหม่หรือเปลี่ยนแปลงในเล็บเพียงเล็บเดียวควรได้รับการประเมิน

ไฝบนหนังศีรษะควรตรวจอย่างไร

ไฝและมะเร็งผิวหนังสามารถเกิดบนหนังศีรษะได้

ปัญหาคือบริเวณนี้มองเห็นได้ยากเพราะมีเส้นผมปกคลุม

เมื่อตรวจด้วยตนเอง สามารถใช้

  • กระจก
  • กระจกมือถือ
  • หวีแหวกผม
  • ให้คนในครอบครัวช่วยดู

แพทย์ผิวหนังสามารถตรวจบริเวณหนังศีรษะเป็นส่วนหนึ่งของการตรวจผิวหนังทั่วร่างกายได้

การตรวจไฝทั่วร่างกายคืออะไร

การตรวจไฝทั่วร่างกายแตกต่างจากการตรวจเฉพาะไฝหนึ่งเม็ด

แพทย์จะประเมินผิวหนังอย่างเป็นระบบเพื่อค้นหา

  • ไฝที่น่าสงสัย
  • รอยโรคที่เกิดขึ้นใหม่
  • ไฝผิดปกติ
  • มะเร็งเมลาโนมา
  • มะเร็งผิวหนังชนิดอื่น
  • รอยโรคที่ดูแตกต่างจากรูปแบบทั่วไปของผู้ป่วย

บริเวณที่อาจตรวจ ได้แก่

  • หนังศีรษะ
  • ใบหน้า
  • ใบหู
  • คอ
  • หน้าอก
  • หน้าท้อง
  • หลัง
  • แขน
  • มือ
  • ขา
  • เท้า
  • ซอกนิ้ว
  • ฝ่ามือ
  • ฝ่าเท้า
  • เล็บ

ขอบเขตการตรวจควรอธิบายและตกลงกับผู้ป่วยก่อน

ใครควรพิจารณาตรวจผิวหนังทั่วร่างกาย

ไม่มีระยะเวลาตรวจที่เหมาะกับทุกคนเหมือนกัน

ผู้ที่อาจต้องได้รับการติดตามใกล้ชิดขึ้น ได้แก่

  • เคยเป็นมะเร็งเมลาโนมา
  • เคยเป็นมะเร็งผิวหนัง
  • มีไฝจำนวนมาก
  • มีไฝผิดปกติหลายเม็ด
  • มีประวัติครอบครัวเป็นมะเร็งเมลาโนมา
  • เคยได้รับแสงแดดสะสมมาก
  • เคยผิวไหม้แดดรุนแรงหลายครั้ง
  • มีภูมิคุ้มกันต่ำ
  • มีรอยโรคที่ต้องติดตามต่อเนื่อง

ความถี่ของการตรวจควรปรับตามความเสี่ยงของแต่ละคน

ควรตรวจไฝบ่อยแค่ไหน

ไม่มีคำตอบเดียวที่เหมาะกับทุกคน

บางคนอาจเพียงตรวจเมื่อพบไฝใหม่หรือมีการเปลี่ยนแปลง

บางคนที่มีความเสี่ยงสูงอาจต้องตรวจเป็นระยะ

แพทย์จะพิจารณาจาก

  • จำนวนไฝ
  • จำนวนไฝผิดปกติ
  • ประวัติมะเร็งเมลาโนมา
  • ประวัติมะเร็งผิวหนัง
  • ประวัติครอบครัว
  • สีผิว
  • อายุ
  • ประวัติการโดนแดด
  • ผลจากการตรวจครั้งก่อน

วิธีตรวจไฝด้วยตนเอง

การตรวจผิวหนังด้วยตัวเองมีประโยชน์ เพราะผู้ป่วยมักเป็นคนแรกที่สังเกตเห็นว่ารอยโรคมีการเปลี่ยนแปลง

ควรตรวจผิวหนังให้ทั่วถึง ไม่ใช่เฉพาะบริเวณที่มองเห็นง่าย

สิ่งที่ควรมองหา ได้แก่

  • รอยใหม่
  • รอยที่เปลี่ยนแปลง
  • ไฝที่ดูแตกต่างจากเม็ดอื่น
  • แผลที่ไม่หาย
  • ก้อนใหม่
  • รอยที่มีเลือดออก

อย่าลืมตรวจบริเวณที่มักมองข้าม เช่น

  • หนังศีรษะ
  • หลังใบหู
  • ฝ่ามือ
  • ฝ่าเท้า
  • ซอกนิ้ว
  • รอบเล็บ
  • ใต้เล็บ
  • หลังขา
  • บริเวณก้น

ควรถ่ายรูปไฝไว้หรือไม่

การถ่ายภาพสามารถช่วยติดตามการเปลี่ยนแปลงได้

ควรถ่ายโดย

  • ใช้แสงใกล้เคียงกันทุกครั้ง
  • ถ่ายจากระยะใกล้เคียงกัน
  • มีภาพกว้างเพื่อระบุตำแหน่ง
  • มีภาพระยะใกล้เพื่อดูรายละเอียด
  • อาจวางไม้บรรทัดข้างรอยเพื่อเทียบขนาด

อย่างไรก็ตาม หากไฝมีลักษณะน่าสงสัยอยู่แล้ว ไม่ควรใช้การถ่ายรูปแทนการตรวจโดยแพทย์

โปรแกรมในโทรศัพท์สามารถวินิจฉัยมะเร็งเมลาโนมาได้หรือไม่

ไม่ควรใช้โปรแกรมในโทรศัพท์เพียงอย่างเดียวเพื่อยืนยันหรือดูว่าเป็นมะเร็งเมลาโนมาหรือไม่

แม้เทคโนโลยีวิเคราะห์ภาพจะพัฒนาอย่างต่อเนื่อง แต่การวินิจฉัยรอยโรคที่น่าสงสัยยังควรทำโดยบุคลากรทางการแพทย์ที่ได้รับการฝึกฝน

แสงแดดในกรุงเทพเพิ่มความเสี่ยงมะเร็งผิวหนังหรือไม่

รังสีอัลตราไวโอเลตเป็นปัจจัยสำคัญที่เกี่ยวข้องกับมะเร็งผิวหนังหลายชนิด และมีส่วนต่อความเสี่ยงของมะเร็งเมลาโนมา

ประเทศไทยมีแสงแดดค่อนข้างแรงตลอดปี การป้องกันแสงแดดจึงเหมาะสำหรับทั้งผู้ที่อาศัยอยู่ในประเทศไทยและนักท่องเที่ยว

แนวทาง ได้แก่

  • หลีกเลี่ยงแดดจัดเมื่อทำได้
  • อยู่ในร่มหรือที่มีร่มเงา
  • สวมเสื้อผ้าป้องกันแดด
  • สวมหมวก
  • ใช้ครีมกันแดดชนิดป้องกันรังสีได้กว้าง
  • ทาซ้ำเมื่อจำเป็น
  • หลีกเลี่ยงการตั้งใจทำให้ผิวแทน

อย่างไรก็ตาม มะเร็งเมลาโนมาไม่ได้เกิดเฉพาะบริเวณที่โดนแดดเท่านั้น

คนเอเชียสามารถเป็นมะเร็งเมลาโนมาได้หรือไม่

ได้

มะเร็งเมลาโนมาสามารถเกิดได้ในทุกสีผิว

ผู้ที่มีผิวสีเข้มหรือชาวเอเชียอาจเกิดมะเร็งเมลาโนมาที่

  • ฝ่ามือ
  • ฝ่าเท้า
  • เล็บ
  • บริเวณที่ไม่ได้โดนแดด

ดังนั้น ไม่ควรคิดว่าผิวเข้มหรือผิวแบบชาวเอเชียจะไม่มีความเสี่ยง

ควรเอาไฝทุกเม็ดออกเพื่อป้องกันมะเร็งหรือไม่

ไม่ควร

ไฝส่วนใหญ่ไม่อันตรายและไม่จำเป็นต้องรักษา

การตัดไฝปกติออกทั้งหมดไม่ได้เป็นวิธีมาตรฐานในการป้องกันมะเร็งเมลาโนมา

เป้าหมายที่สำคัญกว่าคือการค้นหา รอยที่มีลักษณะน่าสงสัยหรือมีการเปลี่ยนแปลง

นอกจากนี้ มะเร็งเมลาโนมาสามารถเกิดเป็นรอยใหม่ได้โดยไม่จำเป็นต้องเกิดจากไฝเดิม

ไฝแบบไหนควรรีบพบแพทย์

ควรได้รับการประเมินเร็วหากพบ

  • ไฝใหม่ที่มีลักษณะผิดปกติ
  • ไฝโตขึ้น
  • รูปร่างเปลี่ยน
  • สีเปลี่ยน
  • หนาขึ้น
  • ขอบไม่เรียบ
  • มีหลายสีในก้อนเดียว
  • มีเลือดออกโดยไม่มีสาเหตุ
  • ตกสะเก็ดซ้ำ
  • มีก้อนใหม่
  • แผลไม่หาย
  • ไฝหนึ่งเม็ดดูแตกต่างจากไฝอื่นทั้งหมด
  • มีแถบดำที่เล็บเกิดใหม่หรือกำลังเปลี่ยนแปลง
  • มีสีลามออกนอกขอบรอยโรค
  • รอยโรคเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว

อาการเหล่านี้ไม่ได้หมายความว่าเป็นมะเร็งแน่นอน แต่ควรได้รับการตรวจ

เมื่อตรวจไฝกับแพทย์ผิวหนังในกรุงเทพ ควรเตรียมอะไรบ้าง

ก่อนมาตรวจ ควรนึกถึงข้อมูลต่อไปนี้

  • ไฝเป็นมานานเท่าไร
  • มีการเปลี่ยนแปลงอย่างไร
  • เริ่มเปลี่ยนเมื่อใด
  • มีเลือดออกหรือคันหรือไม่
  • เคยเป็นมะเร็งผิวหนังหรือไม่
  • เคยตัดไฝผิดปกติหรือไม่
  • มีคนในครอบครัวเป็นมะเร็งเมลาโนมาหรือไม่
  • มีผลชิ้นเนื้อเดิมหรือไม่

หากมีภาพถ่ายเก่าที่เห็นไฝเม็ดเดียวกัน ควรนำมาเปรียบเทียบ เพราะช่วยประเมินการเปลี่ยนแปลงตามเวลาได้มาก

ระหว่างการตรวจ แพทย์อาจตรวจด้วยตาเปล่าและกล้องขยายผิวหนัง

หากลักษณะไม่อันตราย อาจเพียงติดตาม

หากยังมีความสงสัย อาจแนะนำให้ตัดชิ้นเนื้อเพื่อตรวจทางพยาธิวิทยา

สำหรับนักท่องเที่ยวและผู้ป่วยต่างชาติที่มาตรวจในกรุงเทพ ควรแจ้งว่าจะอยู่ประเทศไทยอีกนานเท่าใด เพราะการรอผลชิ้นเนื้อและการรักษาต่อเนื่องอาจต้องมีการติดตาม

คำถามที่พบบ่อย

จะรู้ได้อย่างไรว่าไฝอันตราย?

ไม่มีลักษณะเพียงข้อเดียวที่สามารถยืนยันมะเร็งได้

ควรสังเกตเรื่องรูปร่างไม่สมมาตร ขอบไม่เรียบ สีไม่สม่ำเสมอ การเปลี่ยนแปลงตามเวลา เลือดออก และการที่ไฝดูแตกต่างจากไฝอื่น

ไฝธรรมดาสามารถเปลี่ยนได้หรือไม่?

ได้

ไฝบางชนิดสามารถเปลี่ยนอย่างช้า ๆ ตามอายุได้ แต่การเปลี่ยนแปลงที่รวดเร็วหรือชัดเจนควรได้รับความสนใจมากกว่า

ไฝใหญ่แปลว่าอันตรายหรือไม่?

ไม่เสมอไป

ไฝใหญ่ที่คงที่มาหลายปีอาจไม่น่ากังวลเท่ารอยขนาดเล็กที่กำลังเปลี่ยนแปลง

มะเร็งเมลาโนมาสามารถมีขนาดเล็กได้หรือไม่?

ได้

จึงไม่ควรใช้ขนาดเพียงอย่างเดียวในการประเมินความปลอดภัย

ไฝขอบไม่เรียบเป็นมะเร็งเสมอหรือไม่?

ไม่

ไฝบางชนิดที่ไม่อันตรายสามารถมีรูปร่างหรือสีไม่สม่ำเสมอได้

การตรวจด้วยกล้องขยายและการประเมินโดยแพทย์ช่วยตัดสินว่าจำเป็นต้องตัดชิ้นเนื้อหรือไม่

ไฝคันควรกังวลหรือไม่?

อาการคันเพียงอย่างเดียวไม่จำเป็นต้องหมายถึงมะเร็ง

แต่หากคันร่วมกับการเปลี่ยนแปลงของขนาด สี หรือรูปร่าง ควรตรวจ

ไฝมีเลือดออกอันตรายหรือไม่?

หากมีเลือดออกจากการโกนหรือกระแทก อาจไม่อันตราย

แต่หากเลือดออกเองหรือเกิดซ้ำโดยไม่มีเหตุผลชัดเจน ควรได้รับการตรวจ

มะเร็งเมลาโนมาสามารถเกิดจากไฝเดิมได้หรือไม่?

ได้ แต่สามารถเกิดเป็นรอยใหม่ที่ไม่เคยมีไฝมาก่อนได้เช่นกัน

การตรวจด้วยกล้องขยายผิวหนังคืออะไร?

เป็นการใช้เครื่องมือขยายเพื่อดูรายละเอียดของรอยโรคที่ไม่สามารถเห็นชัดด้วยตาเปล่า และช่วยประเมินว่าไฝมีลักษณะน่าสงสัยหรือไม่

การตรวจด้วยกล้องขยายเจ็บหรือไม่?

ไม่เจ็บ และไม่ต้องใช้ยาชา

กล้องขยายสามารถยืนยันว่าไม่ใช่มะเร็งได้แน่นอนหรือไม่?

ไม่เสมอไป

หากรอยโรคยังมีลักษณะน่าสงสัย อาจต้องตัดชิ้นเนื้อเพื่อยืนยัน

ไฝผิดปกติทุกเม็ดต้องตัดหรือไม่?

ไม่จำเป็น

บางเม็ดสามารถติดตามได้อย่างปลอดภัย ขึ้นอยู่กับลักษณะของรอยและความเสี่ยงของผู้ป่วย

ไฝที่สงสัยมะเร็งควรยิงเลเซอร์หรือไม่?

โดยทั่วไปไม่ควร หากมีความสงสัยเรื่องมะเร็ง เพราะควรเก็บเนื้อเยื่อไว้สำหรับตรวจทางพยาธิวิทยา

ไฝธรรมดาเอาออกเพื่อความสวยงามได้หรือไม่?

ได้ หลังจากแพทย์ประเมินแล้วว่าเหมาะสม

คนผิวเข้มจำเป็นต้องตรวจไฝหรือไม่?

จำเป็นเมื่อมีข้อบ่งชี้

มะเร็งเมลาโนมาสามารถเกิดได้ในทุกสีผิว รวมถึงฝ่ามือ ฝ่าเท้า และเล็บ

ควรตรวจไฝบ่อยแค่ไหน?

ขึ้นอยู่กับความเสี่ยงของแต่ละคน ผู้ที่เคยเป็นมะเร็งเมลาโนมา มีไฝจำนวนมาก หรือมีไฝผิดปกติหลายเม็ดอาจต้องตรวจถี่กว่าคนทั่วไป

สามารถติดตามไฝด้วยภาพถ่ายได้หรือไม่?

ได้ในบางกรณี แต่หากรอยมีลักษณะน่าสงสัยอยู่แล้ว ไม่ควรใช้การถ่ายภาพแทนการตรวจโดยแพทย์

โรคอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง

การดูแลผิวที่ดี เริ่มต้นจากการพูดคุย

กรอกข้อมูลสำหรับติดต่อกลับ ทีมงานจะติดต่อเพื่อให้ข้อมูลเบื้องต้น ตอบข้อสงสัย และช่วยนัดหมายเวลาที่สะดวกสำหรับคุณ

Clear Skin Dermatology

Booking (TH)