รังแคและผื่นลอก
ผื่นเซ็บเดิร์ม เป็นโรคผิวหนังอักเสบที่พบบ่อย ทำให้เกิดอาการแดง ลอก เป็นขุย มีรังแค และบางรายอาจมีอาการคันร่วมด้วย

โรคนี้มักเกิดในบริเวณที่มีต่อมไขมันมาก เช่น
- หนังศีรษะ
- ไรผม
- คิ้ว
- ระหว่างคิ้ว
- ข้างจมูก
- หลังหู
- บริเวณเคราหรือหนวด
- หน้าอกส่วนบน
หากเกิดที่หนังศีรษะแบบไม่รุนแรง มักเรียกว่า รังแค
เซ็บเดิร์มไม่ใช่โรคติดต่อ และไม่ได้เกิดจากความสกปรกหรือการไม่สระผม ลักษณะของโรคมักเป็นแบบเรื้อรังและเป็น ๆ หาย ๆ คืออาการสามารถดีขึ้นจากการรักษา แต่กลับมาเป็นซ้ำได้อีก
สำหรับผู้ที่อาศัยอยู่ในกรุงเทพ รวมถึงชาวไทย ชาวต่างชาติ นักท่องเที่ยว และผู้ป่วยต่างประเทศ การวินิจฉัยที่ถูกต้องมีความสำคัญ เพราะผื่นชนิดนี้อาจดูคล้ายเชื้อรา สะเก็ดเงินผิวหนังอักเสบ โรซาเซีย หรือผื่นแพ้สัมผัสได้
เซ็บเดิร์ม มีลักษณะอย่างไร?
อาการที่พบบ่อย ได้แก่
- รังแค
- ขุยสีขาวหรือสีเหลือง
- ผิวลอก
- ผิวมันร่วมกับขุย
- ผื่นแดง
- คันหนังศีรษะ
- คันบริเวณใบหน้า
- ผื่นลอกรอบคิ้ว
- ผื่นข้างจมูก
- ผื่นหลังหู
- ผื่นบริเวณเครา
- แสบหรือระคายเคืองเล็กน้อย
บางคนมีเพียงขุยเล็ก ๆ โดยแทบไม่มีอาการคัน
ขณะที่บางรายอาจมีอาการแดง คัน และมีขุยหนามากขึ้นในช่วงที่โรคกำเริบ
ในคนเอเชียหรือผิวเข้ม รอยแดงอาจไม่ชัด และอาจเห็นเป็นสีชมพู น้ำตาล ม่วง หรือมีสีผิวเปลี่ยนจากบริเวณรอบข้าง
เซ็บเดิร์ม มักเกิดบริเวณไหน?
หนังศีรษะ
หนังศีรษะเป็นตำแหน่งที่พบบ่อยที่สุด
อาการอาจเริ่มจากรังแคเล็กน้อย และบางรายมีอาการมากขึ้น เช่น
- ขุยจำนวนมาก
- ขุยมัน
- คัน
- หนังศีรษะแดง
- ขุยหนาเป็นแผ่น
คิ้วและระหว่างคิ้ว
อาจมีขุยสีขาวหรือเหลืองเล็ก ๆ รอบคิ้ว หลายคนเข้าใจว่าเป็นเพียงผิวแห้งและทาครีมเพิ่ม แต่ผื่นยังกลับมาเป็นซ้ำ
ข้างจมูก
บริเวณร่องข้างจมูกเป็นตำแหน่งที่พบได้บ่อย มักเห็นเป็นผื่นแดงร่วมกับขุยละเอียด หรือมีความมันร่วมด้วย
เซ็บเดิร์ม อาจเกิด
เซ็บเดิร์ม อาจเกิด
- หลังหู
- รอบรูหู
- รอยพับของใบหู
หากมีผื่นในรูหูเรื้อรัง ควรตรวจให้แน่ใจ เพราะ ผิวหนังอักเสบ และ สะเก็ดเงินสามารถมีลักษณะคล้ายกันได้
บริเวณเคราและหนวด
ผู้ชายบางคนอาจมีผื่นแดงและขุยใต้เคราหรือหนวด แพทย์อาจพิจารณายาทาหรือแชมพูยาในบริเวณดังกล่าวตามความเหมาะสม
หน้าอก
เซ็บเดิร์ม สามารถเกิดบริเวณกลางหน้าอกส่วนบนได้ โดยเฉพาะบริเวณที่มีต่อมไขมันมาก
เซ็บเดิร์ม เกิดจากอะไร?
สาเหตุที่แท้จริงยังไม่ทราบทั้งหมด หนึ่งในปัจจัยสำคัญคือยีสต์ชนิดหนึ่งชื่อ Malassezia
Malassezia สามารถพบได้ตามปกติบนผิวหนังของคนทั่วไป และไม่ได้หมายความว่าผู้ที่เป็นโรคนี้ติดเชื้อจากคนอื่น
ในผู้ป่วยเซ็บเดิร์ม เชื่อว่ามีความสัมพันธ์ระหว่าง
- Malassezia
- น้ำมันบนผิว
- การอักเสบ
- การทำงานของเกราะป้องกันผิว
- การตอบสนองของผิวแต่ละคน
ดังนั้นเซ็บเดิร์มไม่ใช่เพียง “เชื้อราบนผิวหนัง” แบบเดียวกับกลากหรือเกลื้อน
ปัจจัยอื่นที่อาจมีส่วน ได้แก่
- ผิวมัน
- พันธุกรรมหรือความไวของผิว
- ผิวที่ระคายเคืองง่าย
- ความเครียด
- นอนน้อย
- โรคบางชนิด
- ยาบางชนิด
เซ็บเดิร์มติดต่อไหม?
ไม่ติดต่อ
ไม่สามารถติดจากผู้อื่นผ่าน
- การสัมผัส
- การใช้ชีวิตร่วมกัน
- การนอนเตียงเดียวกัน
- การนั่งเก้าอี้ร่วมกัน
- การใช้ชีวิตประจำวันทั่วไป
เป็นโรคผิวหนังอักเสบ ไม่ใช่การติดเชื้อที่แพร่จากคนสู่คน
เซ็บเดิร์มเกิดจากความสกปรกไหม?
ไม่
การมีรังแคหรือเซ็บเดิร์มไม่ได้หมายความว่าผู้ป่วยสกปรกหรือดูแลตัวเองไม่ดี
การสระผมช่วยลดขุยและช่วยให้ยาออกฤทธิ์ได้ดีขึ้น แต่โรคเกิดจากการอักเสบและปัจจัยหลายอย่างร่วมกัน
ในทางกลับกัน การสระแรง ขัดแรง หรือเกาหนังศีรษะมากเกินไป อาจทำให้การอักเสบแย่ลงได้
เซ็บเดิร์มกับรังแคเหมือนกันไหม?
มีความเกี่ยวข้องกันมาก รังแคสามารถถือเป็นเซ็บเดิร์มที่หนังศีรษะแบบไม่รุนแรง
ในรังแคทั่วไปอาจมีเพียงขุย แต่การอักเสบไม่ชัด
เซ็บเดิร์มที่ชัดเจนขึ้นอาจมี
- ผื่นแดง
- คัน
- ขุยมัน
- ขุยหนา
- ผื่นลามออกนอกหนังศีรษะ
หากมีรังแครุนแรง เป็นมานาน หรือใช้แชมพูทั่วแล้วยังไม่ดีขึ้น ควรพิจารณาพบแพทย์ผิวหนัง
อะไรกระตุ้นเซ็บเดิร์ม?
โรคนี้มักเป็น ๆ หาย ๆ สิ่งที่อาจกระตุ้นในบางคน ได้แก่
- ความเครียด
- นอนน้อย
- เจ็บป่วย
- ผลิตภัณฑ์ดูแลผมหรือผิวที่ระคายเคือง
- การทำความสะอาดผิวที่แรงเกินไป
- การเปลี่ยนแปลงของอากาศ
- การเกาหรือถูผิวบ่อย
- ยาบางชนิด
ไม่ใช่ทุกคนจะหาปัจจัยกระตุ้นเจอ จึงควรสังเกตสิ่งที่ทำให้อาการของตัวเองกำเริบซ้ำ ๆ มากกว่าพยายามหลีกเลี่ยงทุกอย่าง
อากาศร้อนและชื้นในกรุงเทพทำให้เซ็บเดิร์มหรือไม่?
อากาศในกรุงเทพไม่ได้เป็นสาเหตุโดยตรงของโรค แต่ความร้อน เหงื่อ การล้างหน้าหรือสระผมบ่อยเกินไป และผลิตภัณฑ์ที่อุดอู้ อาจทำให้ผิวที่อักเสบอยู่แล้วระคายเคืองมากขึ้นในบางคน
สิ่งที่อาจช่วยได้ ได้แก่
- ล้างเหงื่ออย่างอ่อนโยน
- หลีกเลี่ยงการเกา
- เลือกสกินแคร์ที่บางเบา
- หลีกเลี่ยงน้ำมันหนัก ๆ ในบริเวณที่เป็นผื่นบ่อย
- ใช้แชมพูยาให้ถูกวิธี
- ปกป้องผิวจากแดดที่แรงเกินไป
ความชื้นไม่ใช่สาเหตุของโรคในทุกคน
เซ็บเดิร์มคือเชื้อราหรือไม่?
ไม่ใช่ในความหมายเดียวกับกลากหรือเกลื้อน
Malassezia มีบทบาทในโรค จึงทำให้ยาต้านเชื้อรา เช่น
- Ketoconazole
- Ciclopirox
สามารถช่วยรักษาได้
อย่างไรก็ตาม Malassezia พบอยู่บนผิวของคนปกติด้วย ดังนั้นเซ็บเดิร์มจึงเป็นภาวะอักเสบที่เกี่ยวข้องกับ Malassezia มากกว่าจะเป็นเชื้อราที่ติดมาจากคนอื่น
เซ็บเดิร์มต่างจากสะเก็ดเงินอย่างไร?
สะเก็ดเงินที่หนังศีรษะสามารถดูคล้ายเซ็บเดิร์มมาก
สะเก็ดเงินมักมีลักษณะ
- ผื่นขอบค่อนข้างชัด
- ขุยหนากว่า
- ขุยสีขาวหรือสีเงิน
- ผื่นอาจเลยแนวไรผมออกมา
- อาจมีผื่นสะเก็ดเงินที่บริเวณอื่น
- บางคนมีความผิดปกติของเล็บ
ผู้ป่วยบางคนอาจมีลักษณะคาบเกี่ยวกันระหว่างสองโรค เรียกว่า Sebopsoriasis
เซ็บเดิร์มต่างจากเชื้อราที่หนังศีรษะอย่างไร?
การติดเชื้อราที่หนังศีรษะ จะแตกต่างจากเซ็บเดิร์ม
ซึ่งการการติดเชื้อราที่หนังศีรษะอาจมี
- ขุยเป็นหย่อม
- ผมหัก
- ผมร่วงเป็นหย่อม
- จุดดำจากเส้นผมหัก
- การอักเสบมาก
- ก้อนบวมเจ็บในบางราย
การติดเชื้อราที่หนังศีรษะมักต้องใช้ยาต้านเชื้อราชนิดรับประทาน
จึงไม่ควรรักษาเหมือนรังแคธรรมดา โดยเฉพาะเด็กที่มีขุยร่วมกับผมร่วงเป็นหย่อม ควรได้รับการตรวจจากแพทย์
เซ็บเดิร์มต่างจากผิวหนังอักเสบอย่างไร?
เซ็บเดิร์ม หรือผิวหนังอักเสบสามารถทำให้ผิวแดง คัน และลอกได้เช่นกัน
ลักษณะที่ช่วยแยกอาจได้แก่
- ผิวแห้งมาก
- คันมาก
- ผื่นบริเวณข้อพับ
- มีประวัติภูมิแพ้
อย่างไรก็ตาม ทั้งสองโรคสามารถเกิดพร้อมกันได้
เซ็บเดิร์ม ต่างจากผื่นแพ้สัมผัส อย่างไร?
ผื่นแพ้สัมผัส อาจเกิดหลังสัมผัสสารบางชนิด เช่น
- ยาย้อมผม
- แชมพู
- น้ำหอม
- เครื่องสำอาง
- ผลิตภัณฑ์จัดแต่งทรงผม
- สารเคมีต่าง ๆ
อาการคันอาจเด่นกว่า และตำแหน่งของผื่นมักสัมพันธ์กับบริเวณที่สัมผัสผลิตภัณฑ์ หากผื่นเกิดซ้ำหลังใช้ผลิตภัณฑ์บางตัว อาจต้องพิจารณาผื่นแพ้สัมผัส หรือ ผื่นระคายเคืองจากการสัมผัส
เซ็บเดิร์มต่างจากโรซาเซียอย่างไร?
ทั้งสองโรคสามารถทำให้หน้าแดงได้
เซ็บเดิร์มมักมีขุยและผื่นบริเวณ
- คิ้ว
- ข้างจมูก
- ไรผม
- หู
โรซาเซียมักมี
- หน้าแดงเรื้อรัง
- อาการร้อนวูบวาบ
- เส้นเลือดฝอย
- ตุ่มแดงหรือตุ่มหนอง
- แสบหรือร้อนผิว
ผู้ป่วยสามารถเป็นทั้งสองโรคพร้อมกันได้
เซ็บเดิร์มทำให้ผมร่วงไหม?
โดยทั่วไปเซ็บเดิร์ม ไม่ทำให้ผมร่วงถาวร แต่หากหนังศีรษะอักเสบมาก หรือมีการเกาบ่อย อาจทำให้ ผมร่วงชั่วคราวหรือผมหักได้ในบางราย
หากมี
- ผมร่วงเป็นหย่อมชัดเจน
- ผมบางขึ้นเรื่อย ๆ
- หนังศีรษะเป็นแผลเป็น
- ผมหักจำนวนมาก
- ปวดหนังศีรษะมาก
ควรพิจารณาสาเหตุอื่นร่วมด้วย
แพทย์วินิจฉัยเซ็บเดิร์มอย่างไร?
ส่วนใหญ่สามารถวินิจฉัยได้จากการตรวจผิวและหนังศีรษะ
แพทย์อาจสอบถามเรื่อง
- เริ่มเป็นเมื่อไร
- เป็นบริเวณไหน
- คันหรือไม่
- เป็นซ้ำบ่อยแค่ไหน
- เคยใช้แชมพูอะไร
- ใช้สกินแคร์อะไร
- มีโรคผิวหนังอื่นหรือไม่
- ใช้ยาอะไรอยู่
- มีโรคประจำตัวหรือไม่
ผู้ป่วยส่วนใหญ่ไม่จำเป็นต้องตรวจเลือด
หากลักษณะไม่ชัดเจน แพทย์อาจพิจารณาการตรวจเพิ่มเติม เช่น
- ตรวจเชื้อรา หากสงสัยภาวะติดเชื้อรา
- Patch Test หากสงสัยผื่นแพ้สัมผัส
- ตัดชิ้นเนื้อเพื่อการส่งตรวจหากแยกจากสะเก็ดเงินหรือโรคผิวหนังอื่นได้ยาก
วิธีรักษาเซ็บเดิร์ม
เป้าหมายของการรักษาคือ
- ลดขุย
- ลดการอักเสบ
- ลดอาการคัน
- ควบคุม Malassezia
- ทำให้ผิวสบายขึ้น
- ลดความถี่ของการกำเริบ
เพราะโรคมีแนวโน้มกลับมาเป็นซ้ำ การรักษามักแบ่งเป็น 2 ช่วง
- รักษาช่วงที่ผื่นกำเริบ
- รักษาเพื่อลดการกลับเป็นซ้ำ
แชมพูยาสำหรับเซ็บเดิร์ม
แชมพูยาเป็นหนึ่งในวิธีรักษาหลักเมื่อเกิดที่หนังศีรษะ
สารออกฤทธิ์ที่ใช้ได้ เช่น
- Ketoconazole
- Ciclopirox
- Selenium Sulfide
- Zinc Pyrithione
- Salicylic Acid
- Coal Tar
แต่ละชนิดทำงานแตกต่างกัน แชมพูขจัดเชื้อรา ช่วยลด Malassezia ส่วน Salicylic Acid ช่วยทำให้ขุยที่หนานุ่มและหลุดง่ายขึ้น
ใช้แชมพูยาอย่างไรให้ได้ผล?
หนึ่งในสาเหตุที่ผู้ป่วยรู้สึกว่าแชมพูยาไม่ช่วย คือชโลมแล้วล้างออกทันที แชมพูยาหลายชนิดต้องสัมผัสหนังศีรษะระยะหนึ่งเพื่อให้ยาออกฤทธิ์
หลักทั่วไปคือ
- ทำให้ผมและหนังศีรษะเปียก
- ชโลมแชมพูเน้นที่หนังศีรษะ
- นวดเบา ๆ
- ทิ้งไว้ตามระยะเวลาที่ระบุ
- ล้างออกให้สะอาด
ควรดูคำแนะนำของผลิตภัณฑ์แต่ละชนิด เพราะความถี่และระยะเวลาในการทิ้งไว้แตกต่างกัน
Ketoconazole สำหรับเซ็บเดิร์ม
Ketoconazole เป็นยาต้านเชื้อราที่ใช้บ่อยในการรักษาเซ็บเดิร์ม
อาจใช้ในรูปแบบ
- Shampoo สำหรับหนังศีรษะ
- Cream สำหรับใบหน้าหรือบริเวณอื่น
ยาช่วยลด Malassezia และอาจช่วยลด
- ขุย
- รังแค
- การอักเสบ
- อาการคัน
ผลข้างเคียงที่อาจพบ ได้แก่
- แสบ
- ยิบ ๆ
- ผิวแห้ง
- ระคายเคือง
Ciclopirox
Ciclopirox เป็นยาต้านเชื้อราอีกชนิดที่สามารถใช้ในเซ็บเดิร์ม
มีทั้งสูตรสำหรับหนังศีรษะและผิวหนังในบางประเทศ
ออกฤทธิ์ต่อ Malassezia และช่วยลดขุยและการอักเสบ
Selenium Sulfide และ Zinc-Based Shampoo
แชมพูที่มี Selenium Sulfide หรือ Zinc-Based Ingredients สามารถช่วยผู้ป่วยบางรายได้
แต่ไม่ใช่ทุกคนจะตอบสนองต่อแชมพูชนิดเดียวกัน
บางคนอาจต้องสลับแชมพูหลายชนิด โดยเลือกตามปัญหาหลัก เช่น
- รังแค
- ขุยหนา
- ความมัน
- การอักเสบ
Salicylic Acid
Salicylic Acid เป็น Keratolytic หรือสารที่ช่วยทำให้ขุยหลุดออกง่ายขึ้น
เหมาะกับผู้ที่มีขุยหนา แต่ถ้าใช้มากเกินไปอาจทำให้
- ผิวแห้ง
- แสบ
- ระคายเคือง
Salicylic Acid ช่วยเรื่องขุยเป็นหลัก แต่ไม่ได้รักษาการอักเสบทั้งหมดด้วยตัวเอง
ยาสเตียรอยด์ใช้รักษาเซ็บเดิร์มได้ไหม?
ได้ในบางกรณี และควรใช้ระยะสั้นตามความเหมาะสม
ยาทาสเตียรอยด์สามารถลด
- รอยแดง
- อาการคัน
- การอักเสบ
ได้ค่อนข้างเร็ว สำหรับใบหน้า มักเลือกยาสเตียรอยด์ที่ไม่แรงเกินไปและใช้ช่วงสั้น เพราะผิวหน้ามีความเสี่ยงต่อผลข้างเคียงมากกว่า
ทำไมไม่ควรใช้ยาทาสเตียรอยด์บนหน้านานเกินไป?
การใช้ยาทาสเตียรอยด์ที่แรงหรือใช้เป็นเวลานานอาจทำให้เกิด
- ผิวบาง
- เส้นเลือดฝอย
- สิวสเตียรอยด์
- ผื่นผิวหนังอักเสบรอบปาก
- ผื่นที่มีลักษณะคล้ายโรซาเซีย
- ผื่นผิวหนังอักเสบกำเริบหลังหยุดยา
จึงไม่ควรซื้อยาทาสเตียรอยด์แรง ๆ มาทาหน้าซ้ำ ๆ โดยไม่ทราบการวินิจฉัยที่แน่ชัด
Tacrolimus และ Pimecrolimus
Tacrolimus และ Pimecrolimus เป็นยาลดการอักเสบที่ไม่ใช่ยาสเตียรอยด์
อาจใช้ในผู้ป่วยบางราย โดยเฉพาะผู้ที่เป็นเซ็บเดิร์มที่ใบหน้าซ้ำบ่อยและต้องการหลีกเลี่ยงการใช้ ยาทาสเตียรอยด์ต่อเนื่อง ข้อดีคือไม่ทำให้ผิวบางแบบยาทาสเตียรอยด์
ผลข้างเคียงที่พบได้ในช่วงแรก ได้แก่
- แสบ
- ร้อน
- ยิบ ๆ
อาการเหล่านี้มักเกิดช่วงแรกของการใช้ในบางคน
ยารุ่นใหม่สำหรับยาสเตียรอยด์
ปัจจุบันมีการพัฒนายาทาที่ไม่ใช่ยาสเตียรอยด์เพิ่มขึ้น ตัวอย่างหนึ่งคือ Roflumilast Foam ซึ่งเป็นยากลุ่ม PDE-4 inhibitor และได้รับอนุมัติในบางประเทศสำหรับเซ็บเดิร์มอย่างไรก็ตาม ยาที่มีใช้ในแต่ละประเทศแตกต่างกัน
ผู้ป่วยในประเทศไทยควรปรึกษาแพทย์เกี่ยวกับยาที่มีจำหน่ายและได้รับอนุญาตในประเทศไทย แทนที่จะคาดหวังว่ายาที่อ่านจากต่างประเทศจะมีใช้ทุกชนิดในกรุงเทพ
วิธีรักษาเซ็บเดิร์มบนใบหน้า
การรักษาบนใบหน้ามักประกอบด้วย
- การล้างหน้าด้วยสบู่สูตรอ่อนโยน
- ยาต้านเชื้อรา
- ยาลดการอักเสบช่วงสั้นหากจำเป็น
- การรักษาแบบประคับประคองหากเป็นซ้ำบ่อย
บริเวณข้างจมูก คิ้ว และเคราควรใช้ยาด้วยความระมัดระวัง เพราะผิวหน้ามีความไวมากกว่าหนังศีรษะ
เป็นเซ็บเดิร์มใช้ผลิตภัณฑ์ให้ความชุ่มชื้นแก่ผิว ได้ไหม?
ได้ หากผิวแห้งหรือระคายเคือง ควรใช้ผลิตภัณฑ์ให้ความชุ่มชื้นแก่ผิว สูตรเรียบง่ายสามารถช่วยเสริมเกราะป้องกันผิว ได้ แต่ครีมที่หนักหรือมันมากอาจทำให้รู้สึกอุดอู้ในผู้ที่มีผิวมันหรือผื่นบริเวณเซ็บเดิร์มเป้าหมายคือทำให้ผิวสบายโดยไม่ใช้ผลิตภัณฑ์หลายชั้นเกินความจำเป็น
Skincare สำหรับเซ็บเดิร์ม
Skincare Routine
ตอนเช้า
- ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดผิวสูตรอ่อนโยน
- ยาทาหากแพทย์แนะนำ
- ผลิตภัณฑ์ให้ความชุ่มชื้นแก่ผิวเนื้อบางเบา หากจำเป็น
- กันแดด
ตอนกลางคืน
- ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดผิวสูตรอ่อนโยน
- Antifungal หรือยาลดการอักเสบที่แพทย์สั่ง
- ผลิตภัณฑ์ให้ความชุ่มชื้นแก่ผิว
ช่วงที่ผิวกำลังอักเสบ ควรหลีกเลี่ยงการใช้หลาย Active Ingredients พร้อมกัน
สิ่งที่อาจทำให้ผิวระคายเคือง ได้แก่
- Scrub
- กรดผลัดเซลล์ที่แรง
- Toner ที่มี Alcohol สูง
- น้ำหอม
- Active หลายชนิดพร้อมกัน
ควรแกะหรือขัดขุยออกไหม?
ไม่ควรแกะหรือขัดแรง ขุยที่หลุดง่ายสามารถล้างออกอย่างอ่อนโยนได้
ควรหลีกเลี่ยง
- เกาแรง
- แกะขุย
- ใช้แปรงแข็งขัดหนังศีรษะ
- ขูดขุย
- สระผมแรงและบ่อยเกินไป
หากขุยหนามาก แพทย์อาจพิจารณาผลิตภัณฑ์ช่วยละลายขุย เช่น
- Salicylic Acid
- Urea
- Keratolytic อื่น ๆ
เซ็บเดิร์มรักษาหายขาดไหม?
ในผู้ใหญ่เซ็บเดิร์มมักเป็นโรคเรื้อรังและมีโอกาสกลับมาเป็นซ้ำ
การรักษาสามารถควบคุมอาการได้ดีในผู้ป่วยจำนวนมาก แต่ไม่สามารถรับประกันว่าจะไม่กลับมาอีก
เป้าหมายที่เหมาะสมคือ
- ควบคุมการอักเสบ
- ลดรังแค
- ลดอาการคัน
- ลดขุย
- ทำให้ผิวและหนังศีรษะสบาย
- ลดจำนวนครั้งที่โรคกำเริบ
Maintenance Treatment จึงมีความสำคัญในผู้ป่วยที่เป็นซ้ำบ่อย
ทำไมเซ็บเดิร์ม กลับมาเป็นซ้ำ?
พื้นฐานของโรคยังคงอยู่แม้ว่าผื่นจะหายไป
อาการอาจกลับมาเมื่อ
- หยุดการรักษา
- ความเครียดเพิ่มขึ้น
- นอนน้อย
- ผิวระคายเคือง
- สภาพอากาศเปลี่ยน
- ขุยสะสมมากขึ้น
บางคนจึงอาจต้องใช้แชมพูยาเป็นระยะ แม้ไม่มีอาการมาก เพื่อช่วยลดการกลับเป็นซ้ำ
เซ็บเดิร์มใช้เวลารักษานานแค่ไหน?
ระยะเวลาขึ้นอยู่กับตำแหน่งและความรุนแรง รังแคไม่รุนแรงอาจดีขึ้นค่อนข้างเร็วเมื่อใช้แชมพูที่เหมาะสม
กรณีที่ใบหน้าหรือหนังศีรษะมีการอักเสบมากอาจต้องใช้เวลาหลายสัปดาห์จึงจะควบคุมได้ดี หากใช้การรักษาอย่างถูกวิธีหลายสัปดาห์แล้วไม่ดีขึ้นควรประเมินการวินิจฉัยใหม่ แทนที่จะเพิ่มความแรงของยาอย่างเดียว
เพราะอาจเป็นโรคอื่น เช่น
- โรคสะเก็ดเงิน
- โรคเชื้อราที่ผิวหนัง
- ผื่นผิวหนังอักเสบจากการสัมผัส
- โรคผื่นภูมิแพ้ผิวหนัง
- โรซาเซีย
- โรคหนังศีรษะชนิดอื่น
ความเครียดทำให้เซ็บเดิร์มแย่ลงไหม?
อาจทำให้อาการกำเริบในบางคน ความเครียดและการนอนน้อยสามารถสัมพันธ์กับช่วงที่โรคกำเริบ
ไม่ได้หมายความว่าเซ็บเดิร์มเป็นโรคทางจิตใจ โรคนี้เป็นโรคผิวหนังจริง เพียงแต่ความเครียดสามารถมีผลต่อการอักเสบและการกำเริบของโรคได้
อาหารทำให้เซ็บเดิร์มหรือไม่?
ปัจจุบันไม่มีอาหารเฉพาะที่ได้รับการยืนยันว่าใช้รักษาเซ็บเดิร์มได้ในทุกคน
โดยทั่วไปไม่จำเป็นต้องงด
- Gluten
- นม
- น้ำตาล
- ไข่
- กาแฟ
โดยไม่มีเหตุผลทางการแพทย์อื่น หากสังเกตว่าอาหารบางชนิดสัมพันธ์กับอาการของตัวเองอย่างชัดเจน สามารถจดบันทึกและปรึกษาแพทย์ได้ แต่ไม่ควรใช้การงดอาหารแทนการรักษาที่มีหลักฐานรองรับ
เซ็บเดิร์มเกี่ยวข้องกับ HIV หรือ Parkinson’s Disease ไหม?
คนส่วนใหญ่ที่เป็นเซ็บเดิร์ม มีสุขภาพโดยรวมปกติ
อย่างไรก็ตาม โรคที่รุนแรงหรือกระจายมากผิดปกติสามารถพบได้บ่อยขึ้นในผู้ที่มีภาวะบางอย่าง เช่น
- Parkinson’s Disease
- การติดเชื้อเอชไอวี (HIV)
ข้อสำคัญคือ
การเป็นเซ็บเดิร์มไม่ได้หมายความว่าผู้ป่วยมี HIV หรือ Parkinson’s Disease
เป็นเพียงความสัมพันธ์ที่พบได้ทางการแพทย์ หากผื่นเริ่มรุนแรงผิดปกติ กระจายมาก หรือไม่ตอบสนองต่อการรักษา โดยเฉพาะหากมีอาการอื่นร่วมด้วย แพทย์อาจพิจารณาว่าจำเป็นต้องตรวจเพิ่มเติมหรือไม่
เซ็บเดิร์มในผิวเอเชียและผิวเข้ม
โรคนี้เกิดได้ในทุกสีผิว ในผิวเอเชียหรือผิวเข้ม รอยแดงอาจไม่ชัด
อาจเห็นเป็น
- ผื่นชมพูน้ำตาล
- ผื่นอมม่วง
- ผิวบริเวณนั้นจางลง
- รอยคล้ำหลังการอักเสบ
- ขุยสีขาวหรือเหลือง
จึงควรพิจารณาทั้งสีผิวและตำแหน่งของผื่นในการวินิจฉัย
เซ็บเดิร์มทำให้รอยดำไหม?
การอักเสบสามารถทำให้สีผิวเปลี่ยนชั่วคราวได้
ในคนเอเชียหรือผิวเข้ม อาจเกิด
- รอยดำหลังการอักเสบ
- รอยสีอ่อนหลังการอักเสบ
สิ่งสำคัญอันดับแรกคือควบคุมผื่นให้สงบ รอยสีผิวอาจค่อย ๆ ดีขึ้นหลังการอักเสบลดลง แต่อาจใช้เวลานานกว่าตัวผื่น
เมื่อไรควรพบแพทย์ผิวหนัง?
ควรพิจารณาพบแพทย์หาก
- รังแครุนแรง
- รังแคเป็นต่อเนื่อง
- ใช้แชมพูยาแล้วยังไม่ดีขึ้น
- หนังศีรษะคันหรืออักเสบมาก
- ผื่นกลับมาเป็นซ้ำบ่อย
- ผื่นแดงและลอกบนใบหน้ามาก
- ผื่นลามไปบริเวณอื่น
- ไม่แน่ใจว่าเป็นเซ็บเดิร์มหรือสะเก็ดเงิน
- มีผมร่วงเป็นหย่อม
- มีผมหัก
- หนังศีรษะเจ็บ
- ใช้ยาทาสเตียรอยด์ที่ใบหน้าซ้ำ ๆ เป็นเวลานาน
- อาการรบกวนการนอนหรือคุณภาพชีวิต
ควรได้รับการประเมินเร็วขึ้นหากมี
- ปวดมาก
- บวม
- มีหนอง
- มีน้ำเหลือง
- มีสะเก็ดที่สงสัยการติดเชื้อ
- มีไข้
- ผื่นแดงลามเร็ว
อาการเหล่านี้ไม่ใช่ลักษณะทั่วไปของ เซ็บเดิร์ม ที่ไม่ซับซ้อน และอาจเป็นสัญญาณของการติดเชื้อหรือโรคอื่น
มาพบแพทย์เรื่องเซ็บเดิร์มในกรุงเทพ ต้องเตรียมอะไรบ้าง?
การตรวจที่ดีควรเริ่มจากการยืนยันการวินิจฉัย
แพทย์อาจตรวจ
- หนังศีรษะ
- ไรผม
- คิ้ว
- ข้างจมูก
- หู
- เครา
- หน้าอก หากมีผื่น
- บริเวณอื่นที่อาจมีสะเก็ดเงินหรือผิวหนังอักเสบ
แพทย์อาจสอบถาม
- เป็นมานานแค่ไหน
- กำเริบบ่อยแค่ไหน
- คันหรือไม่
- มีผมร่วงหรือไม่
- เคยใช้แชมพูอะไร
- ใช้ Steroid Cream หรือไม่
- ใช้ผลิตภัณฑ์ดูแลผมอะไร
- ใช้ Skincare อะไร
- มีโรคประจำตัวหรือไม่
- ใช้ยาอะไรอยู่
สำหรับชาวต่างชาติ นักท่องเที่ยว หรือผู้ป่วยต่างประเทศในกรุงเทพ ควรนำ
- รูปช่วงที่ผื่นรุนแรง
- รูปหรือชื่อแชมพูที่เคยใช้
- ชื่อยาที่เคยใช้
- รูปครีมที่ทาบนใบหน้า
- ผลการวินิจฉัยเดิม หากมี
ข้อมูลเหล่านี้ช่วยลดการใช้ยาซ้ำที่เคยไม่ได้ผล
การรักษาที่ดีเริ่มจากการวินิจฉัยที่ถูกต้อง
ผิวลอกบริเวณหนังศีรษะ คิ้ว หรือข้างจมูกไม่ได้หมายความว่าเป็นเพียง “ผิวแห้ง”
เซ็บเดิร์มเป็นโรคผิวหนังอักเสบเรื้อรังที่มักเกิดในบริเวณที่มีต่อมไขมันมาก และมีความสัมพันธ์กับการตอบสนองของผิวต่อ Malassezia
คำถามที่สำคัญคือ
เป็นเซ็บเดิร์มจริงหรือไม่?
หรือเป็นโรคสะเก็ดเงิน โรคเชื้อราที่ผิวหนัง ผื่นผิวหนังอักเสบ หรือผื่นผิวหนังอักเสบจากการสัมผัส?
ปัญหาหลักคือรังแค ขุย การอักเสบ หรืออาการคัน?
เคยใช้การรักษาอะไรมาแล้วและใช้อย่างถูกวิธีหรือไม่?
จำเป็นต้องมีการรักษาเพื่อควบคุมโรคระยะยาวหรือไม่?
เมื่อวินิจฉัยได้ถูกต้อง การรักษาสามารถปรับให้เหมาะกับแต่ละคนได้ โดยอาจประกอบด้วยแชมพูยาต้านเชื้อรา ยาลดการอักเสบช่วงสั้น และการดูแลผิวที่เหมาะสม
เซ็บเดิร์มสามารถกลับมาเป็นซ้ำได้ แต่ไม่ได้หมายความว่าจะควบคุมไม่ได้
เป้าหมายคือควบคุมผื่นในช่วงกำเริบ และวางแผนดูแลระยะยาวเพื่อลดความถี่และความรุนแรงของการกลับเป็นซ้ำ
PRIMARY KEYWORD
เซ็บเดิร์ม
SECONDARY KEYWORDS
seborrheic dermatitis treatment seborrheic dermatitis Bangkok seborrhoeic dermatitis ผื่นเซ็บเดิร์มเซ็บเดิร์มรังแครักษารังแครังแคเรื้อรัง seborrheic dermatitis scalp seborrheic dermatitis face ผื่นลอกหน้าผื่นข้างจมูกผื่นลอกคิ้วคันหนังศีรษะหนังศีรษะลอก ketoconazole shampoo ketoconazole seborrheic dermatitis Malassezia seborrheic dermatitis vs psoriasis seborrheic dermatitis vs rosacea แพทย์ผิวหนังรักษารังแครักษาเซ็บเดิร์ม กรุงเทพ
LONG-TAIL KEYWORDS
รักษา เซ็บเดิร์มในกรุงเทพเซ็บเดิร์ม รักษาอย่างไรผื่นเซ็บเดิร์มรักษาอย่างไรรักษารังแคเรื้อรัง กรุงเทพหนังศีรษะลอกคันเกิดจากอะไรผื่นลอกรอบคิ้วและข้างจมูกทำไมรังแคไม่หายแชมพูรักษา เซ็บเดิร์ม ketoconazole shampoo รักษารังแค
เซ็บเดิร์มบนหน้าเซ็บเดิร์ม กับรังแคต่างกันไหมเซ็บเดิร์ม กับ psoriasis ต่างกันอย่างไรเซ็บเดิร์ม กับ eczema ต่างกันอย่างไรเซ็บเดิร์ม กับ rosacea ต่างกันอย่างไรเซ็บเดิร์ม ทำให้ผมร่วงไหมเซ็บเดิร์ม รักษาหายขาดไหมเซ็บเดิร์ม เป็นเชื้อราหรือไม่เซ็บเดิร์ม ติดต่อไหมเซ็บเดิร์ม ในคนเอเชียแพทย์ผิวหนังรักษารังแค กรุงเทพคันหนังศีรษะพบแพทย์ที่ไหน กรุงเทพ
SEARCH INTENT
Informational + Diagnostic + Treatment + Local Dermatology Intent
ผู้ค้นหามักต้องการรู้ว่า
- ทำไมหนังศีรษะหรือใบหน้าถึงลอกซ้ำ ๆ
- เป็นรังแค เซ็บเดิร์ม Psoriasis หรือเชื้อรา
- เซ็บเดิร์ม ติดต่อหรือไม่
- เกี่ยวข้องกับ Malassezia อย่างไร
- แชมพูอะไรช่วยได้
- Ketoconazole ใช้ได้หรือไม่
- ใช้ Steroid Cream ได้ไหม
- รักษา เซ็บเดิร์ม บนหน้าอย่างไร
- ทำไมโรคกลับมาเป็นซ้ำ
- ทำให้ผมร่วงหรือไม่
- เมื่อไรควรพบแพทย์
- รักษา เซ็บเดิร์ม ที่กรุงเทพได้อย่างไร
คำถามที่พบบ่อย
เซ็บเดิร์มเหมือนรังแคไหม?
รังแคถือเป็นเซ็บเดิร์มที่หนังศีรษะแบบไม่รุนแรง
เซ็บเดิร์มที่ชัดเจนกว่าอาจมีผื่นแดง คัน ขุยมาก และเกิดที่ใบหน้าหรือบริเวณอื่นได้
เซ็บเดิร์มคือเชื้อราไหม?
ไม่ใช่เชื้อราแบบกลาก
Malassezia มีส่วนเกี่ยวข้องกับโรค แต่เป็นยีสต์ที่มีอยู่บนผิวของคนทั่วไป
เซ็บเดิร์มป็นภาวะอักเสบที่สัมพันธ์กับ Malassezia น้ำมันบนผิว และการตอบสนองของผิว
เซ็บเดิร์มติดต่อไหม?
ไม่ติดต่อ
ไม่สามารถแพร่จากคนหนึ่งไปสู่อีกคนหนึ่งได้
เซ็บเดิร์มรักษาหายขาดไหม?
ในผู้ใหญ่โรคมีแนวโน้มเป็นเรื้อรังและกลับมาเป็นซ้ำ
สามารถควบคุมอาการได้ดี แต่ไม่สามารถรับประกันว่าจะไม่กลับมาอีก
แชมพูอะไรดีที่สุดสำหรับเซ็บเดิร์ม?
ไม่มีแชมพูชนิดเดียวที่ดีที่สุดสำหรับทุกคน
ตัวเลือกอาจมี
- Ketoconazole
- Ciclopirox
- Selenium Sulfide
- Zinc-Based Shampoo
- Salicylic Acid
- Medicated Shampoo อื่น
การเลือกขึ้นอยู่กับว่าอาการหลักคือขุย ความมัน การอักเสบ หรือหลายอย่างร่วมกัน
Ketoconazole รักษาเซ็บเดิร์มได้ไหม?
ได้
Ketoconazole เป็นหนึ่งในยาต้านเชื้อราที่ใช้บ่อยในการรักษาเซ็บเดิร์ม
สามารถใช้ทั้งหนังศีรษะและใบหน้าตามรูปแบบของยา
Ketoconazole Shampoo ควรใช้บ่อยแค่ไหน?
ขึ้นอยู่กับสูตรยาและแผนการรักษา
โดยทั่วไปอาจใช้บ่อยขึ้นในช่วงที่กำเริบ และลดความถี่ลงในช่วง Maintenance
ควรทำตามคำแนะนำของผลิตภัณฑ์หรือแพทย์ ไม่จำเป็นต้องใช้ทุกวัน
ทำไมรังแคกลับมาเป็นซ้ำตลอด?
เซ็บเดิร์มมีแนวโน้มกลับมาเป็นซ้ำตามธรรมชาติ
หลังควบคุมอาการได้แล้ว ผู้ป่วยบางคนอาจต้องใช้ยาหรือแชมพูเป็นระยะ
เซ็บเดิร์มทำให้ผมร่วงไหม?
โดยทั่วไปไม่ทำให้ผมร่วงถาวร
แต่การอักเสบรุนแรงและการเกาอาจทำให้ผมร่วงชั่วคราวได้
หากมีผมร่วงเป็นหย่อมชัดเจน ควรตรวจหาสาเหตุอื่น
ใช้ยาทาสเตียรอยด์ได้ไหม?
สามารถใช้ได้ในบางกรณีและควรใช้ช่วงสั้น
การใช้ยาทาสเตียรอยด์บนใบหน้าเป็นเวลานานอาจทำให้เกิดผลข้างเคียง จึงควรอยู่ภายใต้คำแนะนำของแพทย์
Ketoconazole Cream ใช้บนหน้าได้ไหม?
Ketoconazole Cream เป็นหนึ่งในยาที่ใช้รักษาเซ็บเดิร์มบนใบหน้า
ความถี่และระยะเวลาขึ้นอยู่กับอาการและสูตรยา
เซ็บเดิร์มกับโรซาเซียเหมือนกันไหม?
ไม่เหมือนกัน
เซ็บเดิร์มมักมีขุยบริเวณคิ้ว ข้างจมูก และบริเวณมัน
โรซาเซียมักมีหน้าแดง Flushing และเส้นเลือดฝอย
อย่างไรก็ตาม สามารถเป็นพร้อมกันได้
ผิวมันทำให้เป็นเซ็บเดิร์มหรือไม่?
ผิวมันอาจเพิ่มโอกาสเกิดโรค แต่ไม่ได้เป็นสาเหตุเพียงอย่างเดียว
Malassezia การอักเสบ น้ำมันบนผิว และการตอบสนองของผิวมีส่วนร่วมทั้งหมด
ต้องสระผมทุกวันไหม?
ไม่จำเป็นสำหรับทุกคน
ความถี่ในการสระขึ้นอยู่กับ
- ความมันของหนังศีรษะ
- ประเภทเส้นผม
- ความรุนแรงของโรค
- ยาที่ใช้
สิ่งสำคัญกว่าคือการใช้แชมพูยาให้ถูกวิธี
ความเครียดทำให้โรคแย่ลงไหม?
ได้ในบางคน
ความเครียดและการนอนน้อยอาจสัมพันธ์กับการกำเริบของโรค
อากาศร้อนในกรุงเทพทำให้โรคแย่ลงไหม?
ความร้อนไม่ใช่สาเหตุโดยตรง
แต่เหงื่อ การระคายเคือง และการล้างผิวหรือสระผมบ่อยเกินไปอาจทำให้อาการแย่ลงในบางคน
ต้องงด Moisturizer ไหม?
ไม่จำเป็น
หากผิวแห้งสามารถใช้ Moisturizer สูตรอ่อนโยนและบางเบาได้
บางคนอาจไม่ชอบครีมที่หนักหรือมันมากในบริเวณที่เป็นผื่น
เซ็บเดิร์มถูกเข้าใจผิดว่าเป็นสะเก็ดเงินได้ไหม?
ได้
โดยเฉพาะเมื่อเกิดที่หนังศีรษะ
บางคนอาจมีลักษณะของทั้งสองโรคร่วมกัน ซึ่งเรียกว่า Sebopsoriasis
โรคอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง
-
รังแคและอาการคันหนังศีรษะ Dandruff & Scalp Itch รังแคและอาการคันหนังศีรษะเป็นปัญหาที่พบได้บ่อยมาก แต่หนังศีรษะที่มีขุยหรือคันไม่ได้หมายความว่าเป็น “รังแค” เสมอไปรังแคทั่วไปมักทำให้เกิดขุยสีขาวหรือเหลือง คันเล็กน้อย และไม่มีการอักเสบมาก แต่หากอาการเป็นต่อเนื่อง อาจเกิดจาก ผื่นเซ็บเดิร์ม สะเก็ดเงินที่หนังศีรษะ ผื่นภูมิแพ้ ผื่นแพ้สัมผัสรูขุมขนอักเสบ เชื้อราที่หนังศีรษะ เหา หรือการระคายเคืองจากผลิตภัณฑ์ดูแลเส้นผม

-
โรคหนังศีรษะ Scalp Disorders โรคของหนังศีรษะเป็นหนึ่งในปัญหาที่พบได้บ่อยในคลินิกผิวหนัง อาการอาจมีตั้งแต่ คัน มีขุย แดง มัน เป็นตุ่ม ตุ่มหนอง เจ็บ แสบ มีสะเก็ด ผมร่วง หรือผมบางเป็นหย่อม

-
สะเก็ดเงิน Psoriasis โรคสะเก็ดเงิน (Psoriasis) เป็นโรคผิวหนังอักเสบเรื้อรังที่เกี่ยวข้องกับความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกัน โดยมักแสดงอาการทางผิวหนัง แต่สามารถเกิดขึ้นบริเวณ เล็บและข้อ ได้เช่นกัน

-
Rosacea Rosacea โรซาเซีย (Rosacea) เป็นโรคผิวหนังอักเสบเรื้อรังที่มักเกิดบริเวณกลางใบหน้า เช่น แก้ม จมูก คาง และหน้าผาก































