Punch Biopsy
เทคนิคการเจาะชิ้นเนื้อเพื่อตรวจวินิจฉัย (Punch Biopsy) เป็นหัตถการทางผิวหนังที่แพทย์นำเนื้อเยื่อผิวหนังชิ้นเล็ก ๆ รูปทรงกระบอกออกมาตรวจด้วยกล้องจุลทรรศน์ ช่วยให้ได้ข้อมูลที่การตรวจด้วยตาเปล่าเพียงอย่างเดียวอาจไม่สามารถให้ได้ จึงมีประโยชน์ในการวินิจฉัยผื่นเรื้อรัง โรคผิวหนังอักเสบ การติดเชื้อ ก้อนหรือรอยโรคที่ผิดปกติ รวมถึงรอยโรคที่สงสัยมะเร็งผิวหนัง

อย่างไรก็ตาม ไม่ใช่รอยโรคผิวหนังทุกชนิดจำเป็นต้องตัดชิ้นเนื้อตรวจ และเทคนิคการเจาะชิ้นเนื้อก็ไม่เหมาะกับรอยโรคทุกชนิด แพทย์ผิวหนังต้องประเมินลักษณะของรอยโรคก่อนเพื่อเลือกตำแหน่ง ความลึก และวิธีเก็บชิ้นเนื้อที่เหมาะสมกับโรคที่สงสัย
สำหรับผู้ป่วยชาวไทย ชาวต่างชาติ และผู้ที่เดินทางมารับการรักษาในกรุงเทพ การตัดชิ้นเนื้อผิวหนังส่วนใหญ่เป็นหัตถการขนาดเล็กที่สามารถทำโดยใช้ยาชาเฉพาะที่ และโดยทั่วไปไม่จำเป็นต้องนอนโรงพยาบาล
เทคนิคการเจาะชิ้นเนื้อเพื่อตรวจวินิจฉัยคืออะไร?
วิธีนี้ใช้เครื่องมือทรงกลมขนาดเล็กเจาะผ่านผิวหนัง เพื่อนำชิ้นเนื้อรูปทรงกระบอกออกมาตรวจ โดยชิ้นเนื้อมักประกอบด้วย หนังกำพร้า หนังแท้ และอาจรวมถึงเนื้อเยื่อใต้ผิวหนังส่วนตื้น
ข้อดีคือแพทย์พยาธิวิทยาสามารถประเมินโครงสร้างของผิวหนังในหลายระดับได้ จึงเหมาะกับโรคที่จำเป็นต้องดูความผิดปกติในชั้นหนังแท้หรือบริเวณที่ลึกกว่าผิวชั้นบน
เครื่องมือมีหลายขนาด แพทย์จะเลือกตามชนิดของโรค ตำแหน่งรอยโรค และปริมาณเนื้อเยื่อที่จำเป็นสำหรับการตรวจ
หัวใจสำคัญจึงไม่ใช่เพียงการ “ตัดชิ้นเนื้อ” แต่คือการเลือกให้ถูกต้องว่า
- ควรเก็บชิ้นเนื้อจากรอยโรคใดและบริเวณใด
- ต้องเก็บลึกเพียงใด
- ควรใช้วิธีเจาะ ตัดเฉือน ตัดบางส่วน หรือตัดออกทั้งหมด
- ต้องส่งตรวจทางพยาธิวิทยาหรือการตรวจเพิ่มเติมประเภทใด
การเลือกตำแหน่งและวิธีเก็บชิ้นเนื้อมีผลโดยตรงต่อคุณภาพของข้อมูลที่ได้จากการตรวจ
ทำไมแพทย์ผิวหนังจึงแนะนำให้ตัดชิ้นเนื้อตรวจ?
โรคผิวหนังหลายชนิดมีลักษณะภายนอกคล้ายกัน ตัวอย่างเช่น ผื่นแดงเป็นขุยหนึ่งตำแหน่งอาจเกิดจากโรคผิวหนังอักเสบ การติดเชื้อ รอยโรคก่อนมะเร็ง หรือมะเร็งผิวหนังก็ได้
การนำชิ้นเนื้อไปตรวจทำให้แพทย์พยาธิวิทยาสามารถประเมินโครงสร้างและเซลล์ของผิวหนังด้วยกล้องจุลทรรศน์ เรียกว่า การตรวจชิ้นเนื้อทางพยาธิวิทยา
แพทย์อาจพิจารณาตัดชิ้นเนื้อเมื่อ
- ไม่สามารถวินิจฉัยโรคได้แน่ชัดจากการตรวจร่างกาย
- รอยโรคมีลักษณะผิดปกติหรือน่าสงสัย
- ผื่นเป็นเรื้อรังหรือไม่ตอบสนองต่อการรักษาตามที่คาด
- จำเป็นต้องแยกระหว่างโรคหลายชนิดที่มีลักษณะคล้ายกัน
- สงสัยรอยโรคก่อนมะเร็งหรือมะเร็งผิวหนัง
ผลการตรวจจะมีผลต่อการเลือกวิธีรักษา
สิ่งสำคัญคือ ผลชิ้นเนื้อต้องแปลผลร่วมกับข้อมูลทางคลินิก เช่น ลักษณะรอยโรค ตำแหน่ง ระยะเวลาที่เป็น อาการ และประวัติการรักษา ไม่ควรพิจารณาผลทางพยาธิวิทยาแยกจากข้อมูลของผู้ป่วย
เทคนิคการเจาะชิ้นเนื้อช่วยวินิจฉัยโรคอะไรได้บ้าง?
1. โรคผิวหนังอักเสบ
การเจาะชิ้นเนื้อมีประโยชน์ในการวินิจฉัยโรคผิวหนังอักเสบหลายชนิด เนื่องจากสามารถเก็บตัวอย่างเนื้อเยื่อได้หลายชั้น
อาจใช้ประกอบการวินิจฉัยโรค เช่น
- โรคสะเก็ดเงิน
- ไลเคนพลานัส
- โรคลูปัสและโรคของเนื้อเยื่อเกี่ยวพันบางชนิด
- หลอดเลือดอักเสบ
- ผื่นผิวหนังอักเสบบางประเภท
- โรคผิวหนังชนิดแกรนูโลมา
- โรคตุ่มพองบางชนิด
การเลือกตำแหน่งมีความสำคัญมาก ตัวอย่างเช่น โรคตุ่มพองบางชนิดอาจต้องเก็บชิ้นเนื้อจากผิวหนังบริเวณข้างรอยโรค เพื่อส่งตรวจสารภูมิคุ้มกันที่สะสมอยู่ในผิวหนังโดยตรง
ดังนั้นบริเวณที่ดูรุนแรงที่สุดจึงไม่จำเป็นต้องเป็นตำแหน่งที่ดีที่สุดสำหรับการตัดชิ้นเนื้อเสมอไป
2. ผื่นเรื้อรังหรือผื่นที่ยังไม่ทราบสาเหตุ
อาจพิจารณาตัดชิ้นเนื้อเมื่อผื่นเป็นอยู่นาน มีลักษณะผิดปกติ หรือไม่สามารถวินิจฉัยได้ชัดเจนจากการตรวจร่างกาย
อย่างไรก็ตาม การตรวจชิ้นเนื้อไม่ได้ให้คำตอบที่เฉพาะเจาะจงเสมอไป เพราะโรคผิวหนังอักเสบหลายชนิดอาจมีลักษณะทางพยาธิวิทยาคล้ายกัน แพทย์จึงต้องนำผลตรวจมาประกอบกับอาการและลักษณะทางคลินิก
3. รอยโรคที่สงสัยมะเร็งผิวหนัง
การตัดชิ้นเนื้อมีบทบาทสำคัญในการยืนยันการวินิจฉัยมะเร็งผิวหนัง เพราะทำให้สามารถตรวจหาเซลล์มะเร็งและระบุชนิดของมะเร็งได้
เทคนิคการเจาะชิ้นเนื้ออาจเหมาะกับรอยโรคบางชนิดที่สงสัย
มะเร็งผิวหนังชนิดเบซัลเซลล์
มะเร็งผิวหนังชนิดสความัสเซลล์
เนื้องอกผิวหนังบางชนิด
แต่ไม่ได้หมายความว่ารอยโรคที่สงสัยมะเร็งทุกชนิดควรใช้วิธีเจาะชิ้นเนื้อ
หากสงสัยมะเร็งผิวหนังเมลาโนมาควรทำอย่างไร?
หากสงสัย มะเร็งผิวหนังเมลาโนมา การเลือกวิธีเก็บชิ้นเนื้อต้องระมัดระวังเป็นพิเศษ
หากตำแหน่งและขนาดของรอยโรคเอื้ออำนวย โดยทั่วไปจะพิจารณา ตัดรอยโรคออกทั้งหมดเพื่อส่งตรวจ เนื่องจากการเก็บเพียงบางส่วนอาจไม่ครอบคลุมบริเวณที่มีความผิดปกติสำคัญ
ในกรณีที่รอยโรคมีขนาดใหญ่หรืออยู่ในตำแหน่งที่ตัดออกทั้งหมดได้ยาก แพทย์อาจพิจารณาเก็บชิ้นเนื้อเพียงบางส่วนตามความเหมาะสม
ดังนั้น เทคนิคการเจาะชิ้นเนื้อมีประโยชน์ แต่ไม่ใช่วิธีที่ดีที่สุดสำหรับไฝหรือรอยโรคที่สงสัยมะเร็งทุกชนิด
4. การติดเชื้อที่ผิวหนัง
การติดเชื้อบางชนิดที่เป็นเรื้อรัง อยู่ลึก หรือมีลักษณะผิดปกติ อาจจำเป็นต้องตัดชิ้นเนื้อตรวจ
หากสงสัยการติดเชื้อราที่อยู่ลึกหรือเชื้อมัยโคแบคทีเรียบางชนิด อาจต้องแบ่งชิ้นเนื้อเพื่อส่งตรวจทั้งทางพยาธิวิทยาและจุลชีววิทยา
ดังนั้นวิธีเก็บและจัดเตรียมชิ้นเนื้อจึงต้องวางแผนตั้งแต่ก่อนทำหัตถการ
5. โรคของเส้นผมและหนังศีรษะ
ในผู้ป่วยผมร่วงบางประเภท การเจาะชิ้นเนื้อหนังศีรษะสามารถช่วยแยกโรคที่มีลักษณะคล้ายกันได้ โดยเฉพาะเมื่อแพทย์ต้องการประเมินว่ารูขุมขนกำลังถูกทำลายจนเกิดแผลเป็นถาวรหรือไม่
ตำแหน่งที่เลือกเก็บชิ้นเนื้อและวิธีการตัดชิ้นเนื้อในห้องปฏิบัติการมีความสำคัญต่อการประเมินรูขุมขน
การเจาะชิ้นเนื้อ การเฉือนชิ้นเนื้อ และการตัดรอยโรคออกทั้งหมด แตกต่างกันอย่างไร?
ไม่มีวิธีเก็บชิ้นเนื้อวิธีใดที่เหมาะกับรอยโรคทุกประเภท
วิธี ลักษณะการเก็บชิ้นเนื้อ เหมาะกับกรณีใด
เทคนิคการเจาะชิ้นเนื้อเพื่อ
ตรวจวินิจฉัย
เก็บชิ้นเนื้อทรงกระบอกผ่านผิวหนังหลายชั้น
โรคผิวหนังอักเสบและรอยโรคบางชนิดที่ต้องประเมินเนื้อเยื่อส่วนลึก
การเฉือนชิ้นเนื้อ เก็บเนื้อเยื่อบริเวณผิวส่วนตื้น รอยโรคตื้นหรือนูนบางชนิด
การตัดชิ้นเนื้อบางส่วน ตัดเพียงส่วนหนึ่งของรอยโรค
ขนาดใหญ่ รอยโรคขนาดใหญ่หรืออยู่ลึกที่ต้องการเนื้อเยื่อตัวแทนเพื่อวินิจฉัย
การตัดรอยโรคออกทั้งหมด
เพื่อส่งตรวจ
นำรอยโรคทั้งหมดออก รอยโรคหรือเนื้องอกบางชนิด รวมถึงรอยโรคที่สงสัยมะเร็งผิวหนังเมลาโนมาเมื่อสามารถทำได้
หลักสำคัญคือ โรคที่สงสัยควรเป็นตัวกำหนดวิธีเก็บชิ้นเนื้อ ไม่ใช่เลือกวิธีเก็บชิ้นเนื้อก่อนแล้วจึงพยายามนำไปใช้กับรอยโรคทุกชนิด
ขั้นตอนการเจาะชิ้นเนื้อเพื่อตรวจวินิจฉัย
ขั้นที่ 1 การประเมินโดยแพทย์ผิวหนัง
ก่อนทำหัตถการ แพทย์จะตรวจรอยโรคและสอบถามประวัติที่เกี่ยวข้อง เช่น
- เริ่มเป็นตั้งแต่เมื่อใด
- มีการเปลี่ยนแปลงหรือไม่
- มีอาการคัน เจ็บ หรือเลือดออกหรือไม่
- เคยรักษาด้วยวิธีใดมาก่อน
- มีประวัติมะเร็งผิวหนังหรือไม่
- ยาที่กำลังรับประทาน
- ประวัติแพ้ยา
- โรคประจำตัว
- ภาวะเลือดออกผิดปกติ
- การใช้ยาที่มีผลต่อการแข็งตัวของเลือด
หากเป็นไฝหรือรอยโรคที่มีเม็ดสี แพทย์อาจตรวจเพิ่มเติมด้วย กล้องขยายผิวหนัง เพื่อดูโครงสร้างที่ไม่สามารถเห็นได้ชัดด้วยตาเปล่า
ขั้นที่ 2 เลือกตำแหน่งเก็บชิ้นเนื้อ
ขั้นตอนนี้มีความสำคัญต่อความแม่นยำของผลตรวจ
ในโรคผิวหนังอักเสบ การเก็บชิ้นเนื้อจากบริเวณที่เกามาก ติดเชื้อ เป็นมานาน หรือได้รับยามาก่อน อาจทำให้ลักษณะทางพยาธิวิทยาเปลี่ยนแปลงและวินิจฉัยได้ยากขึ้น
โรคบางชนิดควรเก็บจากขอบรอยโรค ในขณะที่บางโรคอาจต้องเก็บมากกว่าหนึ่งตำแหน่ง
ขั้นที่ 3 ฉีดยาชาเฉพาะที่
แพทย์จะทำความสะอาดผิวหนังและฉีดยาชาบริเวณที่จะเก็บชิ้นเนื้อ
ขณะฉีดยาชาอาจรู้สึกแสบหรือเจ็บเล็กน้อยในช่วงสั้น ๆ หลังจากยาชาออกฤทธิ์ ผู้ป่วยมักรู้สึกเพียงแรงกดหรือการสัมผัส แต่ไม่ควรรู้สึกเจ็บแหลมขณะเก็บชิ้นเนื้อ
ขั้นที่ 4 เก็บชิ้นเนื้อ
แพทย์ใช้เครื่องมือทรงกลมขนาดเล็กวางตั้งฉากกับผิวหนัง แล้วหมุนผ่านชั้นผิวหนังตามความลึกที่ต้องการ
จากนั้นนำชิ้นเนื้อทรงกระบอกออกอย่างระมัดระวัง เพื่อไม่ให้เนื้อเยื่อเสียรูปก่อนนำไปตรวจ
ขั้นที่ 5 ปิดแผล
ขึ้นอยู่กับขนาด ตำแหน่ง และความลึกของแผล แพทย์อาจเย็บปิดด้วยไหมหนึ่งหรือหลายเข็ม
แผลขนาดเล็กบางตำแหน่งอาจปล่อยให้หายเองโดยไม่ต้องเย็บ หลังจากนั้นจะปิดแผลด้วยวัสดุปิดแผลที่เหมาะสม
ขั้นที่ 6 ส่งตรวจทางพยาธิวิทยา
ชิ้นเนื้อจะถูกส่งไปยังห้องปฏิบัติการทางพยาธิวิทยา เพื่อผ่านกระบวนการเตรียมเนื้อเยื่อ ตัดเป็นแผ่นบาง ย้อมสี และตรวจด้วยกล้องจุลทรรศน์
บางกรณีอาจต้องใช้การย้อมพิเศษ การตรวจทางภูมิคุ้มกัน หรือการตรวจเพิ่มเติมเพื่อให้ได้การวินิจฉัยที่ชัดเจนขึ้น
การเจาะชิ้นเนื้อเจ็บหรือไม่?
ผู้ป่วยส่วนใหญ่สามารถรับหัตถการได้โดยไม่มีปัญหามาก
ช่วงที่มักรู้สึกมากที่สุดคือขณะฉีดยาชา ซึ่งอาจรู้สึกแสบหรือเจ็บในระยะสั้น หลังจากยาชาออกฤทธิ์แล้ว ขณะเก็บชิ้นเนื้อไม่ควรรู้สึกเจ็บแหลม
เมื่อยาชาหมดฤทธิ์ อาจมีอาการตึงหรือเจ็บเล็กน้อยบริเวณแผล
หากอาการปวดเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ แทนที่จะดีขึ้น โดยเฉพาะหากมีบวม แดง ร้อน มีหนอง หรือมีไข้ ควรติดต่อแพทย์
การเจาะชิ้นเนื้อทำให้เกิดแผลเป็นหรือไม่?
มีโอกาสเกิดแผลเป็นได้ เนื่องจากเป็นหัตถการที่มีการตัดผ่านผิวหนัง
ลักษณะของแผลเป็นขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น
- ขนาดและความลึกของชิ้นเนื้อ
- ตำแหน่งของแผล
- แรงตึงของผิวหนัง
- การติดเชื้อหรือปัญหาการหายของแผล
- ลักษณะการสมานแผลของแต่ละบุคคล
- แนวโน้มการเกิดแผลเป็นนูนหรือคีลอยด์
หากรอยโรคอยู่บริเวณที่มีความสำคัญด้านความสวยงาม เช่น ใบหน้า ควรพิจารณาตำแหน่ง แนวแผล และวิธีเก็บชิ้นเนื้อก่อนทำหัตถการ
การพักฟื้นและการดูแลแผลหลังตัดชิ้นเนื้อ
คำแนะนำจากแพทย์ผู้ทำหัตถการควรเป็นหลัก เนื่องจากวิธีดูแลแผลแตกต่างกันตามตำแหน่ง ขนาด และวิธีปิดแผล
โดยทั่วไปควรดูแลแผลให้สะอาด ป้องกันการเสียดสี และเปลี่ยนวัสดุปิดแผลตามคำแนะนำ
ไม่ควรแกะหรือเกาสะเก็ดแผลซ้ำ ๆ
หากมีไหมเย็บ แพทย์จะแจ้งวันนัดตัดไหมตามตำแหน่งและลักษณะของแผล เนื่องจากไม่มีระยะเวลาตัดไหมเพียงค่าเดียวที่เหมาะกับทุกตำแหน่งของร่างกาย
ควรติดต่อแพทย์หากพบว่า
- ปวดแผลเพิ่มขึ้น
- รอยแดงลามออกจากบริเวณแผล
- บวม ร้อน หรือกดเจ็บมากขึ้น
- มีหนองหรือของเหลวผิดปกติ
- เลือดออกต่อเนื่อง
- แผลแยก
- มีไข้หรืออาการที่สงสัยการติดเชื้อ
ผลข้างเคียงและความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น
การตัดชิ้นเนื้อผิวหนังเป็นหัตถการขนาดเล็ก แต่ยังมีความเสี่ยงบางประการ ได้แก่
เลือดออกหรือรอยช้ำ
อาจมีเลือดออกระหว่างหรือหลังทำหัตถการ ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์หากกำลังใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด ยาต้านเกล็ดเลือด หรือยาชนิดอื่นที่มีผลต่อการเลือดออก
การติดเชื้อ
พบได้แต่ไม่ใช่ภาวะที่ควรละเลย หากแผลแดง บวม ปวด หรือมีหนองเพิ่มขึ้น ควรได้รับการประเมิน
แผลเป็น
อาจมีแผลเป็นถาวรบริเวณที่ตัดชิ้นเนื้อ
สีผิวเปลี่ยนแปลง
บริเวณแผลอาจมีสีเข้มหรือจางกว่าผิวรอบข้างหลังแผลหาย โดยเฉพาะในผู้ที่มีผิวสีเข้ม
ความรู้สึกบริเวณแผลเปลี่ยนไป
อาจเกิดอาการชาหรือความรู้สึกผิดปกติได้ในบางตำแหน่ง ขึ้นอยู่กับความลึกและตำแหน่งของการตัดชิ้นเนื้อ
ผลจากการเจาะชิ้นเนื้อแม่นยำเพียงใด?
การเก็บชิ้นเนื้อที่วางแผนอย่างเหมาะสมสามารถให้ข้อมูลที่มีประโยชน์อย่างมากต่อการวินิจฉัย แต่ ไม่ควรกล่าวว่าการตัดชิ้นเนื้อมีความแม่นยำ 100%
คุณภาพของผลตรวจขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย ได้แก่
- เลือกรอยโรคที่เหมาะสมหรือไม่
- เลือกบริเวณของรอยโรคถูกต้องหรือไม่
- ได้เนื้อเยื่อที่มีความลึกและปริมาณเพียงพอหรือไม่
- เลือกวิธีเก็บชิ้นเนื้อเหมาะสมหรือไม่
- การจัดเก็บและเตรียมตัวอย่างในห้องปฏิบัติการ
- การแปลผลร่วมกับข้อมูลทางคลินิก
โรคผิวหนังหลายชนิดอาจมีลักษณะทางพยาธิวิทยาที่คล้ายกัน ดังนั้นข้อมูลเกี่ยวกับลักษณะรอยโรค ตำแหน่ง ระยะเวลาที่เป็น และโรคที่แพทย์สงสัย จึงมีประโยชน์ต่อการแปลผล
บางครั้งผลตรวจอาจยังไม่สามารถสรุปการวินิจฉัยได้ และอาจจำเป็นต้องตรวจเพิ่มเติมหรือตัดชิ้นเนื้อซ้ำ
รายงานผลชิ้นเนื้อบอกอะไรได้บ้าง?
ผลตรวจขึ้นอยู่กับเหตุผลที่แพทย์ตัดชิ้นเนื้อ โดยอาจพบว่าเป็น
- รอยโรคผิวหนังชนิดไม่ร้าย
- โรคผิวหนังอักเสบ
- การติดเชื้อ
- รอยโรคก่อนมะเร็ง
- มะเร็งผิวหนังชนิดเบซัลเซลล์
- มะเร็งผิวหนังชนิดสความัสเซลล์
- มะเร็งผิวหนังเมลาโนมา
- เนื้องอกผิวหนังชนิดอื่น
หรือลักษณะทางพยาธิวิทยาที่ต้องพิจารณาร่วมกับอาการและการตรวจร่างกาย
บางกรณีอาจจำเป็นต้องตรวจเพิ่มเติมด้วยการย้อมพิเศษ การตรวจทางภูมิคุ้มกัน การตรวจหาเชื้อ หรือการเก็บชิ้นเนื้อเพิ่มเติม
การเจาะชิ้นเนื้อเป็นการนำรอยโรคออกทั้งหมดหรือไม่?
โดยทั่วไปไม่ใช่
จุดประสงค์หลักของเทคนิคการเจาะชิ้นเนื้อเพื่อตรวจวินิจฉัยคือ การนำเนื้อเยื่อที่เป็นตัวแทนของรอยโรคมาตรวจเพื่อให้ได้การวินิจฉัย ไม่ได้หมายความว่าเป็นการรักษาหรือนำรอยโรคทั้งหมดออก
หากผลตรวจพบมะเร็งผิวหนังหรือโรคที่จำเป็นต้องนำรอยโรคออกทั้งหมด อาจต้องมีการผ่าตัดหรือการรักษาเพิ่มเติม
ในรอยโรคขนาดเล็กมาก บางครั้งชิ้นเนื้อที่เก็บอาจครอบคลุมรอยโรคทั้งหมดโดยบังเอิญ แต่ไม่ควรถือว่ารอยโรคได้รับการรักษาเรียบร้อยแล้วจนกว่าจะประเมินผลทางพยาธิวิทยาร่วมกับลักษณะทางคลินิก
หากผลชิ้นเนื้อพบมะเร็งผิวหนังต้องทำอย่างไร?
ผลชิ้นเนื้อที่ยืนยันมะเร็งเป็นจุดเริ่มต้นของการวางแผนรักษาต่อไป
แนวทางรักษาขึ้นอยู่กับ
- ชนิดของมะเร็งผิวหนัง
- ชนิดย่อยและลักษณะทางพยาธิวิทยา
- ตำแหน่ง
- ขนาด
- ความลึก
- ขอบเขตของรอยโรค
- ผลการตรวจชิ้นเนื้อ
- ปัจจัยเฉพาะของผู้ป่วย
การรักษาอาจเป็นการผ่าตัดเอารอยโรคออกพร้อมขอบเขตเนื้อเยื่อที่เหมาะสม การผ่าตัดแบบโมห์ในผู้ป่วยบางราย หรือวิธีอื่นตามชนิดและความเสี่ยงของมะเร็ง
สำหรับมะเร็งผิวหนังเมลาโนมา ข้อมูลเกี่ยวกับความลึกของเนื้องอกมีความสำคัญต่อการวางแผนรักษาในขั้นต่อไป
เมื่อใดควรพบแพทย์ผิวหนังเพื่อตรวจรอยโรค?
ควรเข้ารับการตรวจหากพบรอยโรคที่
- เกิดขึ้นใหม่และโตขึ้นอย่างต่อเนื่อง
- เปลี่ยนแปลงขนาด รูปร่าง หรือสี
- มีหลายสีหรือสีเปลี่ยนไป
- เลือดออกหรือตกสะเก็ดซ้ำ ๆ
- เป็นแผลที่ไม่หาย
- มีแผลแตกหรือแผลเรื้อรัง
- เจ็บโดยไม่มีสาเหตุชัดเจน
- มีลักษณะแตกต่างจากไฝเม็ดอื่นอย่างเห็นได้ชัด
- เปลี่ยนแปลงต่อเนื่องเมื่อเวลาผ่านไป
รอยโรคที่เปลี่ยนแปลงไม่ได้หมายความว่าจะเป็นมะเร็งเสมอไป เพราะโรคผิวหนังชนิดไม่ร้ายหลายชนิดอาจมีลักษณะที่น่ากังวลได้เช่นกัน
ในทางกลับกัน มะเร็งผิวหนังบางชนิดอาจไม่ได้มีลักษณะรุนแรงหรือเด่นชัดในระยะแรก
ดังนั้นสิ่งสำคัญคือให้แพทย์ผิวหนังประเมินก่อนว่า จำเป็นต้องตัดชิ้นเนื้อหรือไม่ และหากจำเป็น ควรใช้วิธีใด
เมื่อมาพบแพทย์เพื่อประเมินการตัดชิ้นเนื้อผิวหนังในกรุงเทพ จะได้รับการตรวจอะไรบ้าง?
การพบแพทย์ควรเริ่มจาก การวินิจฉัยและประเมินความจำเป็นในการตัดชิ้นเนื้อ ไม่ใช่เริ่มจากการทำหัตถการทันที
แพทย์อาจ
- สอบถามอาการและประวัติทางการแพทย์
- ตรวจรอยโรคและผิวหนังบริเวณโดยรอบ
- ตรวจด้วยกล้องขยายผิวหนังเมื่อมีข้อบ่งชี้
- อธิบายโรคที่เป็นไปได้
- ประเมินว่าจำเป็นต้องตัดชิ้นเนื้อหรือไม่
- เลือกวิธีเก็บชิ้นเนื้อที่เหมาะสม
- อธิบายโอกาสเกิดแผลเป็นและภาวะแทรกซ้อน
- อธิบายว่าผลตรวจทางพยาธิวิทยาจะมีผลต่อแผนการรักษาอย่างไร
สำหรับผู้ป่วยต่างชาติหรือนักท่องเที่ยวที่มีแผนเดินทางออกจากประเทศไทยหลังทำหัตถการ ควรสอบถามล่วงหน้าว่า จะได้รับผลตรวจอย่างไร ต้องกลับมาตัดไหมหรือไม่ และหากผลตรวจพบความผิดปกติที่ต้องรักษาต่อ จะวางแผนติดตามอย่างไร
ประเด็นนี้มีความสำคัญเป็นพิเศษเมื่อกำลังตรวจรอยโรคที่สงสัยมะเร็งผิวหนัง
คำถามที่พบบ่อย
เทคนิคการเจาะชิ้นเนื้อเพื่อตรวจวินิจฉัยเหมือนกับการตัดชิ้นเนื้อผิวหนังหรือไม่?
เทคนิคการเจาะชิ้นเนื้อเป็น หนึ่งในวิธีการเก็บชิ้นเนื้อผิวหนัง ยังมีวิธีอื่น เช่น การเฉือนชิ้นเนื้อ การตัดชิ้นเนื้อบางส่วน และการตัดรอยโรคออกทั้งหมดเพื่อส่งตรวจ
ชิ้นเนื้อที่เจาะมีขนาดเท่าใด?
เครื่องมือมีหลายขนาด โดยทั่วไปมีเส้นผ่านศูนย์กลางเพียงไม่กี่มิลลิเมตร แพทย์จะเลือกขนาดตามโรคที่สงสัย ตำแหน่ง และปริมาณเนื้อเยื่อที่จำเป็นต่อการวินิจฉัย
ต้องเย็บแผลหรือไม่?
ขึ้นอยู่กับขนาด ความลึก และตำแหน่งของแผล บางแผลสามารถหายเองได้ ขณะที่บางตำแหน่งควรเย็บปิด
สามารถใช้เทคนิคการเจาะชิ้นเนื้อวินิจฉัยมะเร็งผิวหนังได้หรือไม่?
ได้ในรอยโรคบางประเภท แต่ไม่ใช่วิธีที่เหมาะสมสำหรับรอยโรคที่สงสัยมะเร็งทุกชนิด
หากสงสัยมะเร็งผิวหนังเมลาโนมา สามารถเจาะชิ้นเนื้อได้หรือไม่?
หากรอยโรคมีขนาดเหมาะสมและสามารถตัดออกทั้งหมดได้ โดยทั่วไปจะพิจารณาการตัดรอยโรคออกทั้งหมดเพื่อส่งตรวจมากกว่าการเก็บเพียงส่วนหนึ่ง อย่างไรก็ตาม ในบางกรณีแพทย์อาจพิจารณาเก็บชิ้นเนื้อบางส่วนตามตำแหน่งและขนาดของรอยโรค
การตัดชิ้นเนื้อทำให้มะเร็งกระจายหรือไม่?
การตัดชิ้นเนื้อเป็นขั้นตอนมาตรฐานในการวินิจฉัยรอยโรคที่สงสัยมะเร็งผิวหนัง ไม่ควรหลีกเลี่ยงการตรวจที่มีข้อบ่งชี้เพียงเพราะกังวลว่าการตัดชิ้นเนื้อจะทำให้มะเร็งผิวหนังทั่วไปกระจาย
ใช้วินิจฉัยผื่นได้หรือไม่?
ได้ โดยเฉพาะเมื่อสงสัยโรคผิวหนังอักเสบ แต่เนื่องจากโรคหลายชนิดอาจมีลักษณะทางพยาธิวิทยาคล้ายกัน จึงต้องแปลผลร่วมกับอาการและการตรวจร่างกาย
ใช้วินิจฉัยเชื้อราได้หรือไม่?
ใช้ช่วยวินิจฉัยการติดเชื้อราบางประเภทได้ โดยเฉพาะกรณีที่อยู่ลึกหรือวินิจฉัยได้ยาก และอาจจำเป็นต้องส่งตรวจทั้งทางพยาธิวิทยาและจุลชีววิทยา
ใช้เวลาทำนานหรือไม่?
ขั้นตอนเก็บชิ้นเนื้อจริงมักใช้เวลาไม่นาน แต่การนัดหมายทั้งหมดประกอบด้วยการตรวจประเมิน การอธิบายและยินยอมรับหัตถการ การฉีดยาชา การเก็บชิ้นเนื้อ การห้ามเลือด การเย็บแผลในกรณีที่จำเป็น และการปิดแผล
ผลชิ้นเนื้อใช้เวลากี่วัน?
ระยะเวลาขึ้นอยู่กับห้องปฏิบัติการและความซับซ้อนของโรค หากต้องย้อมพิเศษหรือตรวจเพิ่มเติมอาจใช้เวลานานขึ้น จึงควรสอบถามระยะเวลาที่คาดว่าจะได้รับผลจากสถานพยาบาลที่ส่งตรวจโดยตรง
หากผลตรวจเป็นมะเร็ง ต้องรักษาเพิ่มเติมหรือไม่?
อาจจำเป็น เนื่องจากการเจาะชิ้นเนื้อมักมีจุดประสงค์เพื่อการวินิจฉัยและอาจนำรอยโรคออกเพียงบางส่วน หากพบมะเร็ง แพทย์จะวางแผนการรักษาขั้นต่อไปตามชนิด ตำแหน่ง และผลทางพยาธิวิทยา
แนวทางการใช้คำค้นสำหรับ SEO
โรคอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง
-
Skin Biopsy (การวินิจฉัย / Diagnosis) Skin Biopsy (การวินิจฉัย / Diagnosis) การตัดชิ้นเนื้อผิวหนังเพื่อการส่งตรวจ เป็นหัตถการขนาดเล็กที่แพทย์ผิวหนังนำเนื้อเยื่อผิวหนังบางส่วนหรือรอยโรคทั้งหมดออก แล้วส่งตรวจด้วยกล้องจุลทรรศน์เพื่อช่วยวินิจฉัยโรคอย่างแม่นยำ

-
Shave Biopsy Shave Biopsy Shave Skin Biopsy เป็นวิธีตรวจชิ้นเนื้อผิวหนังที่แพทย์ตัดหรือปาดส่วนตื้นของรอยโรคออกเพื่อนำไปตรวจด้วยกล้องจุลทรรศน์ โดยทั่วไปทำภายใต้ยาชาเฉพาะที่ เป็นหัตถการแบบผู้ป่วยนอก และในหลายกรณีไม่จำเป็นต้องเย็บแผล

-
Excisional Biopsy Excisional Biopsy เป็นการผ่าตัดนำ รอยโรคผิวหนังที่มองเห็นออกทั้งหมด โดยทั่วไปจะตัดผ่านความหนาของผิวหนัง จากนั้นส่งเนื้อเยื่อทั้งหมดไปตรวจทางพยาธิวิทยา

-
Histopathology Histopathology จุลพยาธิวิทยา คือการตรวจเนื้อเยื่อด้วยกล้องจุลทรรศน์เพื่อวินิจฉัยโรค ในทางผิวหนัง โดยทั่วไปหมายถึงการนำชิ้นเนื้อผิวหนังที่ได้จากการตรวจชิ้นเนื้อหรือการผ่าตัดออกมาตรวจอย่างละเอียด





























