ข้ามไปยังเนื้อหา
Clear Skin Dermatology

Excisional Biopsy

เป็นการผ่าตัดนำ รอยโรคผิวหนังที่มองเห็นออกทั้งหมด โดยทั่วไปจะตัดผ่านความหนาของผิวหนัง จากนั้นส่งเนื้อเยื่อทั้งหมดไปตรวจทางพยาธิวิทยา

Excisional Biopsy

รอยโรคขนาดเล็กมักถูกตัดออกเป็นรูปวงรี เพื่อให้สามารถเย็บขอบแผลเข้าหากันและทำให้แผลหลังผ่าตัดมีลักษณะเป็นเส้น

หัตถการนี้มีจุดประสงค์หลักสองด้าน

เพื่อการวินิจฉัย — พยาธิแพทย์ตรวจเนื้อเยื่อด้วยกล้องจุลทรรศน์เพื่อระบุว่ารอยโรคนั้นคืออะไร

เพื่อนำรอยโรคออก — ในบางกรณี การตัดชิ้นเนื้ออาจนำเนื้อเยื่อผิดปกติออกทั้งหมดในครั้งเดียว

อย่างไรก็ตาม การที่รอยโรคถูกตัดออกจนมองไม่เห็นแล้ว ไม่ได้หมายความว่าการรักษาสิ้นสุดลงเสมอไป

หากผลตรวจพบมะเร็งผิวหนัง อาจจำเป็นต้องผ่าตัดเพิ่มเติม ขึ้นอยู่กับชนิดของมะเร็ง ขอบเขตของโรค ผลการตรวจขอบชิ้นเนื้อ และปัจจัยอื่นของผู้ป่วย

ทำไมแพทย์ผิวหนังจึงแนะนำให้ตัดชิ้นเนื้อออกทั้งหมดเพื่อนำไปตรวจ?

รอยโรคผิวหนังจำนวนมากสามารถวินิจฉัยได้จากการตรวจโดยแพทย์ และไม่จำเป็นต้องผ่าตัด

แพทย์อาจพิจารณาการตัดชิ้นเนื้อออกทั้งหมดเพื่อนำไปตรวจเมื่อ

  • ไฝหรือรอยโรคที่มีเม็ดสีมีลักษณะน่าสงสัย
  • สงสัยมะเร็งผิวหนังเมลาโนมา
  • จำเป็นต้องประเมินโครงสร้างของรอยโรคทั้งหมด
  • ก้อนเนื้องอกมีขนาดเล็กและสามารถนำออกทั้งหมดได้อย่างเหมาะสม
  • รอยโรคโตขึ้นหรือมีการเปลี่ยนแปลงต่อเนื่อง
  • มีเลือดออกซ้ำโดยไม่มีสาเหตุชัดเจน
  • การตรวจครั้งก่อนยังไม่สามารถให้การวินิจฉัยที่แน่นอนได้
  • จำเป็นต้องประเมินความสัมพันธ์ระหว่างรอยโรคกับขอบชิ้นเนื้อ

การเลือกวิธีตัดชิ้นเนื้อควรขึ้นอยู่กับ โรคที่แพทย์สงสัยและข้อมูลที่ต้องการจากการตรวจทางพยาธิวิทยา ไม่ใช่เลือกเพียงวิธีที่ทำให้เกิดแผลเล็กที่สุด

รอยโรคชนิดใดอาจต้องตัดชิ้นเนื้อออกทั้งหมดเพื่อนำไปตรวจ?

ไฝและรอยโรคที่มีเม็ดสีผิดปกติ

ไฝที่มีการเปลี่ยนแปลงควรได้รับการประเมินโดยแพทย์ โดยเฉพาะเมื่อพบลักษณะต่อไปนี้

  • เกิดไฝหรือรอยโรคที่มีเม็ดสีขึ้นใหม่และมีลักษณะผิดปกติ
  • โตขึ้นอย่างต่อเนื่อง
  • รูปร่างเปลี่ยนไป
  • มีความไม่สมมาตรมากขึ้น
  • ขอบไม่เรียบ
  • มีหลายสีหรือสีเปลี่ยนแปลง
  • มีเลือดออกโดยไม่มีสาเหตุชัดเจน
  • เป็นแผลเรื้อรัง
  • มีลักษณะแตกต่างจากไฝอื่นของผู้ป่วยอย่างชัดเจน

ลักษณะเหล่านี้ ไม่ได้หมายความว่าเป็นมะเร็งเสมอไป ไฝชนิดไม่ร้ายบางชนิดก็อาจมีรูปร่างหรือสีไม่สม่ำเสมอได้

เป้าหมายของการตรวจโดยแพทย์ผิวหนังคือแยกว่ารอยโรคใดควรตัดชิ้นเนื้อตรวจ และรอยโรคใดสามารถติดตามการเปลี่ยนแปลงได้อย่างเหมาะสม

เมื่อสงสัยมะเร็งผิวหนังเมลาโนมา

การเลือกวิธีตัดชิ้นเนื้อมีความสำคัญเป็นพิเศษเมื่อสงสัย มะเร็งผิวหนังเมลาโนมา

หากสามารถทำได้อย่างเหมาะสม โดยทั่วไปควรนำรอยโรคที่สงสัยออกทั้งหมดพร้อมผิวหนังปกติโดยรอบเพียงเล็กน้อย เพื่อให้พยาธิแพทย์สามารถประเมินรอยโรคทั้งหมด รวมถึงข้อมูลสำคัญ เช่น ความลึกของมะเร็งหากพบว่าเป็นเมลาโนมา

ในบางกรณีอาจไม่เหมาะที่จะนำรอยโรคออกทั้งหมดตั้งแต่ครั้งแรก เช่น รอยโรคมีขนาดใหญ่มาก หรืออยู่ในตำแหน่งที่การตัดทั้งหมดอาจทำให้เกิดบาดแผลขนาดใหญ่เกินความจำเป็นแพทย์จึงอาจเลือกเก็บชิ้นเนื้อเพียงบางส่วนในสถานการณ์ที่เหมาะสม

การตัดชิ้นเนื้อออกทั้งหมดเพื่อนำไปตรวจไม่ใช่การผ่าตัดรักษาเมลาโนมาขั้นสุดท้าย

การตัดชิ้นเนื้อครั้งแรกมีจุดประสงค์หลักเพื่อให้ได้ การวินิจฉัยและข้อมูลทางพยาธิวิทยาที่ถูกต้อง

หากตรวจพบมะเร็งผิวหนังเมลาโนมา โดยทั่วไปจะต้องพิจารณาการผ่าตัดเพิ่มเติม โดยตัดเนื้อเยื่อรอบตำแหน่งเดิมออกด้วยระยะที่เหมาะสมตามผลทางพยาธิวิทยาและระยะของโรค

มะเร็งผิวหนังชนิดเบซัลเซลล์

มะเร็งผิวหนังชนิดเบซัลเซลล์ สามารถมีลักษณะได้หลายรูปแบบ

รอยโรคที่สงสัยมะเร็งผิวหนังชนิดเบซัลเซลล์ไม่จำเป็นต้องตัดออกทั้งหมดเพื่อนำไปตรวจตั้งแต่ครั้งแรกในทุกกรณี

บางครั้งแพทย์อาจเลือก การตัดชิ้นเนื้อแบบแผลเล็กด้วยอุปกรณ์เฉพาะ หรือการตัดชิ้นเนื้อจากส่วนหนึ่งของรอยโรค เพื่อยืนยันการวินิจฉัยและประเมินลักษณะทางพยาธิวิทยาก่อน

ในรอยโรคขนาดเล็กบางตำแหน่ง แพทย์อาจพิจารณานำรอยโรคออกทั้งหมดได้

หากผลตรวจยืนยันว่าเป็น มะเร็งผิวหนังชนิดเบซัลเซลล์ การวางแผนรักษาจะพิจารณาจากหลายปัจจัย เช่น

  • ชนิดย่อยทางพยาธิวิทยา
  • ขนาดของก้อน
  • ตำแหน่ง
  • ขอบเขตของรอยโรค
  • ผลการตรวจขอบชิ้นเนื้อ
  • เคยได้รับการรักษามาก่อนหรือไม่
  • เป็นรอยโรคที่กลับเป็นซ้ำหรือไม่

มะเร็งผิวหนังชนิดสความัสเซลล์

รอยโรคที่สงสัย มะเร็งผิวหนังชนิดสความัสเซลล์ สามารถตรวจด้วยการตัดชิ้นเนื้อได้หลายวิธี ขึ้นอยู่กับขนาด ความลึก ลักษณะ และตำแหน่งของรอยโรค

แพทย์ต้องเก็บเนื้อเยื่อให้เพียงพอสำหรับตอบคำถามสำคัญ เช่น มีการลุกลามเข้าสู่ชั้นผิวหนังหรือไม่ และมีลักษณะทางพยาธิวิทยาที่อาจเพิ่มความเสี่ยงหรือไม่

หากผลตรวจยืนยันว่าเป็นมะเร็งผิวหนังชนิดสความัสเซลล์ การรักษาต่อไปอาจพิจารณาจาก

  • ขนาดของก้อน
  • ตำแหน่ง
  • ความลึก
  • ลักษณะและระดับความแตกต่างของเซลล์
  • ผลการตรวจขอบชิ้นเนื้อ
  • ปัจจัยเสี่ยงอื่นทางพยาธิวิทยา
  • ภาวะภูมิคุ้มกันของผู้ป่วย

รอยโรคที่ไม่ใช่มะเร็ง

การตัดชิ้นเนื้อออกทั้งหมดเพื่อนำไปตรวจไม่ได้ใช้เฉพาะกับมะเร็งผิวหนัง

รอยโรคที่ไม่ใช่มะเร็งบางชนิดอาจนำออกทั้งหมดเพื่อวินิจฉัยหรือรักษา เช่น

  • ไฝบางชนิด
  • ถุงซีสต์
  • ก้อนเนื้องอกผิวหนังชนิดไม่ร้าย
  • รอยโรคที่เจ็บหรือระคายเคืองซ้ำ
  • รอยโรคที่อักเสบบ่อย
  • รอยโรคที่ยังไม่สามารถวินิจฉัยได้อย่างแน่ชัดจากการตรวจเพียงอย่างเดียว

อย่างไรก็ตาม รอยโรคที่ไม่ใช่มะเร็งไม่ได้จำเป็นต้องผ่าตัดทุกชนิด

หากแพทย์สามารถวินิจฉัยได้อย่างมั่นใจว่าเป็นรอยโรคที่ไม่อันตราย และรอยโรคนั้นไม่ได้ก่อให้เกิดปัญหา การติดตามอาจเหมาะสมกว่าการผ่าตัดโดยไม่จำเป็น

การตัดชิ้นเนื้อออกทั้งหมดต่างจากการตัดชิ้นเนื้อแบบแผลเล็กด้วยอุปกรณ์เฉพาะอย่างไร?

ประเด็นการตัดชิ้นเนื้อออกทั้งหมดเพื่อนำไปตรวจการตัดชิ้นเนื้อแบบแผลเล็กด้วยอุปกรณ์เฉพาะ
เนื้อเยื่อที่นำออกนำรอยโรคที่มองเห็นออกทั้งหมดเก็บชิ้นเนื้อขนาดเล็กจากส่วนหนึ่งของรอยโรค
ความลึกโดยทั่วไปตัดเต็มความหนาของผิวหนังมักครอบคลุมชั้นหนังกำพร้า หนังแท้ และอาจถึงชั้นไขมันใต้ผิวส่วนตื้น
จุดประสงค์หลักตรวจประเมินรอยโรคทั้งหมดเก็บตัวอย่างที่เป็นตัวแทนของโรค
การเย็บแผลโดยทั่วไปต้องเย็บอาจต้องเย็บหรือไม่ก็ได้
เหมาะกับไฝผิดปกติบางชนิด รอยโรคที่สงสัยเมลาโนมา และก้อนเนื้องอกขนาดเล็กบางชนิดโรคผิวหนังอักเสบและก้อนเนื้องอกบางชนิด
ข้อจำกัดแผลและรอยแผลเป็นมักใหญ่กว่าตัวอย่างอาจไม่ครอบคลุมลักษณะทั้งหมดของรอยโรค

การตัดชิ้นเนื้อแบบแผลเล็กด้วยอุปกรณ์เฉพาะมีประโยชน์เมื่อแพทย์ต้องการตรวจการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในผิวหนังหลายชั้น โดยเฉพาะโรคผิวหนังอักเสบและเนื้องอกบางชนิด

แต่หากเป็นรอยโรคจากเซลล์สร้างเม็ดสีที่สงสัยมะเร็งผิวหนังเมลาโนมา การเก็บตัวอย่างเพียงส่วนเล็ก ๆ อาจพลาดบริเวณสำคัญของรอยโรคได้

การตัดชิ้นเนื้อออกทั้งหมดต่างจากการตัดชิ้นเนื้อเพียงบางส่วนอย่างไร?

การตัดชิ้นเนื้อออกทั้งหมดเพื่อนำไปตรวจ คือการนำรอยโรคทั้งหมดออก

ส่วน การตัดชิ้นเนื้อเพียงบางส่วน (Incisional Biopsy) คือการนำเนื้อเยื่อเพียงบางส่วนของรอยโรคมาตรวจ

การตัดเพียงบางส่วนอาจเหมาะสมเมื่อ

  • รอยโรคมีขนาดใหญ่เกินกว่าจะนำออกทั้งหมดตั้งแต่ครั้งแรก
  • การตัดทั้งหมดจะทำให้เกิดบาดแผลขนาดใหญ่เกินความจำเป็น
  • รอยโรคอยู่ในตำแหน่งที่การตัดออกทั้งหมดทำได้ยาก
  • การเก็บตัวอย่างที่เหมาะสมเพียงบางส่วนเพียงพอต่อการวินิจฉัย

แพทย์เลือกวิธีตัดชิ้นเนื้ออย่างไร?

แพทย์จะพิจารณาหลายปัจจัย ได้แก่

  • โรคที่สงสัย
  • รอยโรคมีเม็ดสีหรือไม่
  • สงสัยมะเร็งผิวหนังหรือไม่
  • ขนาด
  • ความลึก
  • ตำแหน่ง
  • จำเป็นต้องตรวจรอยโรคทั้งหมดหรือไม่
  • สามารถเก็บเพียงตัวอย่างที่เป็นตัวแทนได้หรือไม่
  • ความเสี่ยงต่อการเกิดแผลเป็น
  • โครงสร้างสำคัญที่อยู่ใกล้รอยโรค
  • จำเป็นต้องตรวจทางห้องปฏิบัติการเพิ่มเติมหรือไม่

หลักสำคัญคือ

ควรเลือกวิธีที่ให้ชิ้นเนื้อเพียงพอสำหรับตอบคำถามทางการวินิจฉัย โดยหลีกเลี่ยงการตัดเนื้อเยื่อที่ไม่จำเป็น

แผลที่เล็กที่สุดจึงไม่ได้หมายความว่าเป็นวิธีที่ดีที่สุดเสมอไป

ก่อนตัดชิ้นเนื้อออกทั้งหมดเพื่อนำไปตรวจ แพทย์จะประเมินอะไรบ้าง?

แพทย์จะตรวจรอยโรคและซักประวัติที่เกี่ยวข้อง เช่น

  • รอยโรคเกิดมานานเท่าใด
  • มีการเปลี่ยนแปลงหรือไม่
  • มีเลือดออกหรือเป็นแผลหรือไม่
  • มีอาการเจ็บหรือคันหรือไม่
  • เคยเป็นมะเร็งผิวหนังหรือไม่
  • เคยตัดชิ้นเนื้อบริเวณนี้หรือไม่
  • ใช้ยาประจำอะไรบ้าง
  • ใช้ยาที่มีผลต่อการแข็งตัวของเลือดหรือไม่
  • มีประวัติแพ้ยาหรือยาชาหรือไม่
  • เคยมีปัญหาแผลหายช้าหรือไม่
  • มีประวัติแผลเป็นนูนหรือคีลอยด์หรือไม่

การตรวจด้วยกล้องขยายผิวหนัง

สำหรับไฝและรอยโรคที่มีเม็ดสี รวมถึงก้อนผิวหนังบางชนิด แพทย์อาจตรวจด้วย กล้องขยายผิวหนัง (Dermoscopy) ก่อนพิจารณาว่าจำเป็นต้องตัดชิ้นเนื้อหรือไม่

การตรวจด้วยกล้องขยายผิวหนังช่วยให้แพทย์มองเห็นโครงสร้างที่อยู่ใต้ผิวซึ่งไม่สามารถเห็นได้ชัดด้วยตาเปล่า

อย่างไรก็ตาม หากจำเป็นต้องยืนยันการวินิจฉัยจากเนื้อเยื่อ การตรวจด้วยกล้องขยายผิวหนังไม่สามารถทดแทนการตรวจทางพยาธิวิทยาได้

ขั้นตอนการตัดชิ้นเนื้อออกทั้งหมดเพื่อนำไปตรวจ

1. กำหนดตำแหน่งและแนวผ่าตัด

แพทย์ตรวจและทำเครื่องหมายบริเวณรอยโรค รวมถึงวางแนวของแผลผ่าตัด

รอยโรคขนาดเล็กมักถูกตัดเป็นรูปวงรี เพื่อให้สามารถเย็บปิดแผลเป็นแนวเส้นตรงได้

2. ทำความสะอาดผิวและฉีดยาชาเฉพาะที่

บริเวณที่จะทำหัตถการจะได้รับการทำความสะอาด จากนั้นแพทย์ฉีดยาชาเฉพาะที่

ขณะฉีดอาจรู้สึกแสบหรือเจ็บชั่วครู่ เมื่อยาชาออกฤทธิ์แล้ว โดยทั่วไปไม่ควรรู้สึกเจ็บแปลบจากการตัดผิวหนัง แต่อาจยังรู้สึกถึงแรงกดหรือการเคลื่อนไหวได้

3. ตัดรอยโรคออก

แพทย์ใช้เครื่องมือผ่าตัดตัดรอยโรคผ่านความหนาของผิวหนังและนำรอยโรคออกทั้งหมด

ปริมาณผิวหนังปกติที่ตัดร่วมด้วยขึ้นอยู่กับวัตถุประสงค์และโรคที่สงสัย

หากสงสัยมะเร็งผิวหนังเมลาโนมา การตัดครั้งแรกเพื่อวินิจฉัยไม่ควรถูกเข้าใจว่าเป็นการผ่าตัดรักษาขั้นสุดท้าย เพราะหากผลยืนยันว่าเป็นมะเร็ง อาจต้องผ่าตัดเพิ่มเติมตามผลทางพยาธิวิทยา

4. ห้ามเลือด

แพทย์ควบคุมเลือดออกด้วยวิธีที่เหมาะสม เช่น การกดห้ามเลือดหรือการจี้ไฟฟ้า

5. เย็บปิดแผล

การตัดชิ้นเนื้อออกทั้งหมดเพื่อนำไปตรวจส่วนใหญ่มักต้องเย็บแผล

อาจใช้ไหมที่อยู่ใต้ผิวหนังและละลายได้ ไหมบริเวณผิวที่ต้องตัดออกภายหลัง หรือใช้ร่วมกันทั้งสองชนิด

6. ส่งชิ้นเนื้อตรวจทางพยาธิวิทยา

เนื้อเยื่อที่ตัดออกจะถูกเก็บอย่างเหมาะสมและส่งไปยังห้องปฏิบัติการทางพยาธิวิทยา

พยาธิแพทย์จะเตรียมเนื้อเยื่อเป็นชิ้นบาง ย้อมสี และตรวจด้วยกล้องจุลทรรศน์

ขั้นตอนนี้เป็นส่วนสำคัญ เพราะเป้าหมายไม่ได้มีเพียงการนำรอยโรคออก แต่คือ การทราบว่ารอยโรคนั้นคืออะไร

การตรวจทางพยาธิวิทยาคืออะไร?

การตรวจทางพยาธิวิทยาคือการตรวจโครงสร้างของเนื้อเยื่อและลักษณะของเซลล์ด้วยกล้องจุลทรรศน์

รายงานอาจให้ข้อมูล เช่น

  • การวินิจฉัย
  • รอยโรคเป็นชนิดไม่ร้ายหรือมะเร็ง
  • ชนิดของเนื้องอก
  • ชนิดย่อยทางพยาธิวิทยา
  • ความลึกหรือความหนาของมะเร็งในกรณีที่เกี่ยวข้อง
  • ลักษณะที่เกี่ยวข้องกับความเสี่ยงของมะเร็ง
  • รอยโรคถึงขอบของชิ้นเนื้อที่ตัดออกหรือไม่

ผลทางพยาธิวิทยาควรได้รับการแปลผลร่วมกับประวัติและลักษณะของรอยโรคที่แพทย์ตรวจพบ

“ขอบชิ้นเนื้อปกติ” หมายความว่าอย่างไร?

หลังจากตัดรอยโรคออก พยาธิแพทย์สามารถตรวจบริเวณขอบของเนื้อเยื่อที่ส่งตรวจได้

หากรายงานว่า ขอบชิ้นเนื้อไม่พบรอยโรค โดยทั่วไปหมายความว่าไม่พบเซลล์ผิดปกติบริเวณขอบที่ตรวจ

หากรายงานว่า รอยโรคถึงขอบชิ้นเนื้อ หมายความว่ายังพบเซลล์ผิดปกติบริเวณขอบของเนื้อเยื่อที่นำออก

อย่างไรก็ตาม ความหมายของผลดังกล่าวขึ้นอยู่กับชนิดของโรค วิธีการตัดชิ้นเนื้อ ตำแหน่ง และลักษณะของรอยโรคเดิม

ดังนั้น

“ตัดรอยโรคออกหมดด้วยตาเปล่า” ไม่ได้มีความหมายเท่ากับ “ไม่จำเป็นต้องรักษาเพิ่มเติม” เสมอไป

หากตัดรอยโรคออกทั้งหมดแล้ว ยังต้องรักษาต่อหรือไม่?

ขึ้นอยู่กับผลตรวจ

หากเป็นรอยโรคชนิดไม่ร้ายและตัดออกเรียบร้อยแล้ว อาจไม่จำเป็นต้องรักษาเพิ่มเติม

แต่หากเป็นมะเร็งผิวหนัง การตัดเพื่อวินิจฉัยครั้งแรกอาจยังไม่เพียงพอสำหรับการรักษาขั้นสุดท้าย

การตัดสินใจจึงต้องอาศัยผลตรวจทางพยาธิวิทยา ไม่ควรพิจารณาจากการที่รอยโรคหายไปจากผิวเพียงอย่างเดียว

หากผลตรวจพบมะเร็งผิวหนังชนิดเบซัลเซลล์

หากตรวจพบ มะเร็งผิวหนังชนิดเบซัลเซลล์ การรักษาต่อไปจะพิจารณาจาก

  • ชนิดย่อยทางพยาธิวิทยา
  • ขนาด
  • ตำแหน่ง
  • ขอบเขตของก้อน
  • ผลการตรวจขอบชิ้นเนื้อ
  • เคยได้รับการรักษามาก่อนหรือไม่
  • เป็นมะเร็งที่กลับเป็นซ้ำหรือไม่

ผู้ป่วยบางรายอาจต้องได้รับการผ่าตัดเพิ่มเติมหรือการรักษาด้วยวิธีอื่นตามความเหมาะสม

หากผลตรวจพบมะเร็งผิวหนังชนิดสความัสเซลล์

การวางแผนรักษาจะพิจารณาปัจจัยต่าง ๆ เช่น

  • ขนาดของมะเร็ง
  • ตำแหน่ง
  • ความลึก
  • ลักษณะของเซลล์มะเร็ง
  • ผลการตรวจขอบชิ้นเนื้อ
  • ปัจจัยเสี่ยงอื่นทางพยาธิวิทยา
  • ภาวะภูมิคุ้มกันของผู้ป่วย

ดังนั้นผลตรวจชิ้นเนื้อจึงเป็นส่วนหนึ่งของการวางแผนรักษา ไม่ใช่เพียงการยืนยันชื่อโรคเท่านั้น

หากผลตรวจพบมะเร็งผิวหนังเมลาโนมา

มะเร็งผิวหนังเมลาโนมาจำเป็นต้องเข้าสู่กระบวนการประเมินและรักษาเฉพาะ

รายงานทางพยาธิวิทยาอาจระบุข้อมูลสำคัญ เช่น

  • เป็นเมลาโนมาเฉพาะในชั้นหนังกำพร้าหรือมีการลุกลาม
  • ความหนาของมะเร็ง
  • มีแผลที่ผิวของก้อนมะเร็งหรือไม่
  • ผลการตรวจขอบชิ้นเนื้อ
  • ลักษณะทางพยาธิวิทยาอื่นที่เกี่ยวข้อง

หลังการวินิจฉัย โดยทั่วไปจะต้องพิจารณาผ่าตัดบริเวณรอบตำแหน่งเดิมเพิ่มเติม โดยระยะของการตัดขึ้นอยู่กับผลตรวจและระยะของโรค

ผู้ป่วยบางรายอาจจำเป็นต้องได้รับการประเมินเพิ่มเติมตามระยะของมะเร็ง

การตัดชิ้นเนื้อออกทั้งหมดเพื่อนำไปตรวจทำให้เกิดแผลเป็นหรือไม่?

เกิดแผลเป็น

เมื่อมีการตัดผ่านความหนาของผิวหนัง ย่อมเกิดรอยแผลเป็นถาวรในระดับหนึ่ง

เป้าหมายของการวางแนวแผลและการเย็บอย่างเหมาะสมคือช่วยให้แผลหายได้ดีที่สุดเท่าที่สภาพผิวและตำแหน่งนั้นจะเอื้ออำนวย ไม่ใช่การรับประกันว่าจะไม่มีแผลเป็น

ลักษณะของแผลเป็นขึ้นอยู่กับ

  • ขนาดของรอยโรค
  • ขนาดของแผลผ่าตัด
  • ตำแหน่ง
  • ความตึงของผิวหนัง
  • แนวของแผล
  • การหายของแผลในแต่ละบุคคล
  • การติดเชื้อ
  • การแยกของแผล
  • การยืดหรือดึงแผลซ้ำ
  • แนวโน้มการเกิดแผลเป็นนูนหรือคีลอยด์

แผลเป็นจะมีลักษณะอย่างไร?

หลังตัดรอยโรคเป็นรูปวงรีและเย็บปิดโดยตรง แผลเป็นมักมีลักษณะเป็นเส้น

ในระยะแรกแผลเป็นอาจ

  • มีสีชมพูหรือแดง
  • นูนขึ้นเล็กน้อย
  • แข็ง
  • เห็นชัดกว่าที่คาดไว้

ลักษณะของแผลจะค่อย ๆ เปลี่ยนแปลงในระหว่างกระบวนการสร้างและปรับโครงสร้างของแผลเป็น

ผู้ป่วยบางรายอาจเกิดแผลเป็นกว้าง แผลเป็นนูน หรือคีลอยด์ได้ แม้ได้รับการเย็บแผลอย่างเหมาะสม

การฟื้นตัวหลังตัดชิ้นเนื้อ

ระยะฟื้นตัวขึ้นอยู่กับ ขนาดและตำแหน่งของแผล เป็นสำคัญ

แผลขนาดเล็กในบริเวณที่ไม่ค่อยเคลื่อนไหวแตกต่างจากแผลบริเวณหัวไหล่ หลัง ข้อเข่า หรือบริเวณที่ผิวหนังถูกดึงรั้งบ่อย

หลังทำอาจมี

  • เจ็บหรือตึงเล็กน้อย
  • บวมเล็กน้อย
  • รอยช้ำ
  • รู้สึกตึงบริเวณไหมเย็บ

แม้ผิวหนังจะปิดและแผลหายแล้ว แต่รอยแผลเป็นยังสามารถเปลี่ยนแปลงต่อไปได้อีกหลายเดือน

ต้องเย็บแผลหรือไม่?

โดยทั่วไป ต้องเย็บแผล

เนื่องจากเป็นการนำรอยโรคออกผ่านความหนาของผิวหนัง จึงมักเหลือแผลที่จำเป็นต้องเย็บขอบเข้าหากัน

อาจใช้ไหมละลายใต้ผิวหนัง ไหมที่ต้องตัดภายหลัง หรือใช้ทั้งสองแบบร่วมกัน

ต้องตัดไหมเมื่อใด?

ไม่มีระยะเวลาตัดไหมเดียวที่ใช้ได้กับทุกตำแหน่ง

แพทย์จะพิจารณาจาก

  • ตำแหน่งของแผล
  • ความตึงของผิวหนัง
  • การหายของแผล
  • ชนิดของไหม
  • ปัจจัยเฉพาะของผู้ป่วย

ผู้ป่วยควรปฏิบัติตามวันที่แพทย์นัด ไม่ควรใช้ระยะเวลาทั่วไปจากอินเทอร์เน็ตแทนคำแนะนำสำหรับแผลของตนเอง

หากเป็นนักท่องเที่ยวหรือมีแผนเดินทางออกจากกรุงเทพ ควรวางแผนเรื่องการตัดไหมก่อนทำหัตถการ

สามารถอาบน้ำหลังตัดชิ้นเนื้อได้เมื่อใด?

คำแนะนำขึ้นอยู่กับชนิดของแผล วิธีเย็บ และวัสดุปิดแผล

แพทย์จะแนะนำว่า

  • ต้องปิดแผลไว้นานเท่าใด
  • เริ่มให้แผลโดนน้ำได้เมื่อใด
  • ควรทำความสะอาดอย่างไร
  • จำเป็นต้องทายาหรือไม่
  • ต้องเปลี่ยนวัสดุปิดแผลหรือไม่

ไม่ควรนำยาฆ่าเชื้อ สมุนไพร หรือผลิตภัณฑ์เครื่องสำอางที่ไม่ได้รับคำแนะนำมาทาบนแผลสด

สามารถออกกำลังกายหลังตัดชิ้นเนื้อได้หรือไม่?

การออกกำลังกายอาจทำให้แผลถูกดึง โดยเฉพาะบริเวณหัวไหล่ หลัง หน้าอก หน้าท้อง แขน ขา หรือใกล้ข้อต่อ

แรงดึงมากเกินไปอาจเพิ่มโอกาสเลือดออก แผลแยก หรือทำให้แผลเป็นกว้างขึ้น

ระยะเวลาที่ควรงดออกกำลังกายจึงควรพิจารณาจากตำแหน่งและขนาดของแผลเป็นรายบุคคล

ผลข้างเคียงและภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้น

แม้จะเป็นการผ่าตัดขนาดเล็ก แต่ยังสามารถเกิดภาวะแทรกซ้อนได้

อาการเจ็บ

อาจรู้สึกเจ็บหรือตึงหลังยาชาหมดฤทธิ์

เลือดออก

อาจมีเลือดซึมหลังทำได้ ผู้ที่รับประทานยาที่มีผลต่อการแข็งตัวของเลือดควรแจ้งแพทย์ก่อนทำหัตถการ และไม่ควรหยุดยาประจำด้วยตนเอง

รอยช้ำหรือเลือดคั่ง

อาจมีเลือดสะสมใต้แผลในบางกรณี

การติดเชื้อ

อาการที่ควรระวัง ได้แก่

  • แดงมากขึ้น
  • ร้อนบริเวณแผล
  • บวมเพิ่มขึ้น
  • ปวดมากขึ้นแทนที่จะดีขึ้น
  • มีหนอง
  • มีไข้หรือรู้สึกไม่สบาย

แผลแยก

ขอบแผลอาจแยกออก โดยเฉพาะบริเวณที่มีแรงดึงสูงหรือเมื่อเกิดการติดเชื้อ

แผลเป็น

การตัดผ่านความหนาของผิวหนังทำให้เกิดแผลเป็นถาวรในระดับหนึ่ง

แผลเป็นนูนหรือคีลอยด์

ผู้ป่วยบางรายมีแนวโน้มเกิดแผลเป็นหนาและนูนมากกว่าปกติ

อาการชาหรือความรู้สึกเปลี่ยนแปลง

เส้นประสาทรับความรู้สึกขนาดเล็กอาจได้รับผลกระทบ ทำให้เกิดอาการชา เสียว หรือความรู้สึกเปลี่ยนแปลงบริเวณรอบแผลได้

ยังพบรอยโรคที่ขอบชิ้นเนื้อ

แม้แพทย์จะนำรอยโรคที่มองเห็นออกทั้งหมดแล้ว การตรวจด้วยกล้องจุลทรรศน์อาจพบว่าเซลล์ผิดปกติยังถึงขอบของชิ้นเนื้อ

ในกรณีดังกล่าวอาจต้องพิจารณาการรักษาเพิ่มเติมตามชนิดของโรค

ควรกลับมาพบแพทย์เมื่อใดหลังทำหัตถการ?

ควรติดต่อแพทย์หากพบ

  • เลือดออกต่อเนื่องแม้กดแผลแล้ว
  • บวมเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว
  • ปวดมากขึ้นแทนที่จะค่อย ๆ ดีขึ้น
  • รอยแดงลาม
  • มีหนองหรือกลิ่นผิดปกติ
  • มีไข้
  • แผลแยก
  • มีอาการชาหรือความผิดปกติของระบบประสาทที่มากผิดปกติ
  • มีอาการอื่นที่แย่ลงอย่างรวดเร็ว

ผลตรวจชิ้นเนื้อใช้เวลานานเท่าใด?

ระยะเวลาขึ้นอยู่กับห้องปฏิบัติการและความซับซ้อนของชิ้นเนื้อ

บางกรณีสามารถวินิจฉัยได้จากการตรวจพื้นฐาน แต่บางกรณีอาจต้องตรวจเพิ่มเติม เช่น

  • ตัดชิ้นเนื้อเพิ่มเพื่อดูด้วยกล้องจุลทรรศน์
  • ย้อมสีพิเศษ
  • การตรวจภูมิคุ้มกันทางพยาธิวิทยา
  • การประเมินโดยพยาธิแพทย์ที่มีความเชี่ยวชาญด้านโรคผิวหนัง
  • การขอความเห็นเพิ่มเติมในกรณีที่วินิจฉัยยาก

จึงไม่ควรกำหนดระยะเวลาตายตัวสำหรับผลตรวจทุกกรณี

การวางแผนสำหรับนักท่องเที่ยวและผู้ป่วยต่างชาติ

ผู้ที่มารักษาในกรุงเทพชั่วคราวควรวางแผนก่อนตัดชิ้นเนื้อ โดยสอบถามว่า

  • คาดว่าจะได้รับผลตรวจเมื่อใด
  • จะได้รับผลด้วยวิธีใด
  • สามารถติดตามผลหลังเดินทางออกจากประเทศไทยได้อย่างไร
  • ต้องตัดไหมเมื่อใด
  • สามารถให้แพทย์ที่ประเทศปลายทางตัดไหมได้หรือไม่
  • ควรขอสำเนารายงานผลตรวจหรือภาพถ่ายทางการแพทย์หรือไม่
  • หากผลตรวจพบมะเร็ง จะดำเนินการรักษาต่ออย่างไร

การวางแผนเรื่องเหล่านี้ ก่อนตัดชิ้นเนื้อ ช่วยให้การรักษาต่อเนื่องมากกว่ารอจนผู้ป่วยเดินทางออกจากประเทศไทยแล้ว

สามารถเดินทางโดยเครื่องบินหลังตัดชิ้นเนื้อได้หรือไม่?

การมีแผลผ่าตัดผิวหนังขนาดเล็กไม่ได้หมายความว่าจะเดินทางโดยเครื่องบินไม่ได้โดยอัตโนมัติ

สิ่งที่ควรพิจารณามากกว่าคือ

  • การดูแลแผล
  • ความเสี่ยงเลือดออก
  • ข้อจำกัดด้านกิจกรรม
  • วันตัดไหม
  • การเข้าถึงการรักษาหากเกิดภาวะแทรกซ้อน
  • การรับผลตรวจ
  • ความเป็นไปได้ที่จะต้องรักษาหรือผ่าตัดเพิ่มเติม

หากมีแผนเดินทางหลังทำหัตถการไม่นาน ควรแจ้งแพทย์ตั้งแต่ก่อนตัดชิ้นเนื้อ

ไฝที่เปลี่ยนแปลงทุกเม็ดจำเป็นต้องตัดหรือไม่?

ไม่จำเป็น

หลังตรวจแล้ว แพทย์อาจเลือก

  • ติดตามอาการ
  • ติดตามด้วยกล้องขยายผิวหนัง
  • ถ่ายภาพเพื่อเปรียบเทียบการเปลี่ยนแปลง
  • ตัดชิ้นเนื้อตรวจ
  • ตัดรอยโรคออกทั้งหมดเพื่อนำไปตรวจ

การตัดไฝทุกเม็ดโดยไม่จำเป็นทำให้เกิดแผลเป็นโดยไม่เกิดประโยชน์

ในทางกลับกัน การจี้หรือทำลายรอยโรคที่มีเม็ดสีซึ่งมีลักษณะน่าสงสัยโดยไม่ได้ประเมินการวินิจฉัยก่อน อาจทำให้สูญเสียเนื้อเยื่อที่จำเป็นสำหรับการตรวจทางพยาธิวิทยา

รอยโรคที่น่าสงสัยควรได้รับการวินิจฉัยอย่างเหมาะสมก่อนทำลายรอยโรค

เมื่อใดควรพบแพทย์เพื่อตรวจไฝหรือรอยโรคผิวหนัง?

ควรเข้ารับการประเมินหากพบรอยโรคที่

  • เกิดขึ้นใหม่และมีลักษณะผิดปกติ
  • เปลี่ยนแปลงต่อเนื่อง
  • โตขึ้น
  • สีเปลี่ยนหรือมีสีไม่สม่ำเสมอ
  • รูปร่างเปลี่ยน
  • ขอบไม่เรียบ
  • มีเลือดออกซ้ำ
  • เป็นแผล
  • ไม่หาย
  • ตกสะเก็ดซ้ำ
  • กลายเป็นก้อนที่โตขึ้น
  • มีลักษณะแตกต่างจากไฝอื่นอย่างชัดเจน

อาการเหล่านี้ไม่ได้ยืนยันว่าเป็นมะเร็ง แต่เป็นเหตุผลที่ควรได้รับการตรวจโดยแพทย์

เมื่อมาพบแพทย์เพื่อตัดชิ้นเนื้อในกรุงเทพ จะได้รับการประเมินอะไรบ้าง?

การประเมินที่เหมาะสมควรเริ่มจากคำถามว่า รอยโรคนี้น่าจะเป็นอะไร และจำเป็นต้องได้ข้อมูลอะไรจากชิ้นเนื้อ

แพทย์อาจซักประวัติเกี่ยวกับระยะเวลาที่เป็น การเปลี่ยนแปลง อาการ ประวัติมะเร็งผิวหนัง การใช้ยา การแพ้ยา ปัญหาเลือดออก และประวัติแผลเป็นผิดปกติ

จากนั้นจะตรวจขนาด รูปร่าง สี พื้นผิว ขอบ ความลึก และตำแหน่งของรอยโรค รวมถึงตรวจด้วยกล้องขยายผิวหนังเมื่อเหมาะสม

หลังการประเมิน แพทย์จึงเลือกวิธีเก็บชิ้นเนื้อที่เหมาะสม เช่น

  • การตัดชิ้นเนื้อจากผิวรอยโรค
  • การตัดชิ้นเนื้อแบบแผลเล็กด้วยอุปกรณ์เฉพาะ
  • การตัดชิ้นเนื้อเพียงบางส่วน
  • การตัดชิ้นเนื้อออกทั้งหมดเพื่อนำไปตรวจ

วิธีที่ตัดเนื้อเยื่อมากที่สุดไม่ได้หมายความว่าเป็นวิธีที่ดีที่สุดเสมอไป

คำถามที่พบบ่อย

การตัดชิ้นเนื้อออกทั้งหมดเพื่อนำไปตรวจคืออะไร?

เป็นการผ่าตัดนำรอยโรคผิวหนังที่มองเห็นออกทั้งหมด แล้วส่งเนื้อเยื่อไปตรวจด้วยกล้องจุลทรรศน์เพื่อหาการวินิจฉัย

เจ็บหรือไม่?

แพทย์จะฉีดยาชาเฉพาะที่ก่อนทำ ขณะฉีดอาจรู้สึกเจ็บหรือแสบชั่วครู่ แต่เมื่อยาชาออกฤทธิ์แล้ว โดยทั่วไปไม่ควรรู้สึกเจ็บแปลบระหว่างการตัด

เหมือนกับการตัดไฝออกหรือไม่?

ไม่เหมือนกันเสมอไป การตัดไฝสามารถทำได้ด้วยหลายวิธีและหลายวัตถุประสงค์ ส่วนการตัดชิ้นเนื้อออกทั้งหมดเพื่อนำไปตรวจมีเป้าหมายสำคัญคือการนำเนื้อเยื่อไปตรวจทางพยาธิวิทยา

นำรอยโรคออกทั้งหมดจริงหรือไม่?

จุดประสงค์คือการนำรอยโรคที่มองเห็นออกทั้งหมด อย่างไรก็ตาม การตรวจด้วยกล้องจุลทรรศน์อาจยังพบเซลล์ผิดปกติบริเวณขอบชิ้นเนื้อได้

หากสงสัยเมลาโนมาควรตัดออกทั้งหมดหรือไม่?

หากสามารถทำได้อย่างเหมาะสม โดยทั่วไปการนำรอยโรคที่สงสัยออกทั้งหมดเพื่อการวินิจฉัยเป็นวิธีที่เหมาะสม เพราะช่วยให้พยาธิแพทย์ประเมินรอยโรคได้ครบถ้วน

สามารถใช้การตัดชิ้นเนื้อแบบแผลเล็กด้วยอุปกรณ์เฉพาะแทนได้หรือไม่?

ได้ในบางกรณี ขึ้นอยู่กับชนิด ขนาด และตำแหน่งของรอยโรค แต่สำหรับรอยโรคจากเซลล์สร้างเม็ดสีที่สงสัยเมลาโนมา การเก็บตัวอย่างเพียงบางส่วนอาจมีข้อจำกัด

ต้องเย็บแผลหรือไม่?

โดยทั่วไปต้องเย็บ เนื่องจากเป็นการนำรอยโรคออกผ่านความหนาของผิวหนัง

จะมีแผลเป็นหรือไม่?

มี การตัดผ่านความหนาของผิวหนังทำให้เกิดแผลเป็นถาวรในระดับหนึ่ง

ชิ้นเนื้อที่ตัดออกไปไหน?

ชิ้นเนื้อจะถูกส่งไปยังห้องปฏิบัติการทางพยาธิวิทยาเพื่อเตรียมและตรวจด้วยกล้องจุลทรรศน์

ถ้าผลตรวจไม่ใช่มะเร็งต้องทำอะไรต่อ?

หากเป็นรอยโรคชนิดไม่ร้ายและไม่มีเหตุผลอื่นที่ต้องรักษาต่อ หลังแผลหายอาจไม่จำเป็นต้องรักษาเพิ่มเติม

ถ้าผลตรวจเป็นมะเร็งต้องทำอย่างไร?

ขึ้นอยู่กับชนิดของมะเร็ง ตำแหน่ง ผลทางพยาธิวิทยา และผลการตรวจขอบชิ้นเนื้อ ผู้ป่วยบางรายอาจต้องผ่าตัดหรือรักษาเพิ่มเติม

หากตรวจพบเมลาโนมาและรอยโรคถูกตัดออกหมดแล้ว ยังต้องผ่าตัดอีกหรือไม่?

โดยทั่วไปยังต้องพิจารณาการผ่าตัดเพิ่มเติม เพราะการตัดเพื่อวินิจฉัยและการผ่าตัดรักษาเมลาโนมาขั้นสุดท้ายเป็นคนละขั้นตอน

ขอบชิ้นเนื้อเป็นบวกหมายความว่าอะไร?

หมายความว่ายังพบเซลล์ของรอยโรคบริเวณขอบของเนื้อเยื่อที่ส่งตรวจ การรักษาต่อไปขึ้นอยู่กับชนิดของรอยโรคและปัจจัยทางคลินิกอื่น

นักท่องเที่ยวสามารถตัดชิ้นเนื้อในกรุงเทพแล้วเดินทางกลับประเทศได้หรือไม่?

สามารถพิจารณาได้ แต่ควรวางแผนล่วงหน้าเรื่องการดูแลแผล การตัดไหม การรับผลตรวจ และการรักษาต่อเนื่องหากผลตรวจพบความผิดปกติ

การตัดชิ้นเนื้อออกทั้งหมดเพื่อนำไปตรวจ เป็นทั้งหัตถการผ่าตัดและกระบวนการวินิจฉัย

ประโยชน์สำคัญไม่ได้อยู่เพียงที่รอยโรคถูกนำออกจากผิวหนัง แต่คือการที่พยาธิแพทย์สามารถตรวจรอยโรคทั้งหมดด้วยกล้องจุลทรรศน์ เพื่อระบุว่าเป็นรอยโรคชนิดไม่ร้าย มะเร็ง หรือภาวะที่ต้องได้รับการรักษาเพิ่มเติม

สำหรับไฝที่มีลักษณะน่าสงสัยและรอยโรคที่อาจเป็นมะเร็งผิวหนังเมลาโนมา การเลือกวิธีตัดชิ้นเนื้อตั้งแต่ครั้งแรกมีความสำคัญ เพราะตัวอย่างที่เหมาะสมจะให้ข้อมูลที่จำเป็นต่อการวางแผนรักษาขั้นต่อไป

สำหรับผู้ป่วยในกรุงเทพ โดยเฉพาะชาวต่างชาติและนักท่องเที่ยว ควรวางแผนให้ครอบคลุมทั้ง การตัดชิ้นเนื้อ การตรวจทางพยาธิวิทยา การดูแลแผล การตัดไหม การรับผล และ**แนวทางรักษาต่อหากพบมะเร็งผิวหนัง**

รูปภาพที่แนะนำและ ALT Text

ภาพหลัก: แพทย์ผิวหนังตรวจไฝที่มีลักษณะน่าสงสัยก่อนตัดชิ้นเนื้อ

โรคอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง

การดูแลผิวที่ดี เริ่มต้นจากการพูดคุย

กรอกข้อมูลสำหรับติดต่อกลับ ทีมงานจะติดต่อเพื่อให้ข้อมูลเบื้องต้น ตอบข้อสงสัย และช่วยนัดหมายเวลาที่สะดวกสำหรับคุณ

Clear Skin Dermatology

Booking (TH)