ข้ามไปยังเนื้อหา
Clear Skin Dermatology

การเฝ้าระวังมะเร็งผิวหนังในผู้มีความเสี่ยงสูง

การติดตามเฝ้าระวังมะเร็งผิวหนังในผู้มีความเสี่ยงสูง คือการตรวจติดตามอย่างเป็นระบบและต่อเนื่อง สำหรับผู้ที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดมะเร็งผิวหนังชนิดใหม่สูงกว่าคนทั่วไป หรือมีความเสี่ยงที่มะเร็งผิวหนังเดิมจะกลับเป็นซ้ำ

การเฝ้าระวังมะเร็งผิวหนังในผู้มีความเสี่ยงสูง

แตกต่างจากการตรวจผิวหนังเพียงครั้งเดียว เพราะการเฝ้าระวังอาจครอบคลุม

  • การตรวจผิวหนังทั่วร่างกายเป็นระยะ
  • การตรวจบริเวณที่เคยรักษามะเร็งผิวหนัง
  • การตรวจไฝหรือรอยโรคบางจุดด้วยกล้องขยายเฉพาะทาง
  • การเปรียบเทียบกับภาพถ่ายครั้งก่อน
  • การทำแผนที่ไฝหรือถ่ายภาพผิวหนังทั่วร่างกายในผู้ป่วยบางราย
  • การตรวจต่อมน้ำเหลืองเมื่อมีข้อบ่งชี้
  • การตรวจผิวหนังด้วยตนเองระหว่างนัด
  • การตรวจชิ้นเนื้อเมื่อพบรอยโรคน่าสงสัย
  • การตรวจภาพรังสีหรือการติดตามร่วมกับแพทย์มะเร็งในผู้ป่วยมะเร็งระยะสูงบางราย

ความถี่และรูปแบบการติดตามควรปรับตามความเสี่ยงของแต่ละคน โดยเฉพาะผู้ที่เคยเป็นมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมา ซึ่งแผนติดตามจะขึ้นอยู่กับระยะของโรคเดิม ความเสี่ยงต่อการกลับเป็นซ้ำ และความเสี่ยงต่อการเกิดมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมาขึ้นใหม่

สำหรับคนไทย ชาวต่างชาติที่อาศัยในประเทศไทย นักท่องเที่ยว และผู้ป่วยจากต่างประเทศที่มาติดตามในกรุงเทพ การมีแผนเฝ้าระวังที่ชัดเจนมีความสำคัญมาก โดยเฉพาะเมื่อการรักษาเดิมหรือผลพยาธิวิทยามาจากต่างประเทศ

การเฝ้าระวังมะเร็งผิวหนังในผู้มีความเสี่ยงสูงคืออะไร?

เป็นกระบวนการตรวจติดตามผู้ป่วยซ้ำตามเวลา แทนที่จะประเมินเพียงไฝหนึ่งเม็ดหรือรอยโรคหนึ่งจุดในครั้งเดียว

เป้าหมายหลักคือช่วยค้นหา

  • มะเร็งผิวหนังชนิดใหม่
  • มะเร็งที่กลับเป็นซ้ำบริเวณเดิม
  • มะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมาที่เกิดขึ้นใหม่อีกตำแหน่ง
  • ไฝเดิมที่กำลังเปลี่ยนแปลง
  • รอยโรคใหม่ที่น่าสงสัย
  • ต่อมน้ำเหลืองโตหรือความผิดปกติอื่นเมื่อเกี่ยวข้อง
  • ปัญหาจากบริเวณที่เคยรักษา

สำหรับผู้ที่เคยเป็นมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมา การติดตามมีความสำคัญเพราะมีทั้งโอกาสที่โรคเดิมจะกลับมาและโอกาสเกิดมะเร็งชนิดใหม่ขึ้นอีกในอนาคต

การเฝ้าระวังเหมือนกับการคัดกรองมะเร็งผิวหนังหรือไม่?

ไม่เหมือนกันทั้งหมด

การคัดกรองมะเร็งผิวหนัง โดยทั่วไปหมายถึงการตรวจเพื่อค้นหามะเร็งในคนที่ยังไม่เคยได้รับการวินิจฉัยมาก่อน

การเฝ้าระวังมะเร็งผิวหนัง มักหมายถึงการติดตามระยะยาวในผู้ที่ทราบแล้วว่ามีความเสี่ยงสูง

ตัวอย่างเช่น

ผู้ที่ไม่เคยเป็นมะเร็งผิวหนังและมาตรวจผิวหนังทั่วร่างกายครั้งแรก ถือว่าเป็นการตรวจคัดกรองหรือการตรวจผิวหนัง

แต่ผู้ที่เคยเป็นมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมาและกลับมาตรวจเป็นระยะตามแผน ถือว่าเป็นการเฝ้าระวัง

ความแตกต่างนี้มีความสำคัญ เพราะผู้ที่มีความเสี่ยงสูงมักต้องใช้แผนการติดตามที่เฉพาะเจาะจงมากกว่า

ใครบ้างถือว่ามีความเสี่ยงสูงต่อมะเร็งผิวหนัง?

ไม่มีคำจำกัดความเดียวที่ใช้ได้กับมะเร็งผิวหนังทุกชนิด แต่การติดตามเฝ้าระวังมีความสำคัญเป็นพิเศษในผู้ที่มี

  • ประวัติมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมา
  • ประวัติมะเร็งเซลล์ฐาน
  • ประวัติมะเร็งเซลล์สความัส
  • เคยเป็นมะเร็งผิวหนังหลายตำแหน่ง
  • มีไฝจำนวนมาก
  • มีไฝผิดปกติหลายเม็ด
  • มีประวัติครอบครัวเป็นมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมาหลายราย
  • ได้รับรังสีอัลตราไวโอเลตสะสมมาก
  • เคยถูกแดดเผารุนแรงหลายครั้ง
  • มีผิวเสียจากแสงแดดมาก
  • ภูมิคุ้มกันลดลง
  • เคยปลูกถ่ายอวัยวะ
  • ใช้ยากดภูมิคุ้มกัน
  • มีโรคทางพันธุกรรมบางชนิดที่เพิ่มความเสี่ยงมะเร็ง
  • เคยเป็นมะเร็งผิวหนังชนิดเสี่ยงสูงหรือกลับเป็นซ้ำ

ผู้ที่เคยเป็นมะเร็งเซลล์ฐานหรือมะเร็งเซลล์สความัสก็มีความเสี่ยงสูงขึ้นต่อการเกิดมะเร็งผิวหนังชนิดใหม่ในอนาคต จึงควรได้รับการตรวจผิวหนังต่อเนื่อง

ผู้ที่เคยเป็นมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมา

ประวัติมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมาเป็นหนึ่งในเหตุผลสำคัญที่สุดที่ควรได้รับการติดตามระยะยาว

เป้าหมายสำคัญมีสองประการ

  • เฝ้าระวังการกลับเป็นซ้ำของมะเร็งเดิม
  • ค้นหามะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมาหรือมะเร็งผิวหนังชนิดอื่นที่เกิดขึ้นใหม่

ความถี่ในการติดตามขึ้นอยู่กับ

  • ระยะของโรคเดิม
  • ความเสี่ยงต่อการกลับเป็นซ้ำ
  • ความเสี่ยงต่อการเกิดมะเร็งชนิดใหม่
  • ตำแหน่งของโรคเดิม
  • ผลพยาธิวิทยา
  • การรักษาที่เคยได้รับ

โดยทั่วไปผู้ที่เคยเป็นมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมาควรได้รับการติดตามผิวหนังระยะยาว

ผู้ที่เคยเป็นมะเร็งเซลล์ฐาน

มะเร็งเซลล์ฐานมีพฤติกรรมแตกต่างจากมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมาอย่างมาก แต่การติดตามก็ยังมีความสำคัญ

หลังเคยเป็นมะเร็งเซลล์ฐานหนึ่งครั้ง ผู้ป่วยมีโอกาสเกิดมะเร็งผิวหนังชนิดใหม่ในอนาคตเพิ่มขึ้น

แผนติดตามอาจพิจารณาจาก

  • จำนวนก้อนที่เคยเป็น
  • ตำแหน่งของก้อนเดิม
  • วิธีการรักษาที่เคยได้รับ
  • เคยกลับเป็นซ้ำหรือไม่
  • ระดับความเสียหายจากแสงแดด
  • มีมะเร็งผิวหนังชนิดอื่นร่วมด้วยหรือไม่
  • ภาวะภูมิคุ้มกัน

ผู้ป่วยบางรายอาจตรวจปีละครั้ง ขณะที่บางรายอาจต้องตรวจถี่กว่า ขึ้นอยู่กับระดับความเสี่ยง

ผู้ที่เคยเป็นมะเร็งเซลล์สความัส

ผู้ที่เคยเป็นมะเร็งเซลล์สความัสควรได้รับการติดตามอย่างต่อเนื่องเช่นกัน

การตรวจติดตามมีเป้าหมายเพื่อค้นหา

  • การกลับเป็นซ้ำบริเวณเดิม
  • มะเร็งเซลล์สความัสก้อนใหม่
  • มะเร็งผิวหนังชนิดอื่น
  • ต่อมน้ำเหลืองผิดปกติในผู้ที่มีมะเร็งชนิดเสี่ยงสูง

ผู้ที่เคยมีก้อนซึ่งมีลักษณะเสี่ยงสูง เช่น ก้อนขนาดใหญ่ อยู่ในตำแหน่งสำคัญ มีความลึกมาก หรือมีปัจจัยเสี่ยงอื่น อาจต้องติดตามถี่กว่าผู้ป่วยที่มีมะเร็งความเสี่ยงต่ำ

ผู้ที่เคยเป็นมะเร็งผิวหนังหลายครั้ง

ผู้ที่เคยเป็นมะเร็งผิวหนังหลายตำแหน่งอาจต้องใช้แผนการติดตามต่างจากผู้ที่เคยเป็นเพียงก้อนเดียว

แพทย์อาจให้ความสำคัญกับ

  • รอยโรคใหม่ทั่วร่างกาย
  • ตำแหน่งที่เคยรักษา
  • บริเวณที่มีผิวเสียจากแดดรุนแรง
  • ก้อนที่เกิดขึ้นรวดเร็ว
  • รอยโรคมีสีที่เปลี่ยนแปลง
  • แผลเป็นจากการรักษาเดิม
  • บริเวณที่มีรอยโรคก่อนเป็นมะเร็งหลายจุด

ความถี่ไม่ควรถูกกำหนดเหมือนกันสำหรับผู้ป่วยทุกคน

ผู้ที่มีไฝจำนวนมากหรือไฝผิดปกติหลายเม็ด

ผู้ที่มีไฝจำนวนมากอาจตรวจติดตามได้ยาก เพราะเป็นไปไม่ได้ที่จะจำรูปร่างของไฝทุกเม็ดได้อย่างแม่นยำ

การเฝ้าระวังอาจประกอบด้วย

  • การตรวจผิวหนังทั่วร่างกาย
  • การตรวจไฝด้วยกล้องขยาย
  • การประเมินรูปแบบไฝโดยรวมของแต่ละคน
  • การค้นหาไฝที่ดูแตกต่างจากเม็ดอื่น
  • การถ่ายภาพตั้งต้น
  • การเปรียบเทียบภาพตามเวลา

การถ่ายภาพผิวหนังทั่วร่างกายอาจมีประโยชน์ในผู้ที่มีความเสี่ยงสูงและมีไฝจำนวนมากหรือมีไฝผิดปกติหลายเม็ด

ผู้ที่มีประวัติครอบครัวเป็นมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมา

ประวัติครอบครัวอาจเพิ่มความเสี่ยง โดยเฉพาะเมื่อ

  • มีญาติใกล้ชิดหลายคนเป็นมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมา
  • มีผู้ป่วยในครอบครัวเป็นตั้งแต่อายุน้อย
  • คนหนึ่งเป็นมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมาหลายครั้ง
  • มีความผิดปกติทางพันธุกรรมที่ทราบว่าเพิ่มความเสี่ยงมะเร็ง
  • พบรูปแบบมะเร็งหลายชนิดในครอบครัวร่วมกัน

ไม่ใช่ทุกคนที่มีญาติหนึ่งรายเป็นมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมาจะต้องตรวจทางพันธุกรรม

แต่หากมีประวัติครอบครัวที่ผิดปกติชัดเจน อาจพิจารณาปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านพันธุกรรมในบางกรณี

ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ

ภูมิคุ้มกันที่ลดลงสามารถเพิ่มความเสี่ยงมะเร็งผิวหนังได้อย่างมีนัยสำคัญ

ตัวอย่างเช่น

  • ผู้ที่เคยปลูกถ่ายอวัยวะ
  • ผู้ที่ใช้ยากดภูมิคุ้มกันระยะยาว
  • ผู้ป่วยโรคเลือดบางชนิด
  • ผู้ที่มีโรคซึ่งทำให้การทำงานของภูมิคุ้มกันลดลง

ผู้ป่วยกลุ่มนี้สามารถเกิดมะเร็งผิวหนังหลายตำแหน่งได้ โดยเฉพาะมะเร็งเซลล์สความัส และอาจต้องได้รับการตรวจโดยแพทย์ถี่กว่าคนทั่วไป

การตรวจติดตามในผู้มีความเสี่ยงสูงประกอบด้วยอะไรบ้าง?

รูปแบบการตรวจควรปรับตามสาเหตุที่ทำให้ผู้ป่วยมีความเสี่ยงสูง

โดยทั่วไปอาจประกอบด้วย

  • ทบทวนประวัติมะเร็งผิวหนังเดิม
  • ทบทวนผลพยาธิวิทยา
  • ถามหารอยโรคใหม่หรือรอยโรคที่เปลี่ยนแปลง
  • ถามอาการใหม่
  • ตรวจแผลเป็นจากการรักษาเดิม
  • ตรวจผิวหนังทั่วร่างกาย
  • ตรวจรอยโรคบางจุดด้วยกล้องขยาย
  • เปรียบเทียบกับภาพครั้งก่อน
  • ตรวจต่อมน้ำเหลืองเมื่อเหมาะสม
  • พิจารณาว่ามีรอยโรคใดต้องตรวจชิ้นเนื้อ
  • วางแผนนัดครั้งต่อไป

การตรวจผิวหนังทั่วร่างกาย

การติดตามผู้มีความเสี่ยงสูงไม่ควรตรวจเฉพาะบริเวณที่เคยตัดมะเร็งออก

มะเร็งผิวหนังชนิดใหม่สามารถเกิดขึ้นที่ตำแหน่งอื่นได้

การตรวจอย่างเป็นระบบอาจครอบคลุม

  • หนังศีรษะ
  • ใบหน้า
  • ใบหู
  • คอ
  • หน้าอก
  • หน้าท้อง
  • หลัง
  • แขน
  • มือ
  • เล็บมือ
  • ก้น
  • ขา
  • เท้า
  • ฝ่าเท้า
  • ซอกนิ้วเท้า
  • เล็บเท้า

บริเวณอื่นอาจตรวจเพิ่มเติมเมื่อมีข้อบ่งชี้

การตรวจแผลเป็นจากบริเวณที่เคยรักษามะเร็งผิวหนัง

บริเวณที่เคยรักษาควรได้รับการตรวจ เพราะมะเร็งบางชนิดสามารถกลับเป็นซ้ำบริเวณเดิมได้

แพทย์อาจสังเกต

  • เม็ดสีที่เพิ่งเกิด
  • ก้อนใหม่
  • ผิวหนาตัว
  • แผลเปิด
  • สะเก็ดเรื้อรัง
  • เลือดออกใหม่
  • ความเปลี่ยนแปลงรอบแผลผ่าตัด

อย่างไรก็ตาม ความเปลี่ยนแปลงของแผลเป็นไม่ได้หมายความว่าเป็นมะเร็งกลับเป็นซ้ำเสมอไป

แผลเป็นสามารถมี

  • สีแดง
  • ความแข็ง
  • ความหนา
  • สีผิวเปลี่ยน

จากกระบวนการหายของแผลตามปกติได้

หากไม่แน่ใจควรให้แพทย์ประเมิน

การตรวจต่อมน้ำเหลือง

ผู้ป่วยมะเร็งผิวหนังทุกคนไม่จำเป็นต้องตรวจต่อมน้ำเหลืองในรูปแบบเดียวกัน

การตรวจอาจมีความสำคัญมากขึ้นใน

  • มะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมา
  • มะเร็งเซลล์สความัสชนิดเสี่ยงสูง
  • ผู้ที่เคยมีมะเร็งกระจายไปต่อมน้ำเหลือง
  • ผู้ที่มีอาการหรือผลตรวจผิดปกติ

ตำแหน่งที่แพทย์อาจตรวจ ได้แก่

  • คอ
  • รักแร้
  • ขาหนีบ

ความจำเป็นในการตรวจขึ้นอยู่กับชนิดและระยะของมะเร็งเดิม

การตรวจด้วยกล้องขยายในการเฝ้าระวังผู้มีความเสี่ยงสูง

กล้องขยายตรวจผิวหนังเป็นอุปกรณ์ที่ใช้กำลังขยายและแสงเฉพาะ เพื่อช่วยให้แพทย์มองเห็นโครงสร้างภายในรอยโรคที่ตาเปล่าอาจมองไม่เห็น

สามารถช่วยประเมิน

  • ไฝ
  • ไฝผิดปกติ
  • มะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมา
  • มะเร็งเซลล์ฐานชนิดมีสี
  • มะเร็งผิวหนังบางชนิดที่ไม่มีสี
  • รอยโรคบริเวณฝ่ามือและฝ่าเท้า
  • สีผิดปกติบริเวณเล็บ

ในผู้ที่มีความเสี่ยงสูง ประโยชน์ไม่ได้มีเพียงการตรวจไฝหนึ่งเม็ด แต่ยังช่วยให้แพทย์เข้าใจรูปแบบไฝโดยรวมของผู้ป่วย และค้นหารอยโรคที่แตกต่างจากรูปแบบเดิม

ไฝทุกเม็ดต้องตรวจด้วยกล้องขยายหรือไม่?

ไม่จำเป็นเสมอไป

แพทย์สามารถวินิจฉัยรอยโรคธรรมดาจำนวนมากจากการตรวจทางคลินิกได้

กล้องขยายมีประโยชน์เป็นพิเศษเมื่อ

  • ไฝดูผิดปกติ
  • รอยโรคเพิ่งเกิดหรือกำลังเปลี่ยน
  • การวินิจฉัยไม่ชัดเจน
  • รอยโรคหนึ่งจุดแตกต่างจากจุดอื่น
  • ผู้ป่วยเคยเป็นมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมา
  • กำลังติดตามรอยโรคตามเวลา

การเลือกใช้ขึ้นอยู่กับความเสี่ยงโดยรวมและลักษณะของรอยโรค

การถ่ายภาพผิวหนังทั่วร่างกาย

เป็นการถ่ายภาพผิวหนังแบบเป็นระบบเพื่อสร้างข้อมูลตั้งต้นสำหรับเปรียบเทียบในอนาคต

ภาพจากครั้งก่อนสามารถช่วยตรวจหา

  • รอยโรคใหม่
  • ไฝที่หายไป
  • ไฝที่มีขนาดเปลี่ยน
  • รูปร่างเปลี่ยน
  • สีเปลี่ยน

อาจมีประโยชน์เป็นพิเศษสำหรับผู้มีความเสี่ยงต่อมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมาสูงและผู้ที่มีไฝจำนวนมากหรือไฝผิดปกติหลายเม็ด

แต่ไม่จำเป็นสำหรับผู้มีความเสี่ยงสูงทุกคน

การทำแผนที่ไฝ

คำว่า “การทำแผนที่ไฝ” อาจหมายถึงหลายรูปแบบ

ระบบติดตามที่ครบถ้วนอาจประกอบด้วย

  • ภาพถ่ายผิวหนังทั่วร่างกาย
  • ภาพระยะใกล้
  • ภาพจากกล้องขยาย
  • การตรวจโดยแพทย์
  • การเก็บภาพเพื่อเปรียบเทียบ
  • การถ่ายภาพซ้ำตามความเหมาะสม

เป้าหมายไม่ได้อยู่ที่การถ่ายภาพไฝทุกเม็ด แต่คือการช่วยค้นหา รอยโรคใหม่หรือรอยโรคที่กำลังเปลี่ยนแปลง

การติดตามไฝด้วยภาพขยายตามเวลา

บางครั้งรอยโรคอาจมีลักษณะผิดปกติเล็กน้อย แต่ยังไม่ชัดเจนว่าควรตัดชิ้นเนื้อทันที

ในผู้ป่วยที่เหมาะสม แพทย์อาจบันทึกภาพขยายของรอยโรคไว้ แล้วนำมาเปรียบเทียบในภายหลัง

จะประเมินการเปลี่ยนแปลง เช่น

  • ขนาดเพิ่มขึ้น
  • รูปร่างเปลี่ยน
  • มีสีใหม่
  • เกิดโครงสร้างเม็ดสีใหม่
  • มีความไม่สมมาตรมากขึ้น
  • มีจุดหรือก้อนเม็ดสีใหม่
  • รูปแบบหลอดเลือดเปลี่ยน

อย่างไรก็ตาม รอยโรคที่น่าสงสัยชัดเจนไม่ควรถูกติดตามอย่างเดียวต่อเนื่องเป็นเวลานานโดยไม่ตรวจชิ้นเนื้อ

รอยโรคแบบใดไม่ควรติดตามด้วยภาพอย่างเดียว?

การติดตามไม่เหมาะกับทุกกรณี

รอยโรคบางชนิดควรได้รับการตรวจชิ้นเนื้อโดยเร็ว โดยเฉพาะหาก

  • โตเร็ว
  • เป็นก้อนนูน
  • เป็นแผล
  • เลือดออกซ้ำ
  • มีการเปลี่ยนแปลงชัดเจน
  • ลักษณะทางคลินิกน่าสงสัยมาก
  • ลักษณะจากกล้องขยายน่าสงสัยมาก

ก้อนเม็ดสีที่น่าสงสัยหรือเป็นก้อนนูนไม่ควรถูกนำเข้าสู่ระบบติดตามตามปกติโดยไม่พิจารณาตัดชิ้นเนื้อ

สัญญาณลูกเป็ดขี้เหร่คืออะไร?

คนแต่ละคนมักมีรูปแบบไฝที่คล้ายกัน

ตัวอย่างเช่น ไฝส่วนใหญ่ของคนหนึ่งอาจ

  • เล็ก
  • สีน้ำตาลอ่อน
  • กลม
  • รูปร่างคล้ายกัน

หากมีไฝหนึ่งเม็ดที่

  • ดำกว่ามาก
  • ใหญ่กว่ามาก
  • รูปร่างผิดปกติ
  • มีหลายสี
  • โครงสร้างแตกต่างจากเม็ดอื่น

ไฝนั้นควรได้รับการตรวจละเอียดมากขึ้น

แนวคิดนี้เรียกว่า สัญญาณลูกเป็ดขี้เหร่ และมีประโยชน์มากในผู้ที่มีไฝจำนวนมาก

หลักเอบีซีดีอีสำหรับสังเกตมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมา

ผู้ที่มีความเสี่ยงสูงควรรู้จักหลักเอบีซีดีอีด้วย

เอ — ความไม่สมมาตร (A — Asymmetry)

ครึ่งหนึ่งของรอยโรคแตกต่างจากอีกครึ่งหนึ่ง

บี — ขอบ (B — Border)

ขอบไม่เรียบ เลือน หรือเป็นหยัก

ซี — สี (C — Color)

มีหลายสีในรอยโรคเดียว

ดี — ขนาด (D — Diameter)

รอยโรคขนาดใหญ่ควรได้รับความสนใจ แต่ต้องเข้าใจว่ามะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมาสามารถมีขนาดเล็กกว่า 6 มิลลิเมตรได้

อี — การเปลี่ยนแปลง (E — Evolution)

ควรสังเกตการเปลี่ยนของ

  • ขนาด
  • รูปร่าง
  • สี
  • พื้นผิว
  • อาการ

การเปลี่ยนแปลงมีความสำคัญอย่างมาก เพราะหัวใจของการเฝ้าระวังคือการตรวจพบสิ่งที่เปลี่ยนไปจากเดิม

การตรวจผิวหนังด้วยตนเองระหว่างนัด

การตรวจโดยแพทย์ไม่สามารถแทนการสังเกตผิวหนังด้วยตนเองได้ทั้งหมด

ผู้ที่เคยเป็นมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมามักได้รับคำแนะนำให้ตรวจผิวหนังของตนเองเป็นประจำ

ในผู้ป่วยบางรายอาจรวมถึงการสังเกตบริเวณต่อมน้ำเหลืองด้วย

ผู้ที่เคยเป็นมะเร็งเซลล์ฐานหรือมะเร็งเซลล์สความัสก็ควรตรวจผิวหนังของตนเองเป็นระยะ

วิธีตรวจผิวหนังด้วยตนเอง

ควรตรวจบริเวณที่มักถูกลืมด้วย ได้แก่

  • ใบหน้า
  • ใบหู
  • หนังศีรษะ
  • คอ
  • หน้าอก
  • หน้าท้อง
  • แขน
  • รักแร้
  • มือ
  • เล็บมือ
  • หลัง
  • ก้น
  • ขา
  • เท้า
  • ฝ่าเท้า
  • ซอกนิ้วเท้า
  • เล็บเท้า

สามารถใช้

  • แสงที่สว่างเพียงพอ
  • กระจกบานใหญ่
  • กระจกมือถือ
  • คนใกล้ชิดช่วยตรวจบริเวณที่มองไม่เห็น

เป้าหมายไม่ใช่การวินิจฉัยโรคด้วยตนเอง แต่คือการสังเกตว่า มีอะไรเกิดใหม่หรือเปลี่ยนแปลง

ควรถ่ายภาพผิวหนังด้วยตนเองหรือไม่?

ภาพถ่ายอาจมีประโยชน์ โดยเฉพาะเมื่อกำลังติดตามรอยโรคที่มีการเปลี่ยนแปลง

สามารถช่วยบันทึก

  • ขนาด
  • รูปร่าง
  • สี
  • ตำแหน่ง

แต่ภาพถ่ายที่บ้านมีข้อจำกัด

ความแตกต่างของ

  • แสง
  • ระยะห่างจากกล้อง
  • มุมถ่าย
  • คุณภาพของภาพ

สามารถทำให้ดูเหมือนรอยโรคมีการเปลี่ยนแปลงทั้งที่จริงอาจไม่เปลี่ยน

สำหรับผู้ที่มีไฝจำนวนมาก การถ่ายภาพทางการแพทย์ที่เป็นมาตรฐานอาจเหมาะสมกว่า

สัญญาณเตือนที่ไม่ควรรอถึงนัดครั้งต่อไป

แม้จะมีตารางนัดติดตาม ผู้ป่วยไม่ควรรอหลายเดือนหากเกิดความผิดปกติที่น่ากังวล

ควรพบแพทย์ก่อนนัดหากมี

  • ไฝเปลี่ยนแปลงรวดเร็ว
  • รอยโรคมีสีใหม่ที่รูปร่างผิดปกติ
  • จุดหนึ่งแตกต่างจากไฝอื่นมาก
  • ก้อนโตเร็ว
  • เลือดออกเอง
  • มีสะเก็ดซ้ำ
  • แผลไม่หาย
  • มีสีผิดปกติเกิดขึ้นใหม่ในหรือรอบแผลเป็นจากมะเร็งเดิม
  • มีก้อนแข็งใหม่ใต้หรือใกล้แผลเป็น
  • ต่อมน้ำเหลืองโตใหม่
  • มีสีผิดปกติใต้เล็บที่ไม่หาย
  • รอยโรคบริเวณฝ่ามือหรือฝ่าเท้าที่กำลังเปลี่ยนแปลง

ผู้ที่เคยเป็นมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมาระยะสูงและมีอาการผิดปกติใหม่ควรแจ้งแพทย์ผู้ดูแลด้วย

ผู้มีความเสี่ยงสูงควรตรวจบ่อยแค่ไหน?

ไม่มีช่วงเวลาหนึ่งที่เหมาะกับผู้ป่วยทุกคน

ความถี่ควรพิจารณาจาก

  • ชนิดของมะเร็งผิวหนังเดิม
  • ระยะของโรค
  • จำนวนก้อนที่เคยเป็น
  • ลักษณะของก้อนเดิม
  • ประวัติการกลับเป็นซ้ำ
  • จำนวนไฝ
  • จำนวนไฝผิดปกติ
  • ประวัติครอบครัว
  • ภาวะภูมิคุ้มกัน
  • ความสามารถในการตรวจผิวหนังด้วยตนเอง
  • ความสะดวกในการกลับมาติดตาม

ดังนั้นการกำหนดว่า “ผู้มีความเสี่ยงสูงทุกคนต้องตรวจทุกสามเดือนตลอดชีวิต” จึงไม่เหมาะสมทางการแพทย์

การติดตามหลังมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมา

แผนติดตามขึ้นอยู่กับระยะของมะเร็งเดิมอย่างมาก

ผู้ที่เคยเป็นโรคระยะแรกหลังได้รับการรักษาครบ อาจได้รับการตรวจเป็นช่วงห่างกว่าผู้ที่เคยเป็นโรคระยะสูง

ผู้ป่วยระยะสูงบางรายอาจต้องได้รับ

  • การตรวจร่างกายถี่ขึ้น
  • การตรวจต่อมน้ำเหลือง
  • การติดตามร่วมกับแพทย์มะเร็ง
  • การตรวจภาพรังสีในบางช่วง

ตารางจริงควรอ้างอิงจากผลพยาธิวิทยา ระยะของโรค และการรักษาเดิมของผู้ป่วย

การติดตามหลังมะเร็งเซลล์ฐาน

ผู้ที่เคยเป็นมะเร็งเซลล์ฐานควรได้รับการตรวจผิวหนังต่อเนื่อง

ผู้ป่วยบางรายอาจตรวจประมาณปีละครั้ง ขณะที่บางรายอาจต้องตรวจถี่ขึ้น โดยเฉพาะหากมี

  • มะเร็งเซลล์ฐานหลายก้อน
  • เคยกลับเป็นซ้ำ
  • ผิวเสียจากแสงแดดมาก
  • มีมะเร็งผิวหนังชนิดอื่นร่วมด้วย
  • ภูมิคุ้มกันต่ำ
  • รอยโรคอยู่ในบริเวณที่ตรวจติดตามได้ยาก

การติดตามหลังมะเร็งเซลล์สความัส

ผู้ที่เคยเป็นมะเร็งเซลล์สความัสควรได้รับการตรวจผิวหนังอย่างต่อเนื่อง

ผู้ที่มีก้อนเดิมซึ่งมีความเสี่ยงสูงอาจต้องตรวจถี่กว่า โดยเฉพาะในช่วงแรกหลังการรักษา

การติดตามอาจครอบคลุม

  • ผิวหนังทั่วร่างกาย
  • แผลเป็นเดิม
  • บริเวณรอบก้อนเดิม
  • ต่อมน้ำเหลืองที่เกี่ยวข้อง

ความถี่ควรปรับตามความเสี่ยงของก้อนเดิมและประวัติผู้ป่วย

ผู้มีความเสี่ยงสูงทุกคนต้องตรวจภาพรังสีเป็นประจำหรือไม่?

ไม่

การเฝ้าระวังมะเร็งผิวหนังไม่ได้หมายความว่าผู้ป่วยทุกคนต้องตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ ตรวจด้วยสนามแม่เหล็ก หรือสแกนทั้งร่างกายซ้ำเป็นประจำ

สำหรับมะเร็งผิวหนังระยะแรกจำนวนมาก การตรวจร่างกายและการตรวจผิวหนังเป็นองค์ประกอบหลักของการติดตาม

การตรวจภาพรังสีอาจพิจารณาในผู้ป่วยบางราย เช่น

  • มะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมาระยะสูง
  • มะเร็งเซลล์สความัสชนิดเสี่ยงสูง
  • เคยมีโรคกระจายไปต่อมน้ำเหลือง
  • มีอาการสงสัยการกลับเป็นซ้ำ
  • ตรวจร่างกายพบความผิดปกติ
  • มีแผนติดตามเฉพาะจากแพทย์มะเร็ง

ผู้ป่วยระยะแรกจำนวนมากไม่จำเป็นต้องตรวจภาพรังสีเป็นประจำหากไม่มีอาการหรือความผิดปกติจากการตรวจ

ต้องตรวจเลือดในการเฝ้าระวังหรือไม่?

ไม่จำเป็นสำหรับทุกคน

การตรวจเลือดไม่สามารถแทน

  • การตรวจผิวหนัง
  • การตรวจทางคลินิก
  • การตรวจด้วยกล้องขยาย
  • การตรวจชิ้นเนื้อของรอยโรคที่น่าสงสัย

ผู้ป่วยมะเร็งระยะสูงบางรายอาจต้องตรวจเลือดเป็นส่วนหนึ่งของการติดตามโดยแพทย์มะเร็ง

ความจำเป็นขึ้นอยู่กับระยะของโรค ไม่ใช่เพียงเพราะถูกจัดว่าเป็นผู้มีความเสี่ยงสูง

การเฝ้าระวังสามารถป้องกันมะเร็งผิวหนังได้หรือไม่?

ไม่สามารถรับประกันว่าจะป้องกันการเกิดมะเร็งผิวหนังชนิดใหม่ได้

เป้าหมายหลักคือช่วยติดตามและตรวจประเมินความผิดปกติได้อย่างเหมาะสมเมื่อเกิดขึ้น

การลดความเสี่ยงยังต้องอาศัยการป้องกันรังสีอัลตราไวโอเลต เช่น

  • อยู่ในที่ร่มเมื่อเหมาะสม
  • ไม่ตั้งใจทำผิวให้คล้ำจากรังสีอัลตราไวโอเลต
  • สวมเสื้อผ้าป้องกันแดด
  • ใช้หมวกปีกกว้าง
  • ใช้ครีมกันแดดชนิดป้องกันรังสีได้หลายช่วงคลื่น
  • ทาครีมกันแดดซ้ำอย่างเหมาะสม
  • ลดการได้รับแสงแดดโดยไม่จำเป็น

ผู้ที่เคยเป็นมะเร็งผิวหนังควรป้องกันแสงแดดต่อเนื่อง แม้ว่าผลการตรวจติดตามจะปกติ

อาหารเสริมสามารถป้องกันมะเร็งผิวหนังกลับเป็นซ้ำได้หรือไม่?

ควรระวังคำกล่าวอ้างว่าอาหารเสริมหรือวิตามินสามารถป้องกันมะเร็งกลับเป็นซ้ำได้

ยังไม่มีหลักฐานว่าอาหารเสริมทั่วไปสามารถรับประกันการป้องกันการกลับเป็นซ้ำของมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมาได้

ในผู้ที่เคยเป็นมะเร็งเซลล์สความัสหรือมะเร็งผิวหนังบางชนิดหลายครั้ง อาจมีมาตรการป้องกันบางอย่างที่แพทย์พิจารณาเฉพาะราย แต่ไม่ควรซื้อยาหรืออาหารเสริมใช้เองโดยไม่มีคำแนะนำทางการแพทย์

หากพบรอยโรคใหม่ที่น่าสงสัยจะทำอย่างไร?

แนวทางขึ้นอยู่กับลักษณะของรอยโรค

อาจพิจารณา

  • ตรวจด้วยกล้องขยาย
  • ถ่ายภาพ
  • นัดติดตามระยะสั้น
  • ตรวจชิ้นเนื้อ
  • ตัดรอยโรคออกทั้งหมด
  • ส่งต่อเพื่อการรักษาเพิ่มเติม

รอยโรคที่สงสัยมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมามักควรได้รับการตรวจเนื้อเยื่อมากกว่าการติดตามด้วยภาพไปเรื่อย ๆ

การตรวจชิ้นเนื้อหมายความว่ามะเร็งกลับมาแล้วหรือไม่?

ไม่

การตรวจชิ้นเนื้อหมายความว่ารอยโรคนั้นไม่สามารถวินิจฉัยได้อย่างมั่นใจจากการตรวจภายนอกเพียงอย่างเดียว

ผลการตรวจอาจเป็น

  • ไฝธรรมดา
  • ไฝผิดปกติ
  • กระเนื้อ
  • รอยโรคก่อนเป็นมะเร็งจากแสงแดด
  • มะเร็งเซลล์ฐาน
  • มะเร็งเซลล์สความัส
  • มะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมา
  • โรคอื่นทั้งชนิดไม่ร้ายแรงและชนิดร้ายแรง

การที่ตรวจชิ้นเนื้อแล้วผลออกมาไม่เป็นมะเร็งไม่ได้หมายความว่าการตรวจนั้นไม่จำเป็น

การกลับเป็นซ้ำกับมะเร็งผิวหนังชนิดใหม่ต่างกันอย่างไร?

สองคำนี้หมายถึงคนละอย่าง

การกลับเป็นซ้ำ หมายถึงมะเร็งเดิมกลับมาอีกครั้ง

มะเร็งผิวหนังชนิดใหม่ หมายถึงมะเร็งก้อนใหม่ที่เกิดขึ้นโดยอิสระจากก้อนเดิม

ตัวอย่างเช่น ผู้ที่เคยเป็นมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมาอาจภายหลังพบ

  • มะเร็งเดิมกลับเป็นซ้ำ
  • มะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมาก้อนใหม่
  • มะเร็งเซลล์ฐาน
  • มะเร็งเซลล์สความัส

ดังนั้นการติดตามควรตรวจผิวหนังทั่วร่างกาย ไม่ใช่เฉพาะแผลเป็นเดิม

การเฝ้าระวังมะเร็งผิวหนังในคนเอเชีย

มะเร็งผิวหนังสามารถเกิดได้ในทุกสีผิว

ในคนเอเชียและผู้ที่มีผิวเข้มควรให้ความสำคัญกับ

  • ฝ่าเท้า
  • ฝ่ามือ
  • เล็บ
  • ปลายมือและเท้า
  • แผลเรื้อรังที่ไม่หาย

มะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมาที่เกิดบริเวณเหล่านี้อาจไม่ได้สัมพันธ์กับแสงแดดสะสมในรูปแบบเดียวกับมะเร็งผิวหนังบางชนิดในคนผิวขาวมาก

ดังนั้นการตรวจไม่ควรมุ่งเฉพาะบริเวณที่โดนแดด

การเฝ้าระวังมะเร็งผิวหนังในกรุงเทพและประเทศไทย

กรุงเทพมีผู้ป่วยต่างชาติจากหลายประเทศ จึงพบผู้ป่วยที่เคยได้รับการวินิจฉัยและรักษามะเร็งผิวหนังจากระบบการแพทย์ที่แตกต่างกัน

เพื่อให้การติดตามต่อเนื่อง ควรนำเอกสารเดิมมาด้วยหากมี เช่น

  • ผลพยาธิวิทยา
  • ผลการตรวจชิ้นเนื้อ
  • รายงานการผ่าตัด
  • ข้อมูลระยะของมะเร็ง
  • ภาพถ่ายเก่า
  • ข้อมูลการทำแผนที่ไฝ
  • ภาพจากกล้องขยาย
  • สรุปจากแพทย์มะเร็ง
  • ข้อมูลการฉายรังสีหรือการรักษาด้วยยาที่เคยได้รับ

การบอกเพียงว่า “เคยตัดมะเร็งผิวหนังออกเมื่อหลายปีก่อน” มีประโยชน์ แต่ผลพยาธิวิทยาฉบับเดิมจะช่วยวางแผนติดตามได้แม่นยำกว่ามาก

หากเอกสารการรักษาเดิมมาจากต่างประเทศควรนำอะไรมา?

ควรนำข้อมูลที่หาได้ทั้งหมด โดยข้อมูลสำคัญอาจรวมถึง

  • ชื่อการวินิจฉัยที่แน่นอน
  • ตำแหน่งของก้อน
  • ความหนาของก้อนในกรณีมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมา
  • มีแผลเปิดบนก้อนหรือไม่ หากมีรายงาน
  • ระยะขอบของการผ่าตัด
  • ผลการตรวจต่อมน้ำเหลือง
  • ระยะของโรค
  • วิธีการรักษาที่ได้รับ
  • วันที่รักษา
  • ตารางติดตามเดิม

หากไม่มีผลพยาธิวิทยา ควรบอกแพทย์เท่าที่จำได้ และไม่ควรสันนิษฐานว่าก้อนเดิมเป็นชนิดความเสี่ยงต่ำ

การเฝ้าระวังสำหรับชาวต่างชาติที่อาศัยในกรุงเทพ

ชาวต่างชาติบางรายอาจได้รับรังสีอัลตราไวโอเลตสะสมมากก่อนย้ายมาอยู่ประเทศไทย

ดังนั้นการประเมินความเสี่ยงควรดูประวัติแสงแดดตลอดชีวิต รวมถึงประเทศที่เคยอาศัย

ความเสี่ยงควรพิจารณาจากประวัติทางการแพทย์และประวัติมะเร็งผิวหนัง ไม่ใช่เพียงจำนวนปีที่อาศัยในกรุงเทพ

การติดตามสำหรับนักท่องเที่ยวและผู้ป่วยจากต่างประเทศ

ผู้ที่มาพำนักในกรุงเทพชั่วคราวอาจต้องการ

  • ตรวจรอยโรคที่เปลี่ยนแปลง
  • ติดตามไฝที่เคยถ่ายภาพไว้
  • ตรวจหลังเคยเป็นมะเร็งผิวหนัง
  • ประเมินแผลเป็นจากการรักษาเดิม
  • ขอความเห็นเพิ่มเติมว่าควรตรวจชิ้นเนื้อหรือไม่

หากจะกลับไปติดตามต่อในต่างประเทศ ควรเก็บสำเนา

  • บันทึกการตรวจ
  • ภาพถ่าย
  • ผลพยาธิวิทยา
  • รายงานหัตถการ
  • คำแนะนำการติดตามครั้งต่อไป

เพื่อให้การรักษาต่อเนื่องได้ง่ายขึ้น

การมาตรวจเฝ้าระวังครั้งแรกควรคาดหวังอะไร?

การตรวจครั้งแรกอาจใช้เวลามากกว่าการติดตามครั้งต่อไป เพราะแพทย์ต้องรวบรวมข้อมูลพื้นฐานก่อน

ข้อมูลที่สำคัญอาจรวมถึง

  • เคยเป็นมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมาหรือไม่
  • เคยเป็นมะเร็งเซลล์ฐานหรือไม่
  • เคยเป็นมะเร็งเซลล์สความัสหรือไม่
  • เคยเป็นมะเร็งผิวหนังกี่ครั้ง
  • เคยมีไฝผิดปกติหรือไม่
  • ประวัติครอบครัว
  • ภาวะภูมิคุ้มกันต่ำ
  • ประวัติปลูกถ่ายอวัยวะ
  • การได้รับแสงแดด
  • ประวัติแดดเผา
  • งานกลางแจ้ง
  • ผลพยาธิวิทยาเดิม
  • การทำแผนที่ไฝเดิม
  • รอยโรคที่กำลังกังวล

จากนั้นแพทย์จึงสามารถวางแผนการติดตามที่เหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละรายได้

แผนเฝ้าระวังที่ดีควรทำให้ผู้ป่วยเข้าใจอะไรบ้าง?

หลังการปรึกษา ผู้ป่วยควรเข้าใจว่า

  • เหตุใดตนเองจึงจัดว่าเป็นผู้มีความเสี่ยงสูง
  • มีความเสี่ยงต่อมะเร็งผิวหนังชนิดใด
  • ควรพบแพทย์เพื่อตรวจบ่อยแค่ไหน
  • การตรวจด้วยกล้องขยายมีประโยชน์หรือไม่
  • ควรถ่ายภาพหรือทำแผนที่ไฝหรือไม่
  • จำเป็นต้องตรวจต่อมน้ำเหลืองหรือไม่
  • จำเป็นต้องตรวจภาพรังสีหรือไม่
  • ควรตรวจผิวหนังด้วยตนเองบ่อยแค่ไหน
  • สัญญาณแบบใดต้องกลับมาก่อนนัด
  • ควรเก็บเอกสารอะไรไว้

แผนการติดตามควรชัดเจนพอให้ผู้ป่วยรู้ว่าระหว่างนัดต้องสังเกตอะไรและควรทำอย่างไร

คำถามที่พบบ่อย

การเฝ้าระวังมะเร็งผิวหนังในผู้มีความเสี่ยงสูงคืออะไร?

เป็นการตรวจติดตามโดยแพทย์อย่างเป็นระบบและต่อเนื่องในผู้ที่มีความเสี่ยงสูงต่อการเกิดมะเร็งผิวหนังชนิดใหม่หรือการกลับเป็นซ้ำของมะเร็งเดิม

ใครบ้างควรได้รับการเฝ้าระวัง?

กลุ่มที่สำคัญ ได้แก่ ผู้ที่เคยเป็นมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมา เคยเป็นมะเร็งผิวหนังหลายก้อน มีไฝผิดปกติจำนวนมาก มีประวัติครอบครัวชัดเจน หรือมีภูมิคุ้มกันต่ำ

การเฝ้าระวังเหมือนการตรวจผิวหนังทั่วไปหรือไม่?

ไม่เหมือนทั้งหมด เพราะการเฝ้าระวังเป็นแผนติดตามระยะยาวที่ออกแบบตามความเสี่ยงของแต่ละคน

ผู้ที่เคยเป็นมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมาต้องติดตามตลอดชีวิตหรือไม่?

โดยทั่วไปควรได้รับการติดตามผิวหนังระยะยาว เพราะมีทั้งความเสี่ยงต่อการกลับเป็นซ้ำและการเกิดมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมาขึ้นใหม่

หลังมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมาควรตรวจบ่อยแค่ไหน?

ขึ้นอยู่กับระยะของโรคเดิมและความเสี่ยงของแต่ละคน ผู้ป่วยระยะแรกและระยะสูงอาจมีตารางติดตามแตกต่างกันมาก

หลังมะเร็งเซลล์ฐานควรตรวจบ่อยแค่ไหน?

ผู้ป่วยควรได้รับการตรวจผิวหนังอย่างต่อเนื่อง โดยความถี่ขึ้นอยู่กับจำนวนก้อนเดิม ประวัติการกลับเป็นซ้ำ และปัจจัยเสี่ยงอื่น

หลังมะเร็งเซลล์สความัสควรตรวจบ่อยแค่ไหน?

ควรได้รับการติดตามต่อเนื่อง โดยผู้ที่เคยเป็นมะเร็งชนิดเสี่ยงสูงอาจต้องตรวจถี่กว่าผู้ที่มีความเสี่ยงต่ำ

การเคยเป็นมะเร็งผิวหนังหนึ่งครั้งเพิ่มความเสี่ยงก้อนใหม่หรือไม่?

เพิ่มขึ้น จึงควรตรวจผิวหนังต่อเนื่อง

การตรวจเฝ้าระวังตรวจเฉพาะบริเวณที่เคยเป็นมะเร็งหรือไม่?

ไม่ ควรประเมินผิวหนังทั่วร่างกาย เพราะมะเร็งชนิดใหม่อาจเกิดในตำแหน่งอื่นได้

ตรวจแผลเป็นจากการผ่าตัดมะเร็งด้วยหรือไม่?

ควรตรวจ เพื่อดูการเปลี่ยนแปลงที่อาจต้องประเมินเพิ่มเติม

ต้องตรวจต่อมน้ำเหลืองหรือไม่?

อาจจำเป็น โดยเฉพาะในผู้ที่เคยเป็นมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมาหรือมะเร็งเซลล์สความัสชนิดเสี่ยงสูง

ผู้มีความเสี่ยงสูงทุกคนต้องตรวจไฝด้วยกล้องขยายหรือไม่?

ไม่จำเป็นทุกคนและไม่จำเป็นทุกไฝ แพทย์จะเลือกใช้ตามความเหมาะสม

การทำแผนที่ไฝคืออะไร?

เป็นการบันทึกภาพไฝอย่างเป็นระบบเพื่อช่วยค้นหาไฝใหม่หรือไฝที่เปลี่ยนแปลงตามเวลา

ใครบ้างได้ประโยชน์จากการถ่ายภาพผิวหนังทั่วร่างกาย?

ผู้ที่มีความเสี่ยงสูงและมีไฝจำนวนมากหรือไฝผิดปกติหลายเม็ดอาจได้รับประโยชน์

การทำแผนที่ไฝเหมือนการตรวจผิวหนังทั่วร่างกายหรือไม่?

ไม่ การถ่ายภาพช่วยเสริมการตรวจ แต่ไม่สามารถแทนการตรวจโดยแพทย์ได้

การติดตามภาพไฝด้วยกล้องขยายตามเวลาคืออะไร?

เป็นการถ่ายภาพรอยโรคแบบขยายและนำภาพในช่วงเวลาต่าง ๆ มาเปรียบเทียบ

สามารถติดตามไฝผิดปกติแทนการตรวจชิ้นเนื้อได้ไหม?

ทำได้ในบางกรณี แต่รอยโรคที่น่าสงสัยชัดเจนหรือเป็นก้อนนูนอาจควรตรวจชิ้นเนื้อทันที

รอยโรคแบบใดไม่ควรรอเฝ้าดู?

ก้อนที่โตเร็ว เป็นแผล เลือดออกซ้ำ เป็นก้อนนูน หรือมีลักษณะสงสัยมะเร็งชัดเจนควรได้รับการประเมินโดยเร็ว

สัญญาณลูกเป็ดขี้เหร่คืออะไร?

หมายถึงไฝหรือรอยโรคหนึ่งจุดที่ดูแตกต่างจากไฝอื่นของผู้ป่วยอย่างเห็นได้ชัด

หลักเอบีซีดีอีคืออะไร?

เป็นหลักช่วยสังเกตความไม่สมมาตร ขอบ สี ขนาด และการเปลี่ยนแปลงของไฝ

ควรตรวจผิวหนังด้วยตนเองระหว่างนัดไหม?

ควร โดยเฉพาะผู้ที่เคยเป็นมะเร็งผิวหนัง

ควรตรวจหนังศีรษะด้วยหรือไม่?

ควร เพราะเป็นบริเวณที่ผู้ป่วยมองเห็นได้ยาก

ควรตรวจฝ่าเท้าหรือไม่?

ควร เพราะมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมาสามารถเกิดบริเวณฝ่าเท้าได้

ควรตรวจเล็บหรือไม่?

ควรสังเกต โดยเฉพาะสีผิดปกติใต้เล็บที่เพิ่งเกิดหรือกำลังเปลี่ยนแปลง

การเฝ้าระวังสามารถตรวจพบมะเร็งทุกกรณีได้หรือไม่?

ไม่ได้ ไม่มีวิธีเฝ้าระวังใดสามารถตรวจพบมะเร็งทุกกรณีได้ทั้งหมด

มะเร็งสามารถเกิดขึ้นระหว่างนัดได้ไหม?

ได้ หากพบความผิดปกติไม่ควรรอจนถึงนัดครั้งต่อไป

การเฝ้าระวังสามารถป้องกันมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมาได้ไหม?

ไม่สามารถป้องกันได้ทั้งหมด จุดประสงค์หลักคือช่วยติดตามและประเมินความผิดปกติที่เกิดขึ้น

ผู้ป่วยมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมาทุกคนต้องตรวจภาพรังสีหรือไม่?

ไม่ ความจำเป็นขึ้นอยู่กับระยะของโรคและความเสี่ยง

ผู้ป่วยทุกคนต้องตรวจร่างกายด้วยเครื่องสแกนทั้งตัวหรือไม่?

ไม่

ต้องตรวจเลือดเป็นประจำหรือไม่?

ไม่จำเป็นสำหรับผู้ป่วยมะเร็งผิวหนังทุกคน

มะเร็งเซลล์ฐานกลับเป็นซ้ำได้ไหม?

ได้ แม้หลายกรณีรักษาได้ดี แต่การกลับเป็นซ้ำยังสามารถเกิดขึ้นได้

มะเร็งเซลล์สความัสกลับเป็นซ้ำได้ไหม?

ได้ โดยเฉพาะก้อนที่มีลักษณะเสี่ยงสูง

มะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมากลับมาได้หลังผ่านไปหลายปีหรือไม่?

สามารถเกิดได้ จึงเป็นหนึ่งในเหตุผลที่ควรมีการติดตามระยะยาว

การกลับเป็นซ้ำกับการเกิดมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมาก้อนใหม่ต่างกันอย่างไร?

การกลับเป็นซ้ำคือมะเร็งเดิมกลับมา ส่วนก้อนใหม่คือมะเร็งที่เกิดขึ้นใหม่โดยอิสระจากก้อนเดิม

คนเอเชียเป็นมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมาได้ไหม?

ได้

คนผิวเข้มควรได้รับการเฝ้าระวังมะเร็งผิวหนังหรือไม่?

ควรหากมีปัจจัยเสี่ยง และควรตรวจบริเวณฝ่ามือ ฝ่าเท้า และเล็บเมื่อเหมาะสม

ควรนำเอกสารอะไรมาในการตรวจติดตาม?

ควรนำผลพยาธิวิทยา รายงานการผ่าตัด ภาพถ่ายเดิม ข้อมูลการทำแผนที่ไฝ และข้อมูลระยะหรือการรักษามะเร็งเดิม

หากรักษามะเร็งผิวหนังจากต่างประเทศสามารถมาติดตามต่อในกรุงเทพได้ไหม?

สามารถติดตามต่อได้ โดยเอกสารการรักษาเดิมจะช่วยให้วางแผนได้เหมาะสมขึ้น

นักท่องเที่ยวควรนำผลพยาธิวิทยาเดิมมาด้วยไหม?

ควร โดยเฉพาะหากมาติดตามมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมาหรือมะเร็งผิวหนังชนิดอื่น

เมื่อไรควรมาพบแพทย์ก่อนนัด?

ควรพบแพทย์ก่อนนัดหากมีรอยโรคเปลี่ยนแปลงเร็ว เลือดออกเอง แผลไม่หาย ก้อนใหม่ใกล้แผลเป็น ต่อมน้ำเหลืองโต หรือพบความผิดปกติอื่นที่น่ากังวล

โรคอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง

การดูแลผิวที่ดี เริ่มต้นจากการพูดคุย

กรอกข้อมูลสำหรับติดต่อกลับ ทีมงานจะติดต่อเพื่อให้ข้อมูลเบื้องต้น ตอบข้อสงสัย และช่วยนัดหมายเวลาที่สะดวกสำหรับคุณ

Clear Skin Dermatology

Booking (TH)