การตรวจผิวหนังทั่วร่างกาย
การตรวจผิวหนังทั่วร่างกาย คือการตรวจผิวหนังตั้งแต่ศีรษะจรดปลายเท้า เพื่อค้นหาไฝที่มีลักษณะผิดปกติ รอยโรคที่น่าสงสัย ความผิดปกติก่อนเป็นมะเร็ง และมะเร็งผิวหนังในระยะเริ่มต้น

การตรวจนี้แตกต่างจากการดูเฉพาะไฝหนึ่งจุดที่ผู้ป่วยกังวล เพราะแพทย์จะประเมินบริเวณที่ผู้ป่วยมองเห็นได้ยากด้วย เช่น
- หนังศีรษะ
- หลัง
- ก้น
- ด้านหลังขา
- ฝ่าเท้า
- ซอกนิ้วเท้า
- รอบเล็บ
ในบางรายอาจจำเป็นต้องตรวจบริเวณที่ปกปิดมากกว่านี้ ขึ้นอยู่กับประวัติและความเสี่ยงของผู้ป่วย
ระหว่างการตรวจ แพทย์ผิวหนังอาจใช้ กล้องขยายตรวจผิวหนังชนิดเฉพาะ เพื่อดูโครงสร้างภายในไฝหรือรอยโรคได้ละเอียดกว่าการมองด้วยตาเปล่า
หากพบรอยโรคที่ไม่สามารถยืนยันได้ว่าเป็นรอยโรคธรรมดา อาจพิจารณา
- ถ่ายภาพเก็บไว้เปรียบเทียบ
- นัดติดตาม
- หรือตัดชิ้นเนื้อไปตรวจ
ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับลักษณะของรอยโรคและระดับความน่าสงสัย
สำหรับผู้ที่อาศัยอยู่ในกรุงเทพ ชาวต่างชาติ นักท่องเที่ยว หรือผู้ป่วยจากต่างประเทศ การตรวจผิวหนังทั่วร่างกายยังช่วยประเมินความเสี่ยงส่วนบุคคล ประวัติการได้รับแสงแดด และวางแผนว่าควรติดตามผิวหนังของตนเองอย่างไรในอนาคต
การตรวจผิวหนังทั่วร่างกายคืออะไร?
เป็นการตรวจผิวหนังอย่างเป็นระบบตั้งแต่หนังศีรษะจนถึงเท้า
จุดประสงค์ไม่ได้มีเพียงการนับจำนวนไฝ แต่เป็นการค้นหาความผิดปกติหลายชนิด เช่น
- ไฝที่ผิดปกติหรือมีการเปลี่ยนแปลง
- มะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมา
- มะเร็งเซลล์ฐาน
- มะเร็งเซลล์สความัส
- รอยโรคก่อนเป็นมะเร็งจากแสงแดด
- แผลเรื้อรังที่ไม่หาย
- รอยโรคมีสีผิดปกติ
- ก้อนหรือเนื้อที่เกิดขึ้นใหม่
- ความผิดปกติบริเวณเล็บ
- รอยโรคที่มีลักษณะแตกต่างจากไฝอื่นของผู้ป่วย
การตรวจผิวหนังทั่วร่างกายเหมือนกับการตรวจไฝหรือไม่?
มีส่วนที่ซ้อนกัน แต่ไม่เหมือนกันทั้งหมด
การตรวจไฝ มักเน้นประเมินไฝและรอยโรคที่อาจเกี่ยวข้องกับมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมา
ส่วน การตรวจผิวหนังทั่วร่างกาย ครอบคลุมมากกว่า โดยแพทย์อาจตรวจหา
- มะเร็งเซลล์ฐาน
- มะเร็งเซลล์สความัส
- รอยโรคก่อนเป็นมะเร็งจากแสงแดด
- ก้อนผิดปกติ
- แผลเรื้อรัง
- รอยโรคมีสี
- ความผิดปกติของเล็บ
- โรคผิวหนังอื่นที่พบโดยบังเอิญ
หากมีไฝหรือรอยโรคจุดใดที่กังวลเป็นพิเศษ ควรแจ้งแพทย์ก่อนเริ่มตรวจ
ทำไมจึงควรตรวจผิวหนังทั่วร่างกาย?
เหตุผลสำคัญคือมะเร็งผิวหนังไม่ได้มีอาการชัดเจนเสมอไป
รอยโรคบางชนิด
- ไม่เจ็บ
- ไม่คัน
- โตช้า
- อยู่ในตำแหน่งที่มองเห็นได้ยาก
- ดูคล้ายไฝธรรมดาหรือกระแดด
- เกิดในบริเวณที่ไม่ได้โดนแดดมาก
มะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมาสามารถเกิดได้ทั้งบริเวณที่โดนแดดและบริเวณที่ไม่ค่อยโดนแดด เช่น ฝ่าเท้า หรือใต้เล็บ และสามารถเกิดได้กับคนทุกสีผิว
ดังนั้นการตรวจโดยแพทย์จึงเป็นส่วนเสริมที่สำคัญของการสังเกตผิวหนังด้วยตนเอง
ใครบ้างที่ควรพิจารณาตรวจผิวหนังทั่วร่างกาย?
ความถี่ในการตรวจควรพิจารณาตามความเสี่ยงของแต่ละคน ไม่มีช่วงเวลาที่เหมาะกับทุกคนเหมือนกัน
ผู้ที่อาจได้รับประโยชน์จากการตรวจเป็นพิเศษ ได้แก่ ผู้ที่มี
- ประวัติมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมา
- ประวัติมะเร็งเซลล์ฐาน
- ประวัติมะเร็งเซลล์สความัส
- ไฝจำนวนมาก
- ไฝที่มีลักษณะผิดปกติ
- ประวัติครอบครัวเป็นมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมา
- ได้รับรังสีอัลตราไวโอเลตสะสมมาก
- เคยถูกแดดเผารุนแรงหรือบ่อย
- ทำงานหรือทำกิจกรรมกลางแจ้งเป็นประจำ
- ภูมิคุ้มกันลดลง
- มีรอยโรคที่เพิ่งเปลี่ยนแปลง
- มีก้อนหรือรอยโรคใหม่ที่ไม่ทราบสาเหตุ
- ตรวจผิวหนังตนเองได้ยาก
คนผิวเข้มจำเป็นต้องตรวจมะเร็งผิวหนังหรือไม่?
อาจจำเป็นได้
แม้มะเร็งผิวหนังบางชนิดจะพบได้น้อยกว่าในผู้ที่มีสีผิวเข้ม แต่ก็ยังสามารถเกิดขึ้นได้
มะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมาในผู้ที่มีผิวเข้มอาจเกิดในตำแหน่ง เช่น
- ฝ่าเท้า
- ฝ่ามือ
- ใต้เล็บ
- บริเวณที่ไม่ค่อยถูกแดด
ดังนั้นการตรวจที่ดีไม่ควรดูเฉพาะผิวบริเวณที่ได้รับแสงแดดเท่านั้น
แพทย์มองหาอะไรระหว่างการตรวจผิวหนัง?
แพทย์ไม่ได้ดูเพียงไฝทีละเม็ด แต่จะพิจารณารูปแบบโดยรวมของผิวหนังและเปรียบเทียบรอยโรคแต่ละจุดกับจุดอื่น
ลักษณะที่ควรให้ความสนใจ ได้แก่
- รอยโรคที่เกิดใหม่
- ไฝที่เปลี่ยนไป
- มีหลายสีในจุดเดียว
- รูปร่างไม่สมมาตร
- ขอบไม่เรียบ
- มีจุดหนึ่งที่ดูแตกต่างจากไฝอื่น
- มีขุยเรื้อรัง
- มีสะเก็ดซ้ำ
- เลือดออกบ่อย
- แผลไม่หาย
- แผลดูเหมือนหายแล้วกลับมาอีก
- ก้อนมันวาวหรือคล้ายไข่มุก
- ก้อนแข็งที่โตขึ้น
- สีผิดปกติใต้เล็บ
- ปื้นที่เปลี่ยนแปลงโดยไม่ทราบสาเหตุ
แนวคิดสำคัญอย่างหนึ่งคือ สัญญาณลูกเป็ดขี้เหร่ หมายถึงไฝหรือรอยโรคหนึ่งจุดที่ดูแตกต่างจากไฝอื่นของคนคนนั้นอย่างชัดเจน
หลักเอบีซีดีอีในการสังเกตมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมา
วิธีหนึ่งที่นิยมใช้สำหรับสังเกตไฝที่น่าสงสัย คือหลักเอบีซีดีอี
เอ — ความไม่สมมาตร (A — Asymmetry)
- ครึ่งหนึ่งของไฝมีรูปร่างแตกต่างจากอีกครึ่งหนึ่ง
บี — ขอบ (B — Border)
- ขอบอาจ
- ไม่เรียบ
- เว้าแหว่ง
- เลือน
- ไม่ชัด
ซี — สี (C — Color)
- รอยโรคอาจมีหลายสีภายในจุดเดียว เช่น
- น้ำตาล
- ดำ
- แดง
- ชมพู
- ขาว
- น้ำเงิน
ดี — ขนาด (D — Diameter)
- รอยโรคขนาดใหญ่ควรได้รับความสนใจ แต่ต้องเข้าใจว่ามะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมาสามารถมีขนาดเล็กกว่า 6 มิลลิเมตรได้เช่นกัน
อี — การเปลี่ยนแปลง (E — Evolution)
- ควรระวังรอยโรคที่เปลี่ยน
- ขนาด
- รูปร่าง
- สี
- พื้นผิว
- อาการ
การเปลี่ยนแปลงตามเวลาเป็นข้อมูลสำคัญมาก เพราะบางครั้งมีความหมายมากกว่ารูปร่างของไฝในช่วงเวลาหนึ่งเพียงอย่างเดียว
ไม่ใช่มะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมาทุกตัวที่จะมีครบทุกข้อของหลักนี้
มะเร็งเซลล์ฐานมีลักษณะอย่างไร?
มะเร็งเซลล์ฐานสามารถมีลักษณะได้หลายรูปแบบ เช่น
- ตุ่มมันวาว
- ตุ่มคล้ายไข่มุก
- ปื้นสีชมพูหรือแดง
- แผลที่เหมือนหายแล้วกลับมาอีก
- รอยโรคที่เลือดออกง่าย
- บริเวณคล้ายแผลเป็น
- ก้อนสีน้ำตาลหรือมีสีเข้ม
ลักษณะอาจแตกต่างกันตามสีผิวของแต่ละคน
รอยโรคที่เลือดออกซ้ำ มีสะเก็ดซ้ำ หรือไม่หายควรได้รับการตรวจ
มะเร็งเซลล์สความัสมีลักษณะอย่างไร?
อาจปรากฏเป็น
- ปื้นหยาบหรือมีขุย
- ก้อนมีสะเก็ด
- แผลเรื้อรัง
- ก้อนแข็งที่โตขึ้น
- รอยโรคที่เลือดออก
- ปื้นแดงหยาบ
- ผิวหนังหนาตัวผิดปกติ
เนื่องจากลักษณะของมะเร็งชนิดนี้มีได้หลากหลาย จึงไม่ควรวินิจฉัยจากภาพถ่ายเพียงอย่างเดียว
การตรวจผิวหนังเจ็บไหม?
ไม่เจ็บ
การตรวจเป็นการสังเกตด้วยสายตาเป็นหลัก
แพทย์อาจ
- ตรวจผิวหนัง
- แหวกเส้นผมเพื่อตรวจหนังศีรษะ
- ตรวจระหว่างนิ้วมือและนิ้วเท้า
- ตรวจฝ่ามือและฝ่าเท้า
- ตรวจเล็บ
- ใช้กล้องขยายตรวจรอยโรค
จะไม่มีการตัดหรือเอารอยโรคออกโดยอัตโนมัติ เว้นแต่แพทย์และผู้ป่วยเห็นว่าควรตรวจชิ้นเนื้อหรือทำหัตถการเพิ่มเติม
การใช้กล้องขยายตรวจผิวหนังคืออะไร?
เป็นการตรวจรอยโรคด้วยอุปกรณ์ขยายเฉพาะทางที่ใช้กำลังขยายร่วมกับแสงชนิดพิเศษ
ช่วยให้แพทย์เห็นสีและโครงสร้างบางอย่างที่อยู่ใต้ผิวซึ่งมองด้วยตาเปล่าได้ไม่ชัด
สามารถช่วยประเมินรอยโรคหลายชนิด เช่น
- ไฝธรรมดา
- กระเนื้อ
- รอยโรคจากหลอดเลือด
- มะเร็งเซลล์ฐานบางชนิด
- รอยโรคของเซลล์สความัสบางชนิด
- ไฝหรือรอยโรคมีสีที่น่าสงสัย
เครื่องมือนี้ช่วยเพิ่มข้อมูลในการวินิจฉัย แต่ไม่สามารถแทนการตรวจชิ้นเนื้อได้ หากจำเป็นต้องยืนยันชนิดของโรคจากเนื้อเยื่อ
ไฝทุกเม็ดต้องตรวจด้วยกล้องขยายหรือไม่?
ไม่จำเป็น
แพทย์ผิวหนังสามารถวินิจฉัยรอยโรคที่ไม่อันตรายหลายชนิดได้จากลักษณะทางคลินิก
การใช้กล้องขยายมีประโยชน์เป็นพิเศษในกรณี
- รอยโรคมีสี
- ไฝผิดปกติ
- รอยโรคที่วินิจฉัยจากตาเปล่าไม่ชัด
- รอยโรคที่ต้องเปรียบเทียบกับไฝอื่น
- ต้องการดูโครงสร้างภายในเพิ่มเติม
แพทย์จะเลือกว่าจุดใดควรตรวจละเอียด
การทำแผนที่ไฝคืออะไร?
การทำแผนที่ไฝหมายถึงการบันทึกภาพไฝอย่างเป็นระบบเพื่อใช้เปรียบเทียบในอนาคต
อาจประกอบด้วย
- ภาพถ่ายทั่วร่างกาย
- ภาพระยะใกล้ของรอยโรค
- ภาพผ่านกล้องขยาย
- การเปรียบเทียบภาพในครั้งต่อไป
จุดประสงค์ไม่ใช่เพียงการถ่ายรูป แต่เพื่อช่วยตรวจหา
- ไฝที่เกิดใหม่
- ไฝที่มีการเปลี่ยนแปลง
- การเปลี่ยนแปลงของโครงสร้างที่เห็นได้ยาก
อาจมีประโยชน์สำหรับผู้ที่มีความเสี่ยงสูง มีไฝจำนวนมาก หรือมีไฝผิดปกติหลายจุด
ไม่จำเป็นต้องทำในผู้ป่วยทุกคน
การตรวจผิวหนังทั่วร่างกายกับการทำแผนที่ไฝต่างกันอย่างไร?
| การตรวจผิวหนังทั่วร่างกาย | การทำแผนที่ไฝ |
|---|---|
| แพทย์ตรวจผิวหนังโดยตรง | ใช้ภาพถ่ายบันทึกรอยโรค |
| ตรวจมะเร็งผิวหนังที่ไม่มีสีได้ด้วย | เน้นการติดตามไฝตามเวลา |
| ประเมินสภาพในวันที่มาตรวจ | ใช้เปรียบเทียบการเปลี่ยนแปลงในอนาคต |
| อาจใช้กล้องขยายร่วมด้วย | อาจมีการถ่ายภาพผ่านกล้องขยาย |
| ช่วยตัดสินใจว่าควรตัดชิ้นเนื้อหรือไม่ | ช่วยตรวจหาไฝใหม่หรือไฝที่เปลี่ยน |
ทั้งสองวิธีสามารถใช้ร่วมกันได้ในผู้ป่วยที่เหมาะสม
การตรวจผิวหนังทั่วร่างกายตรวจบริเวณใดบ้าง?
การตรวจอย่างครบถ้วนอาจครอบคลุม
- หนังศีรษะ
- ใบหน้า
- ใบหู
- คอ
- หน้าอก
- หน้าท้อง
- หลัง
- แขน
- รักแร้
- มือ
- เล็บมือ
- ก้น
- ขา
- เท้า
- ฝ่าเท้า
- ซอกนิ้วเท้า
- เล็บเท้า
ในบางราย อาจจำเป็นต้องตรวจบริเวณอื่นที่ปกปิด ขึ้นอยู่กับอาการ ประวัติ และความเสี่ยง
ความเป็นส่วนตัว ความสบายใจ และความยินยอมของผู้ป่วยควรได้รับการเคารพเสมอ
ต้องถอดเสื้อผ้าทั้งหมดหรือไม่?
หากต้องการตรวจผิวหนังทั่วร่างกายจริง ผิวหนังส่วนใหญ่ต้องสามารถมองเห็นได้
โดยทั่วไปผู้ป่วยอาจได้รับชุดคลุมหรือผ้าคลุมเพื่อรักษาความเป็นส่วนตัว
แพทย์สามารถเปิดตรวจทีละบริเวณ ไม่จำเป็นต้องเปิดร่างกายทั้งหมดพร้อมกัน
หากมีบริเวณใดที่ผู้ป่วยไม่ต้องการให้ตรวจ สามารถแจ้งแพทย์ได้
ทุกขั้นตอนควรดำเนินการโดยได้รับความยินยอม
จำเป็นต้องตรวจหนังศีรษะหรือไม่?
ควรตรวจ
หนังศีรษะเป็นบริเวณที่ผู้ป่วยมักตรวจเองได้ยาก เพราะเส้นผมสามารถบังรอยโรคได้
แพทย์อาจแหวกผมเป็นช่วง ๆ เพื่อดูผิวหนังใต้เส้นผม
ควรแจ้งแพทย์หากมี
- ก้อนที่หนังศีรษะ
- สะเก็ดที่เป็นซ้ำ
- จุดที่เลือดออก
- รอยโรคที่ช่างทำผมสังเกตเห็น
- จุดสีผิดปกติที่เพิ่งเกิด
หากมีภาพถ่ายเก่า สามารถนำมาเปรียบเทียบได้
จำเป็นต้องตรวจฝ่าเท้าหรือไม่?
ควรตรวจ
มะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมาสามารถเกิดที่ฝ่าเท้าได้ รวมถึงในผู้ที่มีสีผิวเข้ม
ดังนั้นการตรวจอาจครอบคลุม
- หลังเท้า
- ฝ่าเท้า
- ส้นเท้า
- ซอกนิ้ว
- เล็บเท้า
สีคล้ำใต้เล็บหรือบนฝ่าเท้าที่ไม่หายหรือมีการเปลี่ยนแปลง ไม่ควรถูกสรุปว่าเกิดจากการกระแทกหรือรอยช้ำเสมอไป
เล็บเป็นส่วนหนึ่งของการตรวจหรือไม่?
อาจรวมอยู่ด้วย
แพทย์อาจมองหา
- เส้นสีเข้มบนเล็บ
- สีดำหรือสีน้ำตาลที่เพิ่งเกิด
- สีที่ลามออกจากเล็บสู่ผิวรอบเล็บ
- เล็บถูกทำลายเรื้อรัง
- ความผิดปกติที่ไม่ทราบสาเหตุ
ความผิดปกติของเล็บจำนวนมากไม่ใช่มะเร็ง แต่หากมีการเปลี่ยนแปลงต่อเนื่องควรได้รับการประเมิน
หากแพทย์พบไฝที่น่าสงสัยจะเกิดอะไรขึ้น?
คำว่า “น่าสงสัย” ไม่ได้หมายความว่าเป็นมะเร็งแน่นอน
แพทย์อาจแนะนำ
- ไม่ต้องรักษา
- สังเกตอาการ
- ถ่ายภาพเก็บไว้
- ถ่ายภาพผ่านกล้องขยาย
- นัดติดตามในระยะสั้น
- ตรวจชิ้นเนื้อ
การตัดสินใจขึ้นอยู่กับลักษณะของรอยโรค ประวัติ และระดับความน่าสงสัย
การตรวจชิ้นเนื้อผิวหนังคืออะไร?
เป็นการนำบางส่วนหรือทั้งหมดของรอยโรคออกเพื่อนำไปตรวจด้วยกล้องจุลทรรศน์โดยแพทย์พยาธิวิทยา
อาจพิจารณาเมื่อสงสัย
- มะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมา
- มะเร็งเซลล์ฐาน
- มะเร็งเซลล์สความัส
- เนื้องอกชนิดอื่น
- โรคผิวหนังที่ไม่สามารถวินิจฉัยได้ชัดจากการตรวจภายนอก
หากสงสัยมะเร็งผิวหนัง การตรวจชิ้นเนื้อเป็นขั้นตอนสำคัญในการยืนยันการวินิจฉัย
ไฝที่น่าสงสัยทุกเม็ดต้องตัดออกหรือไม่?
ไม่จำเป็น
ไฝที่ดูผิดปกติหลายเม็ดสามารถเป็นไฝธรรมดาได้
การตัดสินใจว่าจะตรวจชิ้นเนื้อหรือติดตามขึ้นอยู่กับ
- ลักษณะทางคลินิก
- ลักษณะจากกล้องขยาย
- เป็นรอยโรคใหม่หรือไม่
- มีการเปลี่ยนแปลงหรือไม่
- มีอาการหรือไม่
- อายุผู้ป่วย
- ตำแหน่ง
- ประวัติส่วนตัว
- ประวัติมะเร็งผิวหนัง
- ความสามารถในการกลับมาติดตาม
การตัดไฝทุกเม็ดไม่จำเป็นและไม่ใช่เป้าหมายของการตรวจ
แพทย์สามารถบอกว่าไฝเป็นมะเร็งจากการมองได้เลยหรือไม่?
ในบางกรณีรอยโรคอาจดูชัดเจนว่าไม่อันตรายหรือมีความน่าสงสัยสูง แต่ไม่สามารถยืนยันได้จากการมองเพียงอย่างเดียวในทุกกรณี
หากสงสัยมะเร็งผิวหนัง การตรวจเนื้อเยื่อทางพยาธิวิทยาเป็นขั้นตอนยืนยันการวินิจฉัย
ดังนั้นรอยโรคที่มีความไม่แน่นอนไม่ควรถูกยืนยันว่า “ไม่ใช่มะเร็งแน่นอน” โดยไม่มีหลักฐานเพียงพอ
ควรตรวจผิวหนังทั่วร่างกายบ่อยแค่ไหน?
ไม่มีช่วงเวลามาตรฐานเดียวที่เหมาะกับทุกคน
ความถี่ควรพิจารณาตามความเสี่ยงส่วนบุคคล
ตัวอย่างเช่น ผู้ที่ไม่มีปัจจัยเสี่ยงสำคัญอาจไม่จำเป็นต้องตรวจถี่เท่ากับผู้ที่มี
- ประวัติมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมา
- ประวัติมะเร็งผิวหนังชนิดอื่น
- ไฝผิดปกติจำนวนมาก
- ประวัติครอบครัวเป็นมะเร็งผิวหนัง
- ได้รับรังสีอัลตราไวโอเลตสะสมมาก
- ภูมิคุ้มกันต่ำ
ผู้ที่เคยเป็นมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมาควรมีแผนติดตามระยะยาวที่เหมาะสมกับระยะโรคและความเสี่ยงของแต่ละคน
ทุกคนจำเป็นต้องตรวจผิวหนังปีละครั้งหรือไม่?
ไม่จำเป็นสำหรับทุกคน
การตรวจปีละครั้งอาจเหมาะกับผู้ที่มีความเสี่ยงบางกลุ่ม แต่ไม่มีความถี่เดียวที่ต้องใช้กับคนทุกคน
ควรพิจารณาจาก
- อายุ
- สีและชนิดผิว
- จำนวนไฝ
- ประวัติมะเร็งผิวหนัง
- ประวัติครอบครัว
- การได้รับแสงแดด
- ประวัติการตัดชิ้นเนื้อ
- ภาวะภูมิคุ้มกัน
- ผลจากการตรวจครั้งแรก
แม้จะมีนัดตรวจตามระยะ หากพบรอยโรคใหม่หรือมีการเปลี่ยนแปลงก็ควรพบแพทย์ก่อนนัดได้
การตรวจผิวหนังสามารถตรวจพบมะเร็งได้ทุกชนิดหรือไม่?
ไม่มีการตรวจคัดกรองใดสามารถตรวจพบทุกกรณีได้ทั้งหมด
ข้อจำกัดของการตรวจ ได้แก่
- รอยโรคระยะแรกอาจมีลักษณะไม่ชัด
- รอยโรคใหม่สามารถเกิดหลังจากวันที่ตรวจ
- บางตำแหน่งตรวจได้ยาก
- มะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมาบางตัวไม่เข้าเกณฑ์ลักษณะทั่วไป
- บางรอยโรคต้องตรวจชิ้นเนื้อจึงจะยืนยันได้
- การเปลี่ยนแปลงตามเวลาอาจสำคัญกว่าการเห็นเพียงครั้งเดียว
ดังนั้นการตรวจโดยแพทย์และการสังเกตผิวหนังด้วยตนเองควรทำควบคู่กัน
ควรเตรียมตัวอย่างไรก่อนตรวจผิวหนังทั่วร่างกาย?
การเตรียมตัวไม่ซับซ้อน
ก่อนมาตรวจควร
- หลีกเลี่ยงการแต่งหน้าหนา หากต้องการตรวจรอยโรคบนใบหน้า
- ล้างสีทาเล็บออกหากต้องการประเมินเล็บ
- ไม่ปิดบังรอยโรคที่กังวล
- นำผลพยาธิวิทยาเดิมมาด้วยหากมี
- นำภาพถ่ายเก่าของรอยโรคที่มีการเปลี่ยนแปลง
- นำข้อมูลการทำแผนที่ไฝเดิม
- จดรายการจุดที่กังวลเป็นพิเศษ
- ทราบประวัติมะเร็งผิวหนังในครอบครัวถ้ามี
หากเคยตัดชิ้นเนื้อในต่างประเทศ ผลพยาธิวิทยาเดิมจะมีประโยชน์อย่างมาก
หากมาตรวจทั่วร่างกายแล้ว ยังต้องชี้ให้แพทย์ดูจุดที่กังวลหรือไม่?
ควรชี้ให้ดู
อย่าคิดว่าแพทย์จะทราบเองว่าจุดใดเป็นจุดที่ผู้ป่วยกังวล
ควรแจ้งหากรอยโรค
- เพิ่งเกิด
- มีการเปลี่ยนแปลง
- เลือดออก
- คันเรื้อรัง
- เจ็บ
- มีสะเก็ดซ้ำ
- หายแล้วกลับมาอีก
- ดูแตกต่างจากไฝอื่น
ข้อมูลที่ผู้ป่วยสังเกตการเปลี่ยนแปลงตามเวลามีความสำคัญ เพราะแพทย์เห็นรอยโรคในช่วงเวลาที่มาตรวจเท่านั้น
การตรวจผิวหนังทั่วร่างกายใช้เวลานานแค่ไหน?
ระยะเวลาแตกต่างกันมาก ขึ้นอยู่กับ
- จำนวนไฝ
- จำนวนรอยโรคที่ต้องตรวจละเอียด
- ต้องใช้กล้องขยายมากน้อยเพียงใด
- ต้องถ่ายภาพหรือไม่
- ประวัติมะเร็งผิวหนัง
- ต้องวางแผนตรวจชิ้นเนื้อหรือไม่
ผู้ที่มีไฝไม่มากอาจใช้เวลาไม่นาน ขณะที่ผู้ที่มีไฝหลายร้อยเม็ดหรือมีประวัติมะเร็งผิวหนังซับซ้อนอาจใช้เวลามากกว่า
ความละเอียดและความเหมาะสมของการตรวจสำคัญกว่าจำนวนเวลาที่ตายตัว
หลังตรวจแล้วจะเกิดอะไรขึ้น?
ผลการตรวจอาจเป็นได้หลายแบบ
รอยโรคทั้งหมดดูไม่อันตราย
แพทย์อาจแนะนำ
- สังเกตผิวหนังด้วยตนเอง
- ป้องกันแสงแดด
- นัดติดตามตามระดับความเสี่ยง
มีรอยโรคที่ควรติดตาม
อาจ
- วัดขนาด
- ถ่ายภาพ
- ตรวจด้วยกล้องขยาย
- นัดตรวจซ้ำในช่วงเวลาที่กำหนด
มีรอยโรคที่ควรตรวจชิ้นเนื้อ
แพทย์อาจแนะนำการตัดชิ้นเนื้อเพื่อยืนยันการวินิจฉัย
พบเพียงรอยโรคธรรมดา
ตัวอย่างเช่น
- กระเนื้อ
- ไฝเลือด
- ติ่งเนื้อ
- ไฝธรรมดา
รอยโรคเหล่านี้ไม่ได้จำเป็นต้องนำออกเสมอไป เว้นแต่มีข้อสงสัยในการวินิจฉัย ระคายเคือง หรือมีเหตุผลทางการแพทย์อื่น
ไฝธรรมดาสามารถกลายเป็นมะเร็งได้ไหม?
ไฝธรรมดาส่วนใหญ่ไม่เคยเปลี่ยนเป็นมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมา
มะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมาบางส่วนสามารถเกิดจากไฝเดิม แต่ก็สามารถเกิดขึ้นเป็นรอยโรคใหม่ได้
ดังนั้นเป้าหมายไม่ใช่การตัดไฝออกทั้งหมด แต่คือการเฝ้าระวังความผิดปกติและประเมินรอยโรคที่น่าสงสัย
ควรตัดไฝทุกเม็ดเพื่อป้องกันมะเร็งหรือไม่?
ไม่ควร
การตัดไฝธรรมดาทุกเม็ดไม่ใช่วิธีมาตรฐานในการป้องกันมะเร็งผิวหนัง
แนวทางที่เหมาะสมคือ
- รู้จักสัญญาณเตือน
- ตรวจโดยแพทย์เมื่อมีรอยโรคผิดปกติ
- ป้องกันรังสีอัลตราไวโอเลต
- ติดตามผู้ที่มีความเสี่ยงสูง
- ตรวจชิ้นเนื้อเฉพาะรอยโรคที่มีข้อบ่งชี้
สัญญาณลูกเป็ดขี้เหร่คืออะไร?
โดยทั่วไปไฝของแต่ละคนมักมีรูปแบบคล้ายกัน
หากมีไฝหนึ่งเม็ดที่ดูแตกต่างจากไฝอื่นอย่างชัดเจน ควรได้รับความสนใจมากขึ้น
ตัวอย่างเช่น หากไฝส่วนใหญ่ของคนหนึ่งมีลักษณะ
- ขนาดเล็ก
- น้ำตาลอ่อน
- กลม
- สีสม่ำเสมอ
- แต่มีหนึ่งเม็ดที่
- ดำมาก
- รูปร่างไม่เรียบ
- ขนาดใหญ่กว่า
- มีหลายสี
จุดนั้นอาจควรตรวจละเอียดเพิ่มเติม
มะเร็งผิวหนังสามารถไม่มีสีดำหรือน้ำตาลได้ไหม?
ได้
มะเร็งผิวหนังบางชนิดอาจมีสี
- ชมพู
- แดง
- สีเนื้อ
- มันวาว
- ขาว
- คล้ายแผลเป็น
- มีสะเก็ด
ดังนั้นการตรวจเฉพาะไฝสีดำหรือสีน้ำตาลอาจทำให้พลาดรอยโรคบางชนิดได้
รอยโรคแบบใดควรรีบไปตรวจ?
ควรพบแพทย์หากพบ
- ไฝเปลี่ยนแปลงรวดเร็ว
- รอยโรคมีสีที่เพิ่งเกิดและดูผิดปกติ
- ไฝเปลี่ยนสี
- รูปร่างเริ่มไม่สมมาตร
- ขอบเปลี่ยนหรือไม่เรียบ
- จุดหนึ่งดูแตกต่างจากไฝอื่นทั้งหมด
- เลือดออกโดยไม่มีสาเหตุ
- มีสะเก็ดซ้ำ
- แผลไม่หาย
- แผลหายแล้วกลับมาอีก
- ก้อนโตเร็ว
- สีใต้เล็บที่ไม่หายหรือมีการเปลี่ยนแปลง
ไฝคันหมายความว่าเป็นมะเร็งหรือไม่?
ไม่จำเป็น
อาการคันชั่วคราวสามารถเกิดจาก
- ผิวแห้ง
- การเสียดสี
- การระคายเคือง
- ผื่นผิวหนัง
- การเกา
แต่หากคันต่อเนื่องร่วมกับการเปลี่ยนแปลง เลือดออก หรือโตขึ้น ควรให้แพทย์ตรวจ
ไฝมีเลือดออกต้องตรวจไหม?
หากเลือดออกหลังถูกโกน เกา หรือกระแทก อาจเกิดจากการบาดเจ็บธรรมดา
แต่หากเลือดออกเองหรือเกิดซ้ำโดยไม่มีสาเหตุ โดยเฉพาะร่วมกับการเปลี่ยนแปลงของรอยโรค ควรได้รับการตรวจ
แผลที่ไม่หายควรกังวลหรือไม่?
แผลที่ไม่หายเป็นเหตุผลสำคัญที่ควรพบแพทย์
มะเร็งเซลล์ฐานและมะเร็งเซลล์สความัสบางครั้งอาจมีลักษณะเป็นแผลที่
- ไม่ยอมหาย
- มีสะเก็ดซ้ำ
- เลือดออก
- ดูเหมือนดีขึ้นแล้วกลับมาอีก
ไม่ควรรักษาซ้ำเป็นเพียงผื่นระคายเคืองโดยไม่ประเมินใหม่หากเป็นต่อเนื่อง
ควรตรวจผิวหนังด้วยตนเองระหว่างนัดอย่างไร?
การตรวจโดยแพทย์ไม่ได้แทนที่การสังเกตผิวหนังของตนเอง
ผู้ที่มีความเสี่ยงสูงอาจพิจารณาตรวจผิวหนังตนเองเป็นประจำ เช่น ประมาณเดือนละครั้งตามคำแนะนำที่เหมาะสม
ควรตรวจ
- ใบหน้า
- หู
- คอ
- หน้าอก
- หน้าท้อง
- แขน
- รักแร้
- มือ
- เล็บ
- หลัง
- ก้น
- ขา
- เท้า
- ฝ่าเท้า
- ซอกนิ้วเท้า
- หนังศีรษะ
สามารถใช้กระจกบานใหญ่ร่วมกับกระจกมือถือ หรือให้คนใกล้ชิดช่วยตรวจตำแหน่งที่มองไม่เห็น
ควรมองหาอะไรเมื่อเช็กผิวหนังด้วยตนเอง?
ควรสังเกต
- จุดใหม่
- ไฝเปลี่ยนแปลง
- สีผิดปกติ
- ขอบไม่เรียบ
- รอยโรคที่โตขึ้น
- แผลเรื้อรัง
- สะเก็ดที่เกิดซ้ำ
- รอยโรคเลือดออก
- จุดที่ดูไม่เหมือนไฝอื่น
การรู้จักลักษณะปกติของผิวตนเองช่วยให้สังเกตการเปลี่ยนแปลงได้ง่ายขึ้น
ควรถ่ายรูปไฝไว้เองหรือไม่?
สามารถทำได้ และอาจมีประโยชน์ในการติดตาม
- ภาพถ่ายช่วยบันทึก
- ขนาด
- รูปร่าง
- ตำแหน่ง
- การเปลี่ยนแปลงตามเวลา
อย่างไรก็ตาม ไม่ควรใช้ภาพถ่ายเพื่อสร้างความมั่นใจให้ตนเองว่ารอยโรคที่กำลังเปลี่ยนแปลง “ไม่เป็นอะไร”
แสง มุมกล้อง และคุณภาพของภาพสามารถทำให้การเปรียบเทียบคลาดเคลื่อนได้
ภาพถ่ายเป็นข้อมูลเสริม ไม่ใช่สิ่งทดแทนการตรวจโดยแพทย์
โปรแกรมในโทรศัพท์สามารถบอกได้ไหมว่าไฝเป็นมะเร็ง?
ไม่ควรใช้แทนแพทย์
โปรแกรมวิเคราะห์ภาพผิวหนังยังมีข้อจำกัดด้านความแม่นยำ และไม่สามารถแทนการตรวจทางคลินิก การใช้กล้องขยาย และการตรวจชิ้นเนื้อในกรณีที่จำเป็นได้
หากรอยโรคมีการเปลี่ยนแปลงหรือดูผิดปกติ ควรได้รับการตรวจโดยบุคลากรทางการแพทย์
แสงแดดในประเทศไทยกับความเสี่ยงมะเร็งผิวหนัง
การอาศัยอยู่ในประเทศไทยอาจทำให้ได้รับรังสีอัลตราไวโอเลตตลอดทั้งปี
การได้รับแสงแดดสามารถสะสมจากกิจกรรม เช่น
- เดินทางกลางแจ้ง
- ไปชายหาด
- วิ่ง
- ปั่นจักรยาน
- เล่นกอล์ฟ
- ว่ายน้ำ
- ทำงานกลางแจ้ง
- เดินทางในเขตร้อน
- แม้ผลตรวจผิวหนังจะปกติ การป้องกันแสงแดดยังคงสำคัญ
- แนวทางทั่วไป ได้แก่
- หลีกเลี่ยงแดดจัดเมื่อทำได้
- อยู่ในที่ร่ม
- สวมเสื้อผ้าป้องกันแสงแดด
- ใส่หมวกปีกกว้าง
- ใช้ครีมกันแดดที่เหมาะสม
- ทาครีมกันแดดซ้ำตามความจำเป็น
- หลีกเลี่ยงการตั้งใจทำผิวให้คล้ำ
ผิวแทนช่วยป้องกันมะเร็งผิวหนังหรือไม่?
ไม่ควรถือว่าผิวแทนเป็นการป้องกันรังสีอัลตราไวโอเลตที่เพียงพอ
การตั้งใจทำให้ผิวคล้ำด้วยแสงอัลตราไวโอเลตยิ่งเพิ่มการได้รับรังสีสะสม และไม่ใช่วิธีป้องกันมะเร็งผิวหนัง
การตรวจผิวหนังทั่วร่างกายสำหรับชาวต่างชาติที่อาศัยในกรุงเทพ
ความเสี่ยงไม่ได้ขึ้นอยู่กับระยะเวลาที่อาศัยในประเทศไทยเพียงอย่างเดียว
ผู้พำนักชาวต่างชาติบางรายอาจได้รับแสงแดดสะสมจำนวนมากก่อนย้ายมาอยู่กรุงเทพ โดยเฉพาะผู้ที่เคยอาศัยในพื้นที่ที่มีรังสีอัลตราไวโอเลตสูง
ดังนั้นแพทย์ควรพิจารณาประวัติแสงแดดตลอดชีวิต
หากเคยตรวจหรือตัดรอยโรคในต่างประเทศ ควรนำ
- ผลพยาธิวิทยา
- รายงานการผ่าตัด
- ภาพถ่ายผิวหนังเดิม
- ข้อมูลการทำแผนที่ไฝ
- จดหมายหรือรายงานจากแพทย์ผิวหนังเดิม
มาด้วยหากมี
การตรวจผิวหนังสำหรับนักท่องเที่ยวและผู้ป่วยจากต่างประเทศ
ผู้ที่เดินทางมากรุงเทพอาจต้องการตรวจผิวหนังเพราะ
- ไฝเปลี่ยนแปลงระหว่างการเดินทาง
- คนใกล้ชิดสังเกตเห็นรอยโรค
- มีรอยโรคเริ่มเลือดออก
- ต้องติดตามไฝที่เคยตรวจมาก่อน
- ต้องการตรวจผิวหนังตามความเสี่ยงส่วนบุคคล
หากพบรอยโรคที่น่าสงสัยและผู้ป่วยต้องกลับไปติดตามในประเทศอื่น การมีรายงานการตรวจ ภาพถ่ายที่เหมาะสม และผลพยาธิวิทยาจะช่วยให้การรักษาต่อเนื่องได้ง่ายขึ้น
เมื่อมาตรวจผิวหนังในกรุงเทพ ควรคาดหวังอะไร?
ก่อนตรวจ แพทย์อาจถามเกี่ยวกับ
- ประวัติมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมา
- ประวัติมะเร็งเซลล์ฐาน
- ประวัติมะเร็งเซลล์สความัส
- ประวัติไฝผิดปกติ
- การตัดชิ้นเนื้อที่ผ่านมา
- ประวัติมะเร็งผิวหนังในครอบครัว
- จำนวนไฝ
- ประวัติแดดเผา
- การทำงานกลางแจ้ง
- การใช้เครื่องอาบรังสีอัลตราไวโอเลตเพื่อทำให้ผิวคล้ำ
- ภาวะภูมิคุ้มกันต่ำ
- ยาที่ใช้อยู่
- รอยโรคที่กังวลเป็นพิเศษ
จากนั้นแพทย์จะตรวจผิวหนังอย่างเป็นระบบตั้งแต่ศีรษะถึงเท้า
อาจใช้กล้องขยายกับรอยโรคบางจุด
หลังตรวจควรได้รับคำอธิบายว่า
- จุดใดดูไม่อันตราย
- จุดใดควรติดตาม
- จุดใดควรตรวจชิ้นเนื้อ
- ควรกลับมาตรวจเมื่อไร
คำถามที่ควรถามแพทย์ระหว่างการตรวจ
คำถามที่มีประโยชน์ เช่น
- มีไฝใดที่ดูผิดปกติหรือไม่?
- มีจุดใดที่ควรเฝ้าระวังเป็นพิเศษ?
- ความเสี่ยงมะเร็งผิวหนังของฉันสูงกว่าปกติหรือไม่?
- ควรตรวจผิวหนังด้วยตนเองบ่อยแค่ไหน?
- ควรตรวจโดยแพทย์บ่อยแค่ไหน?
- จำเป็นต้องทำแผนที่ไฝหรือไม่?
- รอยโรคนี้ควรตรวจชิ้นเนื้อหรือสามารถติดตามได้?
- การเปลี่ยนแปลงแบบใดที่ควรรีบกลับมาพบแพทย์ก่อนนัด?
เป้าหมายของการตรวจไม่ใช่เพียงทราบว่ามีรอยโรคผิดปกติหรือไม่ แต่ควรช่วยให้ผู้ป่วยรู้ว่าต้องสังเกตอะไรต่อไป
คำถามที่พบบ่อย
การตรวจผิวหนังทั่วร่างกายคืออะไร?
เป็นการตรวจผิวหนังตั้งแต่ศีรษะจรดปลายเท้า เพื่อค้นหาไฝผิดปกติ มะเร็งผิวหนัง รอยโรคก่อนเป็นมะเร็ง และก้อนหรือรอยโรคผิดปกติอื่น
การตรวจผิวหนังทั่วร่างกายเหมือนการคัดกรองมะเร็งผิวหนังหรือไม่?
สองคำนี้มักถูกใช้ใกล้เคียงกัน แต่การตรวจโดยแพทย์ผิวหนังอาจครอบคลุมโรคผิวหนังอื่นนอกเหนือจากมะเร็งด้วย
ใครควรตรวจผิวหนังทั่วร่างกาย?
ผู้ที่มีประวัติมะเร็งผิวหนัง ไฝจำนวนมาก ไฝผิดปกติ ประวัติครอบครัวเป็นมะเร็งผิวหนัง ได้รับรังสีอัลตราไวโอเลตมาก หรือมีรอยโรคเปลี่ยนแปลงควรพิจารณาตรวจ
จำเป็นต้องตรวจผิวหนังทุกปีหรือไม่?
ไม่จำเป็นสำหรับทุกคน ความถี่ควรพิจารณาตามความเสี่ยงส่วนบุคคล
แพทย์ตรวจบริเวณใดบ้าง?
อาจตรวจหนังศีรษะ ใบหน้า หู คอ ลำตัว แขน มือ เล็บ ขา เท้า ฝ่าเท้า และบริเวณอื่นตามความจำเป็น
ต้องถอดเสื้อผ้าหรือไม่?
หากต้องการตรวจทั่วร่างกาย ผิวส่วนใหญ่ต้องสามารถมองเห็นได้ แต่ควรมีการใช้ชุดคลุมและเปิดตรวจทีละบริเวณเพื่อรักษาความเป็นส่วนตัว
การตรวจเจ็บหรือไม่?
ไม่เจ็บ เพราะเป็นการตรวจด้วยสายตาเป็นหลัก
กล้องขยายตรวจผิวหนังคืออะไร?
เป็นอุปกรณ์ที่ช่วยขยายและแสดงโครงสร้างของรอยโรคใต้ผิวได้ชัดขึ้น ช่วยแพทย์ประเมินไฝและรอยโรคที่น่าสงสัย
กล้องขยายสามารถวินิจฉัยมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมาโดยไม่ต้องตัดชิ้นเนื้อได้ไหม?
ช่วยประเมินความน่าสงสัยได้ แต่หากต้องการยืนยันการวินิจฉัยมะเร็งจำเป็นต้องตรวจเนื้อเยื่อ
การทำแผนที่ไฝคืออะไร?
เป็นการถ่ายภาพไฝอย่างเป็นระบบเพื่อเปรียบเทียบการเปลี่ยนแปลงตามเวลา
ทุกคนจำเป็นต้องทำแผนที่ไฝหรือไม่?
ไม่จำเป็น เหมาะกับผู้ที่มีไฝจำนวนมาก ไฝผิดปกติ หรือมีความเสี่ยงสูงบางกลุ่ม
การตรวจไฝกับการทำแผนที่ไฝต่างกันอย่างไร?
การตรวจไฝเป็นการประเมินในวันที่มาตรวจ ส่วนการทำแผนที่ใช้ภาพถ่ายช่วยติดตามการเปลี่ยนแปลงในอนาคต
มะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมามีลักษณะอย่างไร?
อาจเป็นรอยโรคใหม่ ไฝที่เปลี่ยนแปลง ไฝรูปร่างไม่เรียบ มีหลายสี หรือดูแตกต่างจากไฝอื่น
หลักเอบีซีดีอีคืออะไร?
เป็นหลักช่วยสังเกตความไม่สมมาตร ขอบ สี ขนาด และการเปลี่ยนแปลงของไฝ
มะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมามีขนาดเล็กกว่า 6 มิลลิเมตรได้ไหม?
ได้ ขนาดเป็นเพียงหนึ่งในหลายลักษณะที่ใช้ประเมิน
มะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมาเป็นสีชมพูได้ไหม?
ได้ บางชนิดมีสีเพียงเล็กน้อยหรือแทบไม่มีสีเข้มเลย
มะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมาเกิดที่ฝ่าเท้าได้ไหม?
ได้ และสามารถเกิดได้แม้ในผู้ที่มีสีผิวเข้ม
มะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมาเกิดใต้เล็บได้ไหม?
ได้ ความผิดปกติของสีใต้เล็บที่เกิดใหม่ ไม่หาย หรือเปลี่ยนแปลงควรได้รับการประเมิน
คนผิวเข้มเป็นมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมาได้ไหม?
ได้ มะเร็งชนิดนี้สามารถเกิดได้ในทุกสีผิว
ไฝน่าสงสัยทุกเม็ดต้องตรวจชิ้นเนื้อไหม?
ไม่จำเป็น รอยโรคบางชนิดสามารถวินิจฉัยว่าไม่อันตรายได้ หรืออาจเลือกติดตามตามความเหมาะสม
การตรวจชิ้นเนื้อหมายความว่าเป็นมะเร็งแล้วหรือไม่?
ไม่ การตรวจชิ้นเนื้อทำเพื่อหาคำตอบที่แน่นอนเมื่อการตรวจภายนอกเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอ
แพทย์สามารถวินิจฉัยมะเร็งผิวหนังโดยไม่ตรวจชิ้นเนื้อได้ไหม?
แพทย์อาจสงสัยจากลักษณะได้ แต่การยืนยันชนิดของมะเร็งต้องอาศัยการตรวจทางพยาธิวิทยา
ต้องตัดไฝทุกเม็ดออกหรือไม่?
ไม่ ไฝธรรมดาส่วนใหญ่ไม่จำเป็นต้องตัด
ไฝธรรมดากลายเป็นมะเร็งได้ไหม?
มะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมาบางส่วนเกิดจากไฝเดิม แต่หลายรายเกิดเป็นรอยโรคใหม่
สัญญาณลูกเป็ดขี้เหร่คืออะไร?
หมายถึงไฝหนึ่งเม็ดที่ดูแตกต่างจากไฝอื่นของคนเดียวกันอย่างชัดเจน
ไฝคันอันตรายไหม?
อาการคันอย่างเดียวไม่ได้หมายความว่าเป็นมะเร็ง แต่หากคันร่วมกับการเปลี่ยนแปลง โตขึ้น หรือเลือดออก ควรตรวจ
ไฝเลือดออกควรตรวจหรือไม่?
ควรตรวจหากเลือดออกซ้ำหรือเลือดออกโดยไม่มีการบาดเจ็บชัดเจน
แผลไม่หายเป็นสัญญาณมะเร็งผิวหนังหรือไม่?
สามารถเป็นได้ มะเร็งผิวหนังบางชนิดอาจแสดงเป็นแผลเรื้อรังที่มีสะเก็ดหรือเลือดออกซ้ำ
ควรตรวจผิวหนังด้วยตนเองบ่อยแค่ไหน?
ควรตรวจเป็นประจำตามระดับความเสี่ยง โดยผู้ที่มีความเสี่ยงสูงอาจพิจารณาตรวจประมาณเดือนละครั้ง
สามารถถ่ายรูปไฝเองได้ไหม?
ได้ ภาพถ่ายช่วยติดตามการเปลี่ยนแปลงได้ แต่ไม่สามารถแทนการตรวจโดยแพทย์หากรอยโรคน่าสงสัย
โปรแกรมในโทรศัพท์สามารถวินิจฉัยมะเร็งจากไฝได้ไหม?
ไม่ควรใช้แทนการประเมินโดยแพทย์ เนื่องจากยังมีข้อจำกัดด้านความแม่นยำ
ควรเตรียมตัวอย่างไรก่อนตรวจผิวหนังทั่วร่างกาย?
ควรนำผลพยาธิวิทยาเดิม ภาพถ่ายรอยโรค รายชื่อจุดที่กังวล และล้างสีทาเล็บหากต้องการตรวจเล็บ
ควรนำผลตรวจชิ้นเนื้อเก่ามาด้วยไหม?
ควร โดยเฉพาะหากเคยมีมะเร็งผิวหนัง ไฝผิดปกติ หรือเคยตัดรอยโรค
นักท่องเที่ยวสามารถตรวจผิวหนังในกรุงเทพได้ไหม?
สามารถทำได้ และควรนำประวัติการตรวจเดิมมาด้วยหากมี
เมื่อไรไม่ควรรอถึงวันนัดตรวจตามปกติ?
ควรพบแพทย์เร็วขึ้นหากมีรอยโรคที่โตหรือเปลี่ยนแปลงรวดเร็ว เลือดออกซ้ำ ก้อนโตเร็ว หรือแผลที่ไม่หาย
โรคอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง
-
ตรวจไฝ Mole Check ไฝส่วนใหญ่เป็นภาวะที่ไม่อันตรายและสามารถอยู่กับเราได้ตลอดชีวิตโดยไม่เกิดปัญหา อย่างไรก็ตาม ไฝที่เกิดขึ้นใหม่ ไฝที่มีการเปลี่ยนแปลง หรือไฝที่ดูแตกต่างจากไฝอื่น ๆ บนร่างกาย ควรได้รับการประเมินอย่างเหมาะสม

-
Melanoma Melanoma Melanoma เป็นมะเร็งผิวหนังชนิดสำคัญที่เกิดจากเซลล์เมลาโนไซต์ ซึ่งเป็นเซลล์ที่สร้างเม็ดสีในผิวหนัง แตกต่างจาก basal cell carcinoma และมะเร็งผิวหนังชนิด squamous cell carcinoma หลายกรณีตรงที่ Melanoma มีโอกาสแพร่กระจายไปยังต่อมน้ำเหลืองและอวัยวะอื่นได้มากกว่าเมื่อโรคมีการลุกลาม

-
Basal Cell Carcinoma Basal Cell Carcinoma มะเร็งผิวหนังชนิดเบซัลเซลล์ เป็นมะเร็งผิวหนังที่มักเติบโตค่อนข้างช้าและมักพบในบริเวณที่ได้รับแสงแดดสะสม แม้โรคชนิดนี้จะแพร่กระจายไปยังอวัยวะอื่นได้น้อยมาก แต่หากปล่อยทิ้งไว้สามารถลุกลามทำลายผิวหนังและเนื้อเยื่อข้างเคียงได้

-
Squamous Cell Carcinoma Squamous Cell Carcinoma มะเร็งผิวหนังชนิดเซลล์สความัส เป็นมะเร็งผิวหนังที่เกิดจากเซลล์สความัสในชั้นหนังกำพร้า มักพบบริเวณที่ได้รับแสงแดดสะสม เช่น ใบหน้า หนังศีรษะ ใบหู ริมฝีปาก แขน และหลังมือ แต่สามารถเกิดในตำแหน่งอื่นได้เช่นกัน





























