Freckles
กระ (Freckles) หรือในทางการแพทย์เรียกว่า Ephelides เป็นจุดสีน้ำตาลขนาดเล็ก แบนราบ มักเกิดบริเวณผิวที่สัมผัสแสงแดด เช่น ใบหน้า จมูก แก้ม ไหล่ แขน หน้าอกส่วนบนและหลังส่วนบน

กระที่แท้จริงเป็นภาวะไม่อันตรายและไม่จำเป็นต้องรักษาทางการแพทย์ การเกิดกระสัมพันธ์อย่างมากกับพันธุกรรมและการได้รับรังสีอัลตราไวโอเลต จึงมักมีสีเข้มขึ้นหลังโดนแดดและอาจจางลงเมื่อได้รับแสงแดดน้อยลง
หากต้องการรักษาเพื่อความสวยงาม สามารถพิจารณาการป้องกันแสงอย่างเหมาะสม ร่วมกับเลเซอร์ที่จับเม็ดสีหรือหัตถการอื่นในผู้ป่วยที่เหมาะสม
อย่างไรก็ตาม จุดสีน้ำตาลเล็ก ๆ บนใบหน้าไม่ได้เป็นกระทุกจุด
กระแดด ฝ้า รอยดำหลังการอักเสบ ไฝ และรอยโรคที่มีเม็ดสีบางชนิดอาจดูคล้ายกระได้ ดังนั้นรอยที่ผิดปกติ เปลี่ยนแปลง หรือแตกต่างจากจุดอื่นควรได้รับการวินิจฉัยก่อนทำเลเซอร์
กระคืออะไร?
กระเป็นบริเวณเล็ก ๆ ของผิวหนังที่มีเม็ดสีเพิ่มขึ้น มักเกิดในบริเวณที่สัมผัสแสงแดด
ลักษณะที่พบบ่อย ได้แก่:
- แบนราบ
- ขนาดเล็ก
- สีน้ำตาลอ่อนถึงน้ำตาลเข้ม
- สีค่อนข้างสม่ำเสมอ
- เข้มขึ้นเมื่อโดนแดด
- พบหลายจุดมากกว่าจะเป็นจุดเดี่ยว
ตำแหน่งที่พบบ่อย ได้แก่:
- จมูก
- แก้ม
- หน้าผาก
- ไหล่
- แขน
- หน้าอกส่วนบน
- หลังส่วนบน
สีของกระเกิดจากการสร้าง Melanin เพิ่มขึ้น
ในกระที่แท้จริง จำนวนเซลล์สร้างเม็ดสีไม่ได้เพิ่มขึ้น แต่เซลล์ Melanocyte ที่มีอยู่ผลิตเม็ดสีมากขึ้นในบริเวณนั้น
กระอันตรายหรือไม่?
กระที่แท้จริงเป็นภาวะไม่อันตราย
ไม่จำเป็นต้องกำจัดออกด้วยเหตุผลทางการแพทย์ และการรักษาส่วนใหญ่เป็นไปเพื่อความสวยงาม
สิ่งสำคัญคือไม่ควรเหมารวมว่าจุดสีน้ำตาลทุกจุดคือกระ
รอยบางชนิดอาจเป็น:
- กระแดด
- ไฝ
- Pigmented Actinic Keratosis
- รอยโรคจากเซลล์ Melanocyte
- หรือในบางกรณีอาจเป็น Melanoma
ดังนั้น ความเสี่ยงไม่ได้อยู่ที่กระจะเปลี่ยนเป็นมะเร็ง แต่คือการเข้าใจผิดว่ารอยโรคที่ผิดปกติเป็นเพียงกระธรรมดา
กระเกิดจากอะไร?
กระเกิดจากปัจจัยหลักสองอย่างร่วมกัน คือ:
- พันธุกรรม
- รังสีอัลตราไวโอเลต
บางคนมีแนวโน้มทางพันธุกรรมที่จะเกิดกระได้ง่าย เมื่อผิวสัมผัสแสงแดด เซลล์สร้างเม็ดสีจะผลิต Melanin เพิ่มขึ้น ทำให้กระมองเห็นชัดขึ้น
จึงพบว่า:
- กระเข้มขึ้นในช่วงที่โดนแดดมาก
- กระอาจเพิ่มจำนวนหรือมองเห็นชัดขึ้นหลังตากแดด
- กระอาจจางลงในช่วงที่ได้รับแสงแดดน้อย
- บางคนมีกระน้อยลงเมื่ออายุมากขึ้น
ไม่สามารถเปลี่ยนพันธุกรรมที่ทำให้เกิดกระได้ แต่การป้องกันแสงสามารถช่วยลดการเข้มขึ้นของกระได้
ทำไมกระเข้มขึ้นเมื่อโดนแดด?
รังสีอัลตราไวโอเลตกระตุ้นการสร้าง Melanin
เมื่อผิวที่มีแนวโน้มเกิดกระสัมผัสแสงแดด เซลล์ Melanocyte จะสร้างเม็ดสีมากขึ้น ทำให้กระเดิมเข้มขึ้นและจุดที่เคยมองเห็นไม่ชัดเริ่มเห็นชัดขึ้น
นี่เป็นเหตุผลว่าทำไมการป้องกันแสงจึงมีความสำคัญ แม้หลังจากรักษากระด้วยเลเซอร์แล้วก็ตาม
การกำจัดเม็ดสีที่มองเห็นไม่ได้กำจัดแนวโน้มทางพันธุกรรมที่จะเกิดกระ
สำหรับผู้ที่อาศัยอยู่ในกรุงเทพและประเทศไทย ซึ่งมีแสงแดดค่อนข้างมากตลอดปี การป้องกันแสงจึงมีความสำคัญต่อการคงผลการรักษาในระยะยาว
ใครบ้างที่มีโอกาสเป็นกระได้มาก?
กระสามารถเกิดได้ในหลายสีผิวและหลายเชื้อชาติ แต่พันธุกรรมมีบทบาทสำคัญ
พบได้บ่อยขึ้นในผู้ที่มี:
- คนในครอบครัวเป็นกระ
- สีผิวค่อนข้างขาว
- ผมสีอ่อนหรือผมแดง
- ผิวไวต่อรังสีอัลตราไวโอเลต
- ได้รับแสงแดดมาก
อย่างไรก็ตาม กระสามารถพบในผิวคนเอเชียได้เช่นกัน
กระในผิวคนเอเชีย
จุดสีน้ำตาลบนผิวคนเอเชียควรได้รับการวินิจฉัยอย่างระมัดระวัง เพราะมีหลายภาวะที่ดูคล้ายกัน เช่น:
- กระ
- กระแดด
- ฝ้า
- Hori’s Nevus
- รอยดำหลังการอักเสบ
- Seborrheic Keratosis
- ไฝ
อีกประเด็นที่สำคัญคือผิวคนเอเชียมีแนวโน้มเกิด รอยดำหลังการอักเสบ หรือ Post-Inflammatory Hyperpigmentation (PIH) หลังการระคายเคืองหรือหัตถการได้ง่ายกว่าผิวบางประเภท
ดังนั้น การรักษาเม็ดสีด้วยเลเซอร์ควรเลือกตามชนิดของรอย ความลึกของเม็ดสี และระดับสีผิว ไม่ควรใช้ค่าการรักษาแบบเดียวกับทุกคน
กระมีลักษณะอย่างไร?
กระทั่วไปมักมีลักษณะ:
- แบน
- ขนาดเล็ก
- กลมหรือขอบไม่เรียบเล็กน้อย
- สีน้ำตาลอ่อนถึงน้ำตาล
- สีค่อนข้างสม่ำเสมอ
- มักมีหลายจุด
- พบมากในบริเวณที่โดนแดด
โดยทั่วไปกระไม่ควรมีลักษณะ:
- มีเลือดออก
- เป็นแผล
- นูนขึ้นชัดเจน
- เจ็บต่อเนื่อง
- มีหลายสีผิดปกติในจุดเดียว
- เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว
หากมีจุดใดมีพฤติกรรมแตกต่างจากกระจุดอื่น ควรได้รับการประเมิน
กระกับกระแดดต่างกันอย่างไร?
กระและกระแดดเป็นคนละภาวะกัน
กระ
มักสัมพันธ์กับพันธุกรรมอย่างมาก และตอบสนองต่อแสงแดดอย่างชัดเจน
ลักษณะที่พบบ่อยคือ:
- เริ่มเกิดตั้งแต่อายุน้อย
- เข้มขึ้นเมื่อโดนแดด
- จางลงเมื่อได้รับแสงแดดน้อย
- มีขนาดค่อนข้างเล็ก
กระแดด
กระแดดสัมพันธ์กับการได้รับรังสีอัลตราไวโอเลตสะสมเป็นเวลานานมากกว่า
มักมีลักษณะ:
- พบมากขึ้นตามอายุ
- อยู่ในบริเวณที่โดนแดดเรื้อรัง
- ขนาดใหญ่กว่ากระทั่วไป
- ขอบค่อนข้างชัด
- มักไม่จางลงมากในช่วงที่โดนแดดน้อย
การแยกสองภาวะนี้มีความสำคัญ เพราะการตอบสนองต่อการรักษาและโอกาสกลับเป็นซ้ำอาจแตกต่างกัน
กระกับฝ้าต่างกันอย่างไร?
กระและฝ้าเป็นความผิดปกติของเม็ดสีคนละชนิด
กระ
มักเป็นจุดสีน้ำตาลขนาดเล็กหลายจุดแยกจากกัน
ฝ้า
มักเป็นปื้นสีน้ำตาลหรือน้ำตาลอมเทาที่กว้างกว่า และมักเกิดอย่างสมมาตรบริเวณ:
- แก้ม
- หน้าผาก
- เหนือริมฝีปาก
- จมูก
- แนวกราม
ฝ้าเกี่ยวข้องกับแสงแดด แสงที่ตามองเห็น ฮอร์โมน พันธุกรรม และการเปลี่ยนแปลงภายในผิว
หากรักษาฝ้าเหมือนเป็นกระหลายจุดและใช้เลเซอร์ทำลายเม็ดสีแบบตรง ๆ อาจทำให้ผลลัพธ์ไม่ดีหรือเม็ดสีเข้มขึ้นได้
กระกับรอยดำหลังการอักเสบต่างกันอย่างไร?
รอยดำหลังการอักเสบ (PIH) เกิดหลังผิวหนังมีการอักเสบหรือได้รับบาดเจ็บ
ตัวอย่างเช่น:
- สิว
- ผื่นผิวหนังอักเสบ
- แมลงกัด
- แผลไหม้
- การเกา
- หัตถการความงาม
- เลเซอร์
กระไม่ได้เกิดจากการอักเสบที่เกิดขึ้นก่อนหน้า
การแยกสองภาวะนี้มีความสำคัญ เพราะ PIH จำเป็นต้องควบคุมต้นเหตุของการอักเสบด้วย
กระกับไฝต่างกันอย่างไร?
กระเป็นบริเวณที่มีการสร้างเม็ดสีมากขึ้นโดยไม่มีการเพิ่มจำนวนของเซลล์สร้างเม็ดสี
ส่วน ไฝ หรือ Melanocytic Nevus เป็นรอยโรคที่เกิดจากการรวมตัวเพิ่มขึ้นของเซลล์ Melanocyte
ไฝอาจมีลักษณะ:
- แบนหรือนูน
- สีเนื้อ น้ำตาล หรือดำ
- มีมาตั้งแต่วัยเด็กหรือเกิดภายหลัง
- คงที่เป็นเวลาหลายปี
จุดสีน้ำตาลไม่ควรถูกทำเลเซอร์ในฐานะกระโดยอัตโนมัติ หากยังไม่แน่ใจว่าเป็นรอยชนิดใด
กระสามารถเป็น Melanoma ได้หรือไม่?
กระที่แท้จริงไม่เปลี่ยนเป็น Melanoma
อย่างไรก็ตาม Melanoma สามารถมีลักษณะคล้ายกระ ไฝ หรือกระแดดในระยะแรกได้
จึงควรให้ความสำคัญกับรอยเม็ดสีที่ผิดปกติ
หลัก ABCDE สามารถใช้ช่วยสังเกตรอยที่ควรได้รับการประเมิน
A — ความไม่สมมาตร
ครึ่งหนึ่งของรอยมีลักษณะแตกต่างจากอีกครึ่งหนึ่ง
B — ขอบไม่สม่ำเสมอ
ขอบหยัก ไม่เรียบ หรือไม่ชัด
C — สีไม่สม่ำเสมอ
มีหลายสีหรือมีการกระจายสีไม่เท่ากันภายในรอยเดียว
D — ขนาด
Melanoma จำนวนมากมีขนาดมากกว่า 6 มิลลิเมตรเมื่อได้รับการวินิจฉัย แต่สามารถมีขนาดเล็กกว่านี้ได้เช่นกัน
E — มีการเปลี่ยนแปลง
รอยเปลี่ยนในด้าน:
- ขนาด
- รูปร่าง
- สี
- พื้นผิว
- อาการ
รอยที่ดูแตกต่างจากไฝหรือกระจุดอื่นทั้งหมดอย่างชัดเจนก็ควรได้รับการประเมินเช่นกัน
ควรพบแพทย์หากมีรอยใหม่หรือรอยที่เปลี่ยนแปลง โดยเฉพาะหากมีอาการคัน เจ็บ เลือดออก เป็นแผล หรือตกสะเก็ดซ้ำ
แพทย์วินิจฉัยกระอย่างไร?
กระทั่วไปสามารถวินิจฉัยได้จากการตรวจผิวหนัง
แพทย์อาจประเมิน:
- ขนาด
- รูปร่าง
- สี
- ตำแหน่ง
- ความสมมาตร
- ความสัมพันธ์กับแสงแดด
- อายุที่เริ่มเป็น
- การเปลี่ยนแปลงของรอย
- ระดับสีผิว
- ความผิดปกติของเม็ดสีชนิดอื่น
ในบางกรณีอาจใช้ Dermoscopy เพื่อช่วยแยกกระออกจากไฝหรือรอยเม็ดสีชนิดอื่น
กระทั่วไปไม่จำเป็นต้องตรวจชิ้นเนื้อ
แต่หากมีรอยที่ผิดปกติหรือสงสัยว่าอาจเป็นรอยโรคชนิดอื่น แพทย์อาจพิจารณาตรวจชิ้นเนื้อแทนการทำเลเซอร์
กระจำเป็นต้องรักษาหรือไม่?
ไม่จำเป็น
กระเป็นภาวะไม่อันตราย สามารถปล่อยไว้โดยไม่รักษาได้
การรักษาส่วนใหญ่เป็นไปเพื่อความสวยงามและขึ้นอยู่กับความต้องการของผู้ป่วย
วิธีที่อาจพิจารณา ได้แก่:
- การป้องกันแสง
- การแต่งหน้าปกปิด
- ยาทาลดเม็ดสีในบางกรณี
- Chemical Peel ในผู้ป่วยที่เหมาะสม
- IPL
- เลเซอร์ที่จับเม็ดสี
วิธีที่เหมาะสมขึ้นอยู่กับการยืนยันก่อนว่ารอยนั้นเป็นกระจริง รวมถึงสีผิว แนวโน้มการเกิด PIH และความคาดหวังของผู้ป่วย
ครีมกันแดดสำหรับผู้ที่มีกระ
การป้องกันแสงเป็นพื้นฐานสำคัญของการดูแลกระ
สามารถช่วย:
- ลดการเข้มขึ้นของกระเดิม
- ลดการกระตุ้นเม็ดสีใหม่
- ช่วยคงผลหลังรักษา
- ลดความเสียหายจากรังสีอัลตราไวโอเลตสะสม
ควรใช้ครีมกันแดดที่ป้องกันได้ครอบคลุมทั้ง UVA และ UVB และมีค่า SPF สูงอย่างเหมาะสม
แนวทางทั่วไป ได้แก่:
- ทาครีมกันแดดทุกเช้า
- ใช้ในปริมาณเพียงพอ
- ทาซ้ำเมื่ออยู่กลางแจ้งเป็นเวลานาน
- ทาซ้ำหลังว่ายน้ำหรือมีเหงื่อออกมาก
- ใช้หมวกและหาที่ร่มเมื่อเหมาะสม
- หลีกเลี่ยงการอาบแดด
สำหรับผู้ที่อยู่ในกรุงเทพหรือประเทศไทย ควรป้องกันแสงอย่างต่อเนื่องแม้หลังเลเซอร์ทำให้กระจางลงแล้ว
ครีมทาสามารถทำให้กระหายได้หรือไม่?
ยาหรือผลิตภัณฑ์ลดเม็ดสีบางชนิดอาจช่วยให้กระจางลงได้ แต่ผลลัพธ์แตกต่างกันในแต่ละคน
สารที่อาจใช้ในการรักษาความผิดปกติของเม็ดสี ได้แก่:
- Retinoids
- Azelaic Acid
- Hydroquinone ในผู้ป่วยที่เหมาะสม
- Vitamin C
- สารยับยั้ง Tyrosinase ชนิดอื่น
อย่างไรก็ตาม ไม่ควรใช้ยาลดเม็ดสีโดยอัตโนมัติเพียงเพราะมีจุดสีน้ำตาล
หากมีเพียงหนึ่งหรือไม่กี่รอยที่ดูผิดปกติ ควรยืนยันการวินิจฉัยก่อน
Chemical Peel รักษากระได้หรือไม่?
Chemical Peel แบบตื้นสามารถช่วยลดเม็ดสีบางชนิดที่อยู่ตื้นได้
อย่างไรก็ตาม การผลัดผิวจะมีผลต่อพื้นที่ผิวกว้าง ไม่ได้เลือกทำลายเฉพาะกระทีละจุด
ผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น ได้แก่:
- ผิวแดง
- แสบ
- ระคายเคือง
- ลอก
- PIH
ในผิวคนเอเชียและผู้ที่มีสีผิวเข้ม ควรระวังการเกิดรอยดำจากการอักเสบหลังหัตถการ
Chemical Peel จึงอาจมีประโยชน์ในบางราย แต่ไม่ใช่วิธีที่แม่นยำที่สุดสำหรับกระที่เป็นจุดแยกกันชัดเจนเสมอไป
IPL รักษากระได้หรือไม่?
Intense Pulsed Light (IPL) ใช้แสงหลายช่วงความยาวคลื่นผ่านตัวกรอง ไม่ใช่เลเซอร์ที่มีความยาวคลื่นเดียว
สามารถจับ Melanin ได้ และอาจเหมาะในผู้ที่มีกระหรือจุดเม็ดสีตื้นจำนวนมากกระจายอยู่ในพื้นที่กว้าง
ข้อดีคือสามารถรักษาหลายจุดได้ในบริเวณกว้าง
ข้อจำกัด ได้แก่:
- ผลการรักษาแตกต่างกัน
- บางรายอาจต้องทำหลายครั้ง
- อาจมีรอยแดง
- จุดเม็ดสีอาจเข้มขึ้นชั่วคราว
- อาจเกิด PIH
- สามารถกลับมาเป็นซ้ำได้หลังได้รับแสงแดด
ไม่ควรใช้ IPL กับรอยเม็ดสีที่ยังไม่ได้รับการวินิจฉัยอย่างเหมาะสม
เลเซอร์รักษากระ
เลเซอร์ที่จับเม็ดสีเป็นหนึ่งในหัตถการที่สามารถใช้ทำให้กระจางลงได้
พลังงานเลเซอร์จะถูกดูดซับโดย Melanin ภายในรอยเม็ดสี ทำให้เม็ดสีแตกตัว โดยพยายามลดการบาดเจ็บต่อเนื้อเยื่อรอบข้าง
เทคโนโลยีที่นำมาใช้กับกระมีหลายประเภท เช่น:
- Q-Switched Laser ที่ความยาวคลื่น 532 นาโนเมตร
- Q-Switched Nd:YAG Laser
- Q-Switched Alexandrite Laser
- Picosecond Laser
- เลเซอร์จับเม็ดสีชนิดอื่น
การเลือกชนิดและค่าการรักษาขึ้นอยู่กับ:
- สีของเม็ดสี
- ความลึกของเม็ดสี
- ระดับสีผิว
- ตำแหน่ง
- ประวัติการรักษาเดิม
- ประวัติ PIH
- จำนวนและการกระจายของรอย
ชื่อเครื่องเพียงอย่างเดียวไม่สามารถบอกได้ว่าการรักษาจะเหมาะกับผู้ป่วยรายนั้นหรือไม่
Q-Switched Laser สำหรับกระ
Q-Switched Laser ปล่อยพลังงานในช่วงเวลาสั้นมากเพื่อจับ Melanin
สามารถใช้รักษากระได้ โดยเฉพาะรอยเม็ดสีที่อยู่ตื้น
อย่างไรก็ตาม ผลข้างเคียงด้านเม็ดสี เช่น PIH ยังสามารถเกิดขึ้นได้ โดยเฉพาะในผิวคนเอเชียหรือผู้ที่มีสีผิวเข้ม
ดังนั้น ความสามารถในการลดกระและความเสี่ยงต่อเม็ดสีผิดปกติควรถูกพิจารณาควบคู่กัน
Picosecond Laser สำหรับกระ
Picosecond Laser ปล่อยพลังงานในช่วงเวลาที่สั้นมากและสามารถใช้ความยาวคลื่นหลายชนิดเพื่อจับเม็ดสี
มีการศึกษาที่สนับสนุนว่าสามารถทำให้กระจางลงได้ รวมถึงการศึกษาในผู้ป่วยเอเชีย
อย่างไรก็ตาม ผลลัพธ์ขึ้นอยู่กับ:
- ความยาวคลื่น
- ชนิดอุปกรณ์
- ค่าพลังงาน
- ระดับสีผิว
- ลักษณะของรอย
- เทคนิคการรักษา
การเป็นเทคโนโลยีที่ใหม่กว่าไม่ได้หมายความว่าจะดีกว่าสำหรับผู้ป่วยทุกคน
การวินิจฉัยที่ถูกต้องและการเลือกค่าการรักษาที่เหมาะสมมีความสำคัญมากกว่าชื่อเครื่อง
Pico Laser ดีกว่า Q-Switched Laser หรือไม่?
ไม่มีคำตอบเดียวสำหรับผู้ป่วยทุกคน
ทั้งสองเทคโนโลยีสามารถใช้จับเม็ดสีที่อยู่ตื้นได้
การเลือกควรพิจารณา:
- ระดับสีผิว
- ชนิดของเม็ดสี
- ความยาวคลื่น
- พลังงานที่ใช้
- ขนาดจุด
- ระยะเวลาการปล่อยพลังงาน
- ประวัติ PIH
- จำนวนและการกระจายของกระ
- ประสบการณ์ของผู้ทำหัตถการ
จึงไม่ควรสรุปว่าเทคโนโลยีใดเทคโนโลยีหนึ่ง “ดีที่สุด” สำหรับรอยเม็ดสีทุกชนิด
ระหว่างทำเลเซอร์รักษากระจะเป็นอย่างไร?
ขั้นตอนแตกต่างกันตามอุปกรณ์ แต่โดยทั่วไปอาจประกอบด้วย:
- ยืนยันว่ารอยเหมาะกับการรักษาด้านความงาม
- ทำความสะอาดผิว
- ป้องกันดวงตา
- ยิงเลเซอร์ไปยังรอยที่ต้องการรักษา
- ประคบเย็นหรือดูแลผิวหลังทำตามความเหมาะสม
- ให้คำแนะนำเรื่องการดูแลผิวและการป้องกันแสง
ระหว่างทำอาจรู้สึก:
- จี๊ด
- คล้ายหนังยางดีด
- ร้อนเล็กน้อย
หลังทำ กระอาจมีสีเข้มขึ้นชั่วคราวก่อนค่อย ๆ จางลง
หลังเลเซอร์รักษากระ ผิวจะเป็นอย่างไร?
ระยะพักฟื้นขึ้นอยู่กับชนิดของเลเซอร์และความเข้มของการรักษา
อาการที่อาจเกิดชั่วคราว ได้แก่:
- รอยแดง
- บวมเล็กน้อย
- จุดที่รักษาเข้มขึ้น
- สะเก็ดละเอียด
- ระคายเคืองหรือแสบเล็กน้อย
บางจุดอาจดูเข้มกว่าเดิมในช่วงแรกก่อนจะค่อย ๆ จาง
ไม่ควรแกะหรือเกาสะเก็ด เพราะอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อ:
- PIH
- รอยด่างขาว
- การติดเชื้อ
- แผลเป็น
การดูแลหลังรักษากระ
หลังทำหัตถการ โดยทั่วไปควร:
- ล้างหน้าอย่างอ่อนโยน
- หลีกเลี่ยงการขัดผิว
- ไม่แกะสะเก็ด
- ใช้มอยส์เจอไรเซอร์ตามความเหมาะสม
- หลีกเลี่ยงผลิตภัณฑ์ที่ระคายเคืองในช่วงแรก
- ใช้ครีมกันแดดอย่างสม่ำเสมอ
- ลดการสัมผัสแดดจัดในช่วงที่ผิวกำลังฟื้นตัว
- ปฏิบัติตามคำแนะนำหลังหัตถการ
การป้องกันแสงมีความสำคัญอย่างมาก เพราะรังสีอัลตราไวโอเลตสามารถกระตุ้นเม็ดสีและทำให้กระกลับมาเข้มขึ้นได้กระกลับมาได้หรือไม่หลังทำเลเซอร์?
ได้
นี่เป็นหนึ่งในสิ่งสำคัญที่ควรเข้าใจก่อนรักษา
เลเซอร์สามารถลดเม็ดสีที่มองเห็นอยู่ ในขณะนั้น แต่ไม่ได้กำจัดพันธุกรรมหรือแนวโน้มของผิวที่จะเกิดกระ
กระใหม่สามารถเกิดขึ้น และบริเวณที่เคยรักษาอาจกลับมามีเม็ดสีอีกเมื่อได้รับรังสีอัลตราไวโอเลต
ดังนั้น แม้ผลการรักษาครั้งแรกจะดีมาก การป้องกันแสงระยะยาวก็ยังมีความสำคัญ
ต้องทำเลเซอร์รักษากระกี่ครั้ง?
ไม่มีจำนวนครั้งที่ตายตัวสำหรับทุกคน
กระบางจุดอาจตอบสนองได้ดีหลังการรักษาจำนวนน้อยครั้ง ขณะที่บางรายอาจต้องทำเพิ่มเติม
จำนวนครั้งขึ้นอยู่กับ:
- จำนวนกระ
- ความเข้มของเม็ดสี
- ระดับสีผิว
- ชนิดเลเซอร์
- ค่าพลังงาน
- การรักษาที่เคยทำ
- การตอบสนองของแต่ละคน
- การได้รับแสงแดดหลังรักษา
ไม่ควรรับประกันว่ากระทั้งหมดจะหายถาวรภายในจำนวนครั้งที่กำหนด
ผลข้างเคียงจากการรักษากระ
ผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้นแตกต่างกันตามหัตถการ ได้แก่:
- รอยแดง
- บวม
- แสบหรือระบม
- รอยเข้มขึ้นชั่วคราว
- สะเก็ด
- PIH
- รอยด่างขาว
- ตุ่มพอง
- การติดเชื้อ
- สีผิวผิดปกติเป็นเวลานาน
- แผลเป็น
ผลข้างเคียงส่วนใหญ่จากการรักษาที่เหมาะสมมักเป็นชั่วคราว แต่ภาวะแทรกซ้อนยังสามารถเกิดขึ้นได้
ความเสี่ยงขึ้นอยู่กับสีผิว วิธีรักษา ค่าพลังงาน การตากแดด การดูแลหลังทำ และการตอบสนองของแต่ละคน
รอยดำหลังเลเซอร์เกิดได้หรือไม่?
ได้
PIH เป็นหนึ่งในภาวะแทรกซ้อนสำคัญของการรักษาเม็ดสีในผิวคนเอเชียและผิวสีเข้ม
เกิดจากการที่การอักเสบหลังหัตถการกระตุ้นให้ผิวสร้าง Melanin เพิ่มขึ้น
บางครั้งรอยอาจดูดีขึ้นในช่วงแรก แล้วกลับเข้มขึ้นในภายหลัง
ความเสี่ยงอาจสูงขึ้นเมื่อมี:
- ใช้พลังงานสูงเกินไป
- ยิงซ้ำบริเวณเดิมมากเกินไป
- ผิวระคายเคืองมาก
- เพิ่งตากแดดหรือผิวคล้ำจากแดด
- โดนแดดมากหลังทำ
- แกะสะเก็ด
- มีประวัติ PIH ง่าย
ผู้ที่เคยเกิดรอยดำหลังสิว แผล Chemical Peel หรือเลเซอร์ควรแจ้งแพทย์ก่อนรักษา
เลเซอร์ทำให้เกิดรอยด่างขาวได้หรือไม่?
ได้ แม้จะพบไม่บ่อย
หากเซลล์สร้างเม็ดสีได้รับผลกระทบมากเกินไป อาจเกิด Hypopigmentation ทำให้บริเวณรักษามีสีอ่อนกว่าผิวรอบข้าง
อาจเป็นชั่วคราวหรือคงอยู่นานในบางกรณี
นี่เป็นอีกเหตุผลว่าทำไมการรักษาเม็ดสีจึงควรเลือกให้เหมาะกับสีผิวและชนิดของรอย
เลเซอร์รักษากระทำให้เกิดแผลเป็นได้หรือไม่?
สามารถเกิดได้ แต่ควรพบไม่บ่อยเมื่อเลือกผู้ป่วยและค่าการรักษาอย่างเหมาะสม
ความเสี่ยงอาจเพิ่มขึ้นจาก:
- พลังงานสูงเกินไป
- ตุ่มพองหรือแผลไหม้รุนแรง
- การติดเชื้อ
- การแกะสะเก็ด
- การหายของแผลผิดปกติ
ผู้ที่มีประวัติ Keloid หรือแผลเป็นผิดปกติควรแจ้งแพทย์ก่อนทำหัตถการ
จุดสีน้ำตาลทุกจุดควรยิงเลเซอร์หรือไม่?
ไม่ควร
นี่เป็นหลักความปลอดภัยที่สำคัญมากในการรักษารอยเม็ดสี
เลเซอร์จะทำลายหรือเปลี่ยนลักษณะของรอยที่มองเห็น หากรอยนั้นเป็นรอยโรคที่น่าสงสัยและถูกทำเลเซอร์ก่อนการวินิจฉัย อาจทำให้การประเมินภายหลังยากขึ้นและทำให้การวินิจฉัยที่เหมาะสมล่าช้า
ควรตรวจรอยก่อนทำลายด้วยเลเซอร์ หากมีลักษณะ:
- เพิ่งเกิดใหม่
- เปลี่ยนแปลง
- แตกต่างจากจุดอื่นชัดเจน
- ไม่สมมาตร
- ขอบไม่เรียบ
- มีหลายสี
- มีเลือดออก
- เป็นแผล
- ตกสะเก็ดซ้ำ
- เจ็บหรือคัน
- โตขึ้น
รอยที่ผิดปกติอาจต้องตรวจด้วย Dermoscopy หรือพิจารณาตรวจชิ้นเนื้อแทนการรักษาด้านความงาม
เมื่อไรควรพบแพทย์ผิวหนังเรื่องกระ?
ควรพบแพทย์หาก:
- ไม่แน่ใจว่ารอยเป็นกระจริงหรือไม่
- มีจุดหนึ่งแตกต่างจากจุดอื่น
- รอยกำลังเปลี่ยนแปลง
- มีเม็ดสีเกิดขึ้นอย่างรวดเร็วหรือผิดปกติ
- มีความผิดปกติของเม็ดสีหลายชนิด
- เคยทำเลเซอร์แล้วรอยเข้มขึ้น
- มีประวัติ PIH ง่าย
- กำลังพิจารณา Laser หรือ IPL
- ต้องการแยกกระออกจากฝ้าหรือกระแดด
- รอยมีเลือดออก เป็นแผล เจ็บ คัน หรือตกสะเก็ดซ้ำ
การตรวจโดยแพทย์มีความสำคัญเป็นพิเศษเมื่อการวินิจฉัยไม่ชัดเจน
การปรึกษาเรื่องกระในกรุงเทพควรประเมินอะไรบ้าง?
ก่อนเลือกวิธีรักษา แพทย์ผิวหนังอาจประเมิน:
- เป็นกระจริงหรือไม่
- มีกระแดดร่วมด้วยหรือไม่
- มีฝ้าร่วมด้วยหรือไม่
- มี PIH หรือไม่
- ระดับสีผิว
- จำนวนและตำแหน่งของรอย
- ประวัติการได้รับแสงแดด
- การรักษาเม็ดสีที่เคยทำ
- Laser หรือ IPL ที่เคยทำ
- ประวัติ PIH
- ประวัติแผลเป็นผิดปกติ
- มีรอยเม็ดสีที่ผิดปกติหรือไม่
อาจใช้ Dermoscopy ในผู้ป่วยบางราย
หลังจากนั้นจึงเลือกวิธีรักษาตามการวินิจฉัย ไม่ใช่ใช้เลเซอร์ชนิดเดียวกับจุดสีน้ำตาลทุกชนิด
การรักษากระในกรุงเทพสำหรับนักท่องเที่ยวและผู้ป่วยต่างชาติ
ผู้ที่เดินทางมากรุงเทพเพื่อรักษากระควรพิจารณาแผนการท่องเที่ยวร่วมกับช่วงเวลาทำหัตถการ
ประเด็นนี้มีความสำคัญในประเทศไทย เพราะผู้ป่วยจำนวนมากมีแผน:
- ไปทะเล
- เที่ยวเกาะ
- ว่ายน้ำ
- ดำน้ำ
- เล่นกอล์ฟ
- เดินเที่ยวกลางแจ้ง
- สัมผัสแสงแดดเป็นเวลานาน
หากหลังรักษามีรอยแดง สะเก็ด หรือผิวไวต่อแสง การออกแดดจัดทันทีอาจไม่เหมาะสม
ผู้ป่วยต่างชาติควรพิจารณา:
- ระยะเวลาที่อยู่ในกรุงเทพ
- กิจกรรมกลางแจ้งหลังทำ
- การไปทะเล
- ระยะพักฟื้น
- การแต่งหน้า
- การว่ายน้ำ
- การป้องกันแสง
- การติดตามผล
- ความจำเป็นในการรักษาเพิ่มเติม
การทำเลเซอร์ในช่วงต้นของทริปที่มีแผนเที่ยวทะเลต่อทันทีอาจไม่ใช่ช่วงเวลาที่เหมาะสมที่สุด
กระ แสงแดด และการป้องกันระยะยาว
กระมีองค์ประกอบทางพันธุกรรมที่ชัดเจน จึงไม่สามารถป้องกันการเกิดได้ทั้งหมดในผู้ที่มีแนวโน้ม
อย่างไรก็ตาม การป้องกันรังสีอัลตราไวโอเลตสามารถช่วยลดความเข้มและความชัดของกระได้
แนวทางระยะยาว ได้แก่:
- ใช้ครีมกันแดดทุกวัน
- ทาซ้ำเมื่ออยู่กลางแจ้ง
- ใช้หมวกและเสื้อผ้าป้องกันแสง
- อยู่ในที่ร่มเมื่อเหมาะสม
- หลีกเลี่ยงการอาบแดด
- หลีกเลี่ยงรังสีอัลตราไวโอเลตที่ไม่จำเป็น
ผู้ที่ผ่านการรักษากระแล้วควรทำสิ่งเหล่านี้ต่อเนื่องเพื่อช่วยรักษาผลลัพธ์
คำถามที่พบบ่อย
กระคืออะไร?
กระเป็นจุดเม็ดสีขนาดเล็ก แบนราบ มักเกิดบนผิวที่สัมผัสแดด และมีชื่อทางการแพทย์ว่า Ephelides
กระอันตรายหรือไม่?
กระที่แท้จริงเป็นภาวะไม่อันตรายและไม่จำเป็นต้องรักษา
กระกลายเป็นมะเร็งผิวหนังได้หรือไม่?
กระที่แท้จริงไม่กลายเป็น Melanoma แต่รอยโรคบางชนิดอาจดูคล้ายกระ จึงควรตรวจรอยที่ผิดปกติหรือเปลี่ยนแปลงอะไรทำให้เกิดกระ?
กระเกิดจากพันธุกรรมร่วมกับการกระตุ้นจากรังสีอัลตราไวโอเลต
ทำไมกระเข้มขึ้นเมื่อโดนแดด?
รังสีอัลตราไวโอเลตกระตุ้นให้ Melanocyte ผลิต Melanin เพิ่มขึ้น ทำให้กระมองเห็นชัดขึ้น
กระจางลงเองได้หรือไม่?
บางรายกระสามารถจางลงเมื่อได้รับแสงแดดน้อย และอาจเห็นน้อยลงเมื่ออายุมากขึ้น
กระกับกระแดดต่างกันอย่างไร?
กระมักเริ่มตั้งแต่อายุน้อยและเปลี่ยนตามแสงแดด ส่วนกระแดดสัมพันธ์กับความเสียหายจากแดดสะสมและมักคงอยู่ชัดเจนมากกว่า
กระกับฝ้าต่างกันอย่างไร?
กระมักเป็นจุดเล็กแยกจากกัน ส่วนฝ้ามักเป็นปื้นสีน้ำตาลกว้างและเกิดอย่างสมมาตร
กระกับไฝต่างกันอย่างไร?
กระเกิดจากการสร้างเม็ดสีเพิ่มขึ้น ส่วนไฝเป็นการเพิ่มจำนวนของเซลล์ Melanocyte ในบริเวณหนึ่ง
กระกำจัดได้หรือไม่?
สามารถทำให้จางลงได้ แต่ไม่สามารถรับประกันว่าจะไม่เกิดกระใหม่หรือกลับมาเป็นซ้ำ
วิธีรักษากระที่ดีที่สุดคืออะไร?
ไม่มีวิธีเดียวที่ดีที่สุดสำหรับทุกคน การป้องกันแสงเป็นพื้นฐาน ส่วน Laser หรือ IPL สามารถพิจารณาเพื่อความสวยงามหลังยืนยันการวินิจฉัย
ครีมทาช่วยให้กระจางได้หรือไม่?
ยาลดเม็ดสีบางชนิดอาจช่วยได้ แต่ผลลัพธ์แตกต่างกันและอาจไม่เหมาะสำหรับกระที่เป็นจุดชัดเจนทุกกรณี
Chemical Peel ช่วยรักษากระได้หรือไม่?
อาจช่วยลดเม็ดสีตื้นในบางราย แต่มีความเสี่ยงต่อการระคายเคืองและ PIH โดยเฉพาะในผิวที่เกิดเม็ดสีง่าย
IPL รักษากระได้หรือไม่?
สามารถใช้ในผู้ป่วยที่มีกระหรือรอยเม็ดสีตื้นหลายจุดในพื้นที่กว้างได้เมื่อได้รับการวินิจฉัยและเลือกค่าการรักษาอย่างเหมาะสม Q-Switched Laser รักษากระได้หรือไม่?
ได้ เป็นหนึ่งในเทคโนโลยีที่ใช้จับ Melanin แต่สามารถเกิด PIH และความผิดปกติของเม็ดสีหลังรักษาได้
Picosecond Laser รักษากระได้หรือไม่?
ได้ มีหลักฐานสนับสนุนว่าสามารถทำให้กระจางลง รวมถึงในผิวคนเอเชีย แต่ไม่ได้หมายความว่าจะเหมาะที่สุดสำหรับผู้ป่วยทุกคน
Pico Laser ดีกว่า Q-Switched Laser หรือไม่?
ไม่เสมอไป การเลือกขึ้นกับชนิดของรอย สีผิว ความยาวคลื่น ค่าพลังงาน ประวัติ PIH และเทคนิคการรักษา
เลเซอร์รักษากระเจ็บหรือไม่?
อาจรู้สึกจี๊ด ร้อน หรือคล้ายหนังยางดีด ความรู้สึกขึ้นกับเครื่องและค่าพลังงานที่ใช้
หลังทำเลเซอร์กระจะเข้มขึ้นหรือไม่?
สามารถเข้มขึ้นชั่วคราวได้ก่อนเม็ดสีค่อย ๆ จางลง
พักฟื้นหลังเลเซอร์กระนานแค่ไหน?
แตกต่างกันตามชนิดของอุปกรณ์และความเข้มของการรักษา อาจมีรอยแดง จุดเข้ม สะเก็ด หรือผิวไวชั่วคราว
กระกลับมาอีกได้หรือไม่หลังเลเซอร์?
ได้ เพราะเลเซอร์ไม่ได้เปลี่ยนพันธุกรรมหรือแนวโน้มของผิวที่จะเกิดกระ และแสงแดดสามารถกระตุ้นเม็ดสีใหม่ได้
ต้องทำเลเซอร์กี่ครั้ง?
ไม่มีจำนวนครั้งตายตัว ขึ้นกับจำนวนกระ ความเข้มของเม็ดสี สีผิว เครื่องที่ใช้ และการตอบสนองของแต่ละคน
เลเซอร์ทำให้เกิด PIH ได้หรือไม่?
ได้ โดยเฉพาะในผิวคนเอเชีย ผิวสีเข้ม หรือผู้ที่มีแนวโน้มเกิดรอยดำหลังการอักเสบง่าย
เลเซอร์ทำให้เกิดรอยด่างขาวได้หรือไม่?
ได้ หากเซลล์สร้างเม็ดสีได้รับผลกระทบมากเกินไป
เลเซอร์รักษากระทำให้เกิดแผลเป็นได้หรือไม่?
เป็นไปได้แต่พบไม่บ่อยเมื่อเลือกวิธีและค่าการรักษาอย่างเหมาะสม
กระทุกจุดควรถูกกำจัดหรือไม่?
ไม่ กระเป็นภาวะไม่อันตรายและไม่จำเป็นต้องรักษาหากผู้ป่วยไม่ได้กังวลด้านความสวยงาม
จุดสีน้ำตาลที่น่าสงสัยควรยิงเลเซอร์หรือไม่?
ไม่ควรทำก่อนการประเมิน เพราะอาจต้องตรวจด้วย Dermoscopy หรือตรวจชิ้นเนื้อแทนการทำลายรอยด้วยเลเซอร์
กระแบบไหนควรพบแพทย์?
ควรตรวจหากรอยเกิดใหม่ เปลี่ยนแปลง ไม่สมมาตร ขอบไม่เรียบ มีหลายสี โตขึ้น มีเลือดออก เป็นแผล คัน หรือดูแตกต่างจากรอยอื่น
หลังรักษากระต้องใช้ครีมกันแดดหรือไม่?
ต้องใช้ การป้องกันแสงช่วยลดการกลับมาเข้มของเม็ดสีและลดความเสียหายจากรังสีอัลตราไวโอเลต
ผิวคนเอเชียสามารถรักษากระด้วยเลเซอร์ได้หรือไม่?
ได้ แต่ต้องคำนึงถึงระดับสีผิวและความเสี่ยงต่อ PIH รวมถึงเลือกชนิดและค่าการรักษาอย่างเหมาะสม
นักท่องเที่ยวสามารถรักษากระในกรุงเทพได้หรือไม่?
ได้หากเหมาะสม แต่ควรวางแผนเรื่องการตากแดด การไปทะเล การว่ายน้ำ ระยะพักฟื้น และการติดตามผล
โรคอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง
-
Melasma Melasma ฝ้า (Melasma) เป็นภาวะความผิดปกติของเม็ดสีที่พบบ่อย มีลักษณะเป็นปื้นสีน้ำตาล น้ำตาลเข้ม หรือน้ำตาลอมเทา มักเกิดอย่างสมมาตรบริเวณแก้ม หน้าผาก จมูก เหนือริมฝีปากและแนวกราม

-
Sun Spots Sun Spots คำว่า Sun Spot โดยทั่วไปหมายถึงจุดสีน้ำตาลแบนที่เกิดบริเวณผิวซึ่งได้รับแสงแดดเป็นเวลานาน ทางการแพทย์รอยลักษณะนี้จำนวนมากเรียกว่า กระแดด หรือ Solar Lentigo ซึ่งเป็นความผิดปกติของเม็ดสีชนิดไม่อันตรายที่สัมพันธ์กับการได้รับรังสีอัลตราไวโอเลตสะสม

-
Post-inflammatory Hyperpigmentation Post-inflammatory Hyperpigmentation รอยดำหลังการอักเสบ หรือ Post-inflammatory Hyperpigmentation (PIH) คือรอยสีน้ำตาล น้ำตาลเข้ม หรือเทาที่หลงเหลือหลังผิวเกิดการอักเสบหรือบาดเจ็บ มักพบหลังสิวผื่นผิวหนัง แมลงกัด แผลไหม้ การเกา การระคายเคือง รวมถึงหัตถการทางผิวหนังบางชนิด

-
ตรวจไฝ Mole Check ไฝส่วนใหญ่เป็นภาวะที่ไม่อันตรายและสามารถอยู่กับเราได้ตลอดชีวิตโดยไม่เกิดปัญหา อย่างไรก็ตาม ไฝที่เกิดขึ้นใหม่ ไฝที่มีการเปลี่ยนแปลง หรือไฝที่ดูแตกต่างจากไฝอื่น ๆ บนร่างกาย ควรได้รับการประเมินอย่างเหมาะสม
































