ข้ามไปยังเนื้อหา
Clear Skin Dermatology

Fine Lines & Wrinkles

ริ้วรอยและเส้นริ้วเล็กเป็นหนึ่งในการเปลี่ยนแปลงของผิวที่พบได้บ่อยเมื่ออายุมากขึ้น บางรอยเกิดจากการขยับกล้ามเนื้อใบหน้าซ้ำ ๆ ขณะที่บางรอยเกิดจากการลดลงของคอลลาเจนความยืดหยุ่น ความชุ่มชื้น ปริมาตรของใบหน้า รวมถึงการได้รับรังสีอัลตราไวโอเลตสะสมเป็นเวลานาน

Fine Lines & Wrinkles

ริ้วรอยแต่ละชนิดไม่ได้เหมาะกับการรักษาแบบเดียวกัน

เส้นริ้วเล็กที่เกิดจากแสงแดดอาจต้องใช้แนวทางที่ต่างจากริ้วรอยจากการแสดงสีหน้า ร่องลึกจากการสูญเสียปริมาตร หรือความหย่อนคล้อยของผิว

ดังนั้น การฟื้นฟูผิวที่เหมาะสมควรเริ่มจากการประเมินก่อนว่า ริ้วรอยเกิดจากสาเหตุใด มากกว่าการเลือกหัตถการตามความนิยม

แพทย์ผิวหนังสามารถประเมินชนิดและความลึกของริ้วรอย คุณภาพผิว การขยับกล้ามเนื้อใบหน้า แนวโน้มการเกิดเม็ดสี และการสูญเสียปริมาตรของใบหน้า ก่อนวางแผนการรักษาที่เหมาะสม

ริ้วรอยและเส้นริ้วเล็กคืออะไร

เส้นริ้วเล็กเป็นรอยตื้นบนผิว มักเริ่มพบในบริเวณที่มีการขยับบ่อยหรือได้รับแสงแดดสะสม

บริเวณที่พบบ่อย ได้แก่

  • รอบดวงตา
  • หน้าผาก
  • ระหว่างคิ้ว
  • รอบปาก
  • แก้ม
  • ลำคอ

เมื่ออายุมากขึ้น การเปลี่ยนแปลงของโครงสร้างผิวและเนื้อเยื่อใต้ผิวจะมากขึ้น รอยต่าง ๆ จึงอาจลึกและเห็นชัดขึ้น

ริ้วรอยเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการสูงวัยตามธรรมชาติ แต่ความรุนแรงแตกต่างกันไปในแต่ละคน

การจำแนกชนิดของริ้วรอยมีความสำคัญ เพราะแต่ละชนิดตอบสนองต่อการรักษาไม่เหมือนกัน

ริ้วรอยจากการเคลื่อนไหวกับริ้วรอยที่เห็นขณะพัก ต่างกันอย่างไร

แพทย์ผิวหนังมักแบ่งริ้วรอยออกเป็น 2 กลุ่มใหญ่ คือ ริ้วรอยจากการเคลื่อนไหว และริ้วรอยที่เห็นชัดแม้ใบหน้าไม่ได้ขยับ

ริ้วรอยจากการเคลื่อนไหว

ริ้วรอยชนิดนี้เกิดขึ้นหรือชัดขึ้นเมื่อกล้ามเนื้อใบหน้าหดตัว

ตัวอย่าง ได้แก่

  • รอยหางตาเวลายิ้ม
  • รอยพาดหน้าผากเวลาเลิกคิ้ว
  • รอยขมวดคิ้วระหว่างคิ้ว

เมื่อผิวถูกพับซ้ำ ๆ จากการหดตัวของกล้ามเนื้อเป็นเวลาหลายปี เส้นเหล่านี้อาจค่อย ๆ ชัดขึ้น

ในช่วงแรก ริ้วรอยอาจหายไปเมื่อใบหน้าผ่อนคลาย แต่เมื่อเวลาผ่านไป อาจเห็นได้แม้ไม่ได้แสดงสีหน้า

เนื่องจากกล้ามเนื้อมีบทบาทสำคัญ การรักษาที่ช่วยลดการทำงานของกล้ามเนื้อบางตำแหน่ง เช่น Botulinum toxin อาจเหมาะกับริ้วรอยกลุ่มนี้

ริ้วรอยที่เห็นแม้ใบหน้าพัก

ริ้วรอยชนิดนี้ยังคงเห็นได้แม้ใบหน้าไม่ได้ขยับ

สาเหตุที่พบได้ ได้แก่

  • การลดลงของคอลลาเจนและอีลาสติน
  • การได้รับแสงแดดสะสม
  • ผิวบางลงตามอายุ
  • ความชุ่มชื้นของผิวลดลง
  • การขยับใบหน้าซ้ำ ๆ เป็นเวลานาน
  • การสูญเสียปริมาตรใต้ผิว
  • การเปลี่ยนแปลงของไขมันและโครงสร้างกระดูกใบหน้า

ริ้วรอยกลุ่มนี้อาจต้องใช้การรักษาที่เน้นคุณภาพผิว การกระตุ้นคอลลาเจน การปรับผิว หรือการเพิ่มโครงสร้างพยุงใบหน้า

ผู้ป่วยจำนวนมากมีริ้วรอยทั้งสองชนิดร่วมกัน

สาเหตุของริ้วรอยและเส้นริ้วเล็ก

การเสื่อมของผิวเกิดจากทั้งกระบวนการสูงวัยตามธรรมชาติและปัจจัยภายนอก

อายุที่เพิ่มขึ้น

เมื่ออายุมากขึ้น ผิวจะค่อย ๆ บางลงและมีการเปลี่ยนแปลงของโครงสร้างภายใน

คอลลาเจนช่วยให้ผิวแข็งแรงและแน่น ขณะที่อีลาสตินช่วยให้ผิวยืดหยุ่น

เมื่อโครงสร้างเหล่านี้เปลี่ยนแปลง ผิวจะคืนตัวได้น้อยลงและเกิดริ้วรอยได้ง่ายขึ้น

ผิวยังอาจกักเก็บความชุ่มชื้นได้น้อยลง ทำให้เส้นริ้วเล็กดูชัดขึ้น

แสงแดดและภาวะผิวเสื่อมจากแสงแดด

รังสีอัลตราไวโอเลตเป็นหนึ่งในปัจจัยสำคัญที่เร่งการเกิดริ้วรอยก่อนวัย

การได้รับแสงแดดสะสมสามารถทำลายคอลลาเจนและโครงสร้างอื่นของผิว ทำให้เกิด

  • เส้นริ้วเล็ก
  • ริ้วรอยลึก
  • สีผิวไม่สม่ำเสมอ
  • ผิวหยาบ
  • ความยืดหยุ่นลดลง
  • เส้นเลือดฝอยชัดขึ้น
  • จุดแดด

กระบวนการนี้เรียกว่า Photoaging

การป้องกันแสงแดดจึงเป็นส่วนสำคัญทั้งในการชะลอการเกิดริ้วรอยใหม่และช่วยคงผลหลังการรักษา

โดยเฉพาะในประเทศไทยซึ่งมีโอกาสได้รับรังสีอัลตราไวโอเลตตลอดทั้งปี

การแสดงสีหน้าซ้ำ ๆ

การยิ้ม หรี่ตา ขมวดคิ้ว และเลิกคิ้วทำให้ผิวถูกพับซ้ำ ๆ

เมื่อเกิดขึ้นต่อเนื่องเป็นเวลาหลายปี อาจทำให้รอยเหล่านี้กลายเป็นริ้วรอยถาวรมากขึ้น

บริเวณที่พบบ่อย ได้แก่

  • หางตา
  • หน้าผาก
  • ระหว่างคิ้ว

การสูญเสียปริมาตรของใบหน้า

ไม่ใช่ทุกริ้วรอยจะเกิดจากผิวเพียงอย่างเดียว

เมื่ออายุมากขึ้น อาจเกิดการเปลี่ยนแปลงของ

  • ไขมันบนใบหน้า
  • กระดูกใบหน้า
  • เอ็นยึดพยุงใบหน้า
  • เนื้อเยื่อใต้ผิว
  • ความยืดหยุ่นของผิว

การสูญเสียหรือเคลื่อนตัวของปริมาตรใบหน้าอาจทำให้เกิดร่องลึก เงา และความหย่อนคล้อย

ในผู้ป่วยกลุ่มนี้ การรักษาเฉพาะผิวชั้นบนเพียงอย่างเดียวอาจให้ผลจำกัด

การสูบบุหรี่

การสูบบุหรี่มีความสัมพันธ์กับการเสื่อมของผิวก่อนวัย และอาจทำให้เกิดริ้วรอยเร็วขึ้น

สารในควันบุหรี่สามารถส่งผลต่อการไหลเวียนเลือดและโครงสร้างเนื้อเยื่อเกี่ยวพันของผิว

ผิวแห้ง

ผิวแห้งไม่ได้เป็นสาเหตุโดยตรงของริ้วรอยลึก แต่สามารถทำให้เส้นริ้วเล็กดูชัดขึ้นได้

การใช้มอยส์เจอไรเซอร์อย่างเหมาะสมจึงอาจช่วยให้ผิวดูเรียบขึ้น โดยเฉพาะในผู้ที่มีผิวแห้งหรือผิวขาดน้ำ

อย่างไรก็ตาม มอยส์เจอไรเซอร์ไม่สามารถทดแทนปริมาตรใบหน้าที่สูญเสียไปหรือแก้ไขริ้วรอยโครงสร้างที่ลึกได้

ริ้วรอยบริเวณต่าง ๆ บนใบหน้า

ริ้วรอยหน้าผาก

ริ้วรอยแนวนอนบนหน้าผากมักสัมพันธ์กับการทำงานของกล้ามเนื้อหน้าผาก

ในระยะแรกอาจเห็นเฉพาะตอนเลิกคิ้ว แต่เมื่อเวลาผ่านไปอาจเห็นได้แม้ใบหน้าอยู่เฉย ๆ

ริ้วรอยระหว่างคิ้ว

เป็นรอยแนวตั้งบริเวณระหว่างคิ้ว มักเกิดจากการหดตัวของกล้ามเนื้อขณะขมวดคิ้วหรือเพ่ง

บางครั้งเรียกว่า รอยเลข 11

รอยหางตา

รอยหางตาเป็นเส้นที่กระจายจากมุมตาด้านนอก

จะเห็นชัดเมื่อยิ้มหรือหรี่ตา และมักเกิดจากทั้งการเคลื่อนไหวของกล้ามเนื้อและการเสื่อมจากแสงแดด

เส้นริ้วใต้ตา

บริเวณรอบดวงตาเป็นบริเวณที่ผิวบาง จึงเกิดเส้นริ้วได้ง่าย

สาเหตุอาจเกี่ยวข้องกับ

  • ผิวบาง
  • การขยับกล้ามเนื้อ
  • แสงแดด
  • ผิวแห้ง
  • การลดลงของคอลลาเจน

อย่างไรก็ตาม ปัญหาบริเวณใต้ตาอาจเกิดจากร่องใต้ตา เม็ดสี เส้นเลือด หรือถุงใต้ตา ซึ่งต้องใช้แนวทางรักษาที่แตกต่างกันร่องแก้ม

ร่องที่พาดจากด้านข้างจมูกลงมาทางมุมปากไม่ได้เกิดจากริ้วรอยของผิวเพียงอย่างเดียว

โครงสร้างกระดูก ปริมาตรบริเวณแก้ม การเคลื่อนตัวของเนื้อเยื่อ และอายุที่เพิ่มขึ้นล้วนมีส่วนเกี่ยวข้อง

การพยายามเติมร่องให้หายไปทั้งหมดอาจทำให้ใบหน้าดูไม่เป็นธรรมชาติ

ริ้วรอยรอบปาก

ริ้วรอยรอบปากอาจเกิดจาก

  • การเคลื่อนไหวซ้ำ ๆ
  • การเสื่อมของผิว
  • แสงแดด
  • การเปลี่ยนแปลงของริมฝีปากและปริมาตรใบหน้า

แนวทางรักษาจึงขึ้นอยู่กับว่าสาเหตุหลักมาจากผิว กล้ามเนื้อ การสูญเสียปริมาตร หรือหลายปัจจัยร่วมกัน

เมื่อไรควรพบแพทย์ผิวหนัง

ริ้วรอยและเส้นริ้วเล็กส่วนใหญ่เป็นการเปลี่ยนแปลงที่ไม่เป็นอันตราย

อย่างไรก็ตาม ควรปรึกษาแพทย์ผิวหนังหาก

  • ไม่แน่ใจว่าควรเลือกการรักษาแบบใด
  • ใช้ผลิตภัณฑ์ดูแลผิวแล้วไม่ได้ผลตามต้องการ
  • สนใจการฉีดสารต่าง ๆ บนใบหน้า
  • สนใจเลเซอร์หรือหัตถการพลังงาน
  • มีผิวแพ้ง่าย
  • มีฝ้าหรือมีประวัติผิวคล้ำหลังการอักเสบ
  • เคยมีภาวะแทรกซ้อนจากหัตถการมาก่อน
  • ต้องการทำหลายหัตถการร่วมกัน

แพทย์ผิวหนังยังช่วยแยกการเปลี่ยนแปลงจากอายุออกจากรอยโรคผิวหนังที่ควรได้รับการตรวจเพิ่มเติมได้

หากมีจุดหรือก้อนที่โตขึ้นเรื่อย ๆ มีเลือดออกซ้ำ เป็นสะเก็ด รูปร่างผิดปกติ หรือไม่หายภายในระยะเวลาที่เหมาะสม ไม่ควรคิดว่าเป็นเพียงจุดอายุหรือปัญหาด้านความงาม

แพทย์ประเมินริ้วรอยอย่างไร

การประเมินริ้วรอยที่ดีควรดูมากกว่าตัวรอยเพียงอย่างเดียว

แพทย์อาจประเมินเรื่องต่อไปนี้

การขยับใบหน้า

แพทย์อาจให้ผู้ป่วยยิ้ม ขมวดคิ้ว หรี่ตา หรือเลิกคิ้ว เพื่อดูว่ากล้ามเนื้อมีส่วนทำให้เกิดริ้วรอยมากน้อยเพียงใด

ริ้วรอยขณะใบหน้าพัก

รอยที่ยังเห็นอยู่แม้ไม่ขยับใบหน้ามักมีองค์ประกอบของริ้วรอยคงที่มากกว่า

คุณภาพผิว

อาจประเมินเรื่อง

  • ผิวสัมผัส
  • ความยืดหยุ่น
  • เม็ดสี
  • ความเสียหายจากแสงแดด
  • รูขุมขน
  • รอยแผลเป็นจากสิว
  • ความแห้ง
  • รอยแดง

โครงสร้างและปริมาตรใบหน้า

ริ้วรอยบางตำแหน่งเกิดจากการเปลี่ยนแปลงของเนื้อเยื่อชั้นลึกมากกว่าผิวด้านบน

สีผิวและแนวโน้มการเกิดเม็ดสี

ประเด็นนี้สำคัญมากก่อนทำเลเซอร์ การผลัดผิว หรือหัตถการที่ทำให้เกิดการอักเสบ

ผู้ที่มีผิวเข้มหรือมีประวัติ Post-inflammatory hyperpigmentation อาจต้องใช้ค่าพลังงานที่ระมัดระวังมากขึ้น หรือเลือกหัตถการที่เหมาะสมกับสีผิว

วิธีรักษาริ้วรอยและเส้นริ้วเล็ก

การรักษาริ้วรอยในปัจจุบันควรเน้นการแก้ที่สาเหตุ ไม่ใช่ทำหัตถการแบบเดียวให้ทุกคน

แนวทางอาจประกอบด้วยการดูแลผิว ยาทา หัตถการฉีด เลเซอร์ การกระตุ้นคอลลาเจน หรือใช้หลายวิธีร่วมกัน

1. การป้องกันแสงแดด

การป้องกันแสงแดดเป็นพื้นฐานสำคัญของการดูแลผิวชะลอวัย

หากไม่ได้ป้องกันผิวจากรังสีอัลตราไวโอเลต ความเสียหายของคอลลาเจนและเม็ดสียังคงเกิดขึ้นต่อเนื่อง

ควรใช้ครีมกันแดดชนิดป้องกันได้ครอบคลุมทั้งรังสี UVA และ UVB ร่วมกับ

  • หลีกเลี่ยงแดดจัดเมื่อทำได้
  • ใช้หมวก
  • ใส่แว่นกันแดด
  • สวมเสื้อผ้าป้องกันแสงแดด

ผู้ที่ทำหัตถการฟื้นฟูผิวควรระวังแสงแดดเป็นพิเศษทั้งก่อนและหลังทำ

2. Retinoids และ Retinol

Retinoids เป็นอนุพันธ์ของวิตามินเอที่ใช้ในทางผิวหนังหลายภาวะ รวมถึงสิวและผิวเสื่อมจากแสงแดด

อาจช่วยปรับ

  • เส้นริ้วเล็ก
  • สีผิวไม่สม่ำเสมอ
  • ผิวหยาบ

Retinoids ชนิดยาตามใบสั่งแพทย์มักมีความแรงมากกว่าผลิตภัณฑ์ Retinol ทั่วไป

อย่างไรก็ตาม ความแรงมากกว่าไม่ได้หมายความว่าจะเหมาะกับทุกคน

ผลข้างเคียงที่อาจพบ ได้แก่

  • ผิวแห้ง
  • ระคายเคือง
  • ลอก
  • แดง
  • ผิวไวขึ้น

มักเริ่มใช้ทีละน้อยและค่อย ๆ ปรับตามความทนของผิว

ผู้ที่มีผิวแพ้ง่าย ผื่นภูมิแพ้ผิวหนัง Rosacea หรือมีเกราะป้องกันผิวอ่อนแอ อาจต้องใช้แผนการรักษาที่อ่อนโยนกว่า

ผู้ที่ตั้งครรภ์หรือวางแผนตั้งครรภ์ควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้ Retinoids

3. มอยส์เจอไรเซอร์และการฟื้นฟูเกราะป้องกันผิว

มอยส์เจอไรเซอร์ไม่สามารถลบริ้วรอยลึกได้ แต่ช่วยเพิ่มความชุ่มชื้นและทำให้เส้นริ้วเล็กดูจางลงได้

ส่วนประกอบที่ใช้บ่อย ได้แก่

  • Ceramides
  • Glycerin
  • Hyaluronic acid
  • สารช่วยเพิ่มความชุ่มชื้นและซ่อมแซมเกราะป้องกันผิว

การดูแลผิวแบบเรียบง่ายและไม่ระคายเคืองมักให้ผลดีกว่าการใช้สารบำรุงหลายชนิดจนผิวอักเสบเรื้อรัง

4. Botulinum toxin สำหรับริ้วรอยจากการเคลื่อนไหว

Botulinum toxin ช่วยลดการทำงานของกล้ามเนื้อบางตำแหน่งเป็นการชั่วคราว

มักใช้กับ

  • ริ้วรอยระหว่างคิ้ว
  • ริ้วรอยหน้าผาก
  • รอยหางตา

จุดประสงค์ของการรักษาไม่จำเป็นต้องทำให้ใบหน้าไม่ขยับเลย แต่ควรลดการหดตัวที่มากเกินไป โดยยังคงการแสดงสีหน้าอย่างเป็นธรรมชาติ

ข้อดี

  • เหมาะกับริ้วรอยที่เกิดจากกล้ามเนื้อ
  • ไม่ต้องผ่าตัด
  • พักฟื้นน้อย
  • ปรับปริมาณและตำแหน่งได้ตามลักษณะใบหน้า

ข้อจำกัด

Botulinum toxin ไม่ได้ช่วยเพิ่มปริมาตรใบหน้า และไม่สามารถแก้ริ้วรอยคงที่ได้ทุกชนิด

ผลของการรักษาเป็นชั่วคราวและจะค่อย ๆ ลดลง

ผลข้างเคียงที่อาจพบ ได้แก่

  • เจ็บบริเวณฉีด
  • ช้ำ
  • หน้าไม่สมมาตรชั่วคราว
  • ปวดศีรษะ
  • กล้ามเนื้อบริเวณใกล้เคียงอ่อนแรง

ในบางกรณีอาจกระทบตำแหน่งของเปลือกตาหรือคิ้ว

ดังนั้นควรรักษาด้วยผลิตภัณฑ์ที่ถูกต้องและทำโดยผู้ประกอบวิชาชีพที่มีความรู้ด้านกายวิภาคใบหน้า

5. Dermal filler

Dermal filler ใช้เพื่อเพิ่มปริมาตรหรือเสริมโครงสร้างในบางตำแหน่งของใบหน้า

Hyaluronic acid filler เป็นหนึ่งในชนิดที่ใช้กันบ่อย

อาจเหมาะกับผู้ที่มีริ้วรอยหรือร่องลึกจาก

  • การสูญเสียปริมาตร
  • โครงสร้างพยุงใบหน้าลดลง
  • การเปลี่ยนแปลงรูปร่างของใบหน้า

ข้อดี

ผลของ Filler หลายชนิดสามารถเห็นการเปลี่ยนแปลงได้ค่อนข้างเร็ว และสามารถวางแผนตามโครงสร้างใบหน้าของแต่ละคน

ข้อจำกัด

Filler ไม่ได้รักษาริ้วรอยทุกชนิด

หากปัญหาหลักมาจากความหย่อนคล้อย การขยับของกล้ามเนื้อ หรือผิวเสื่อมจากแสงแดด การเพิ่ม Filler มากเกินไปอาจไม่แก้สาเหตุและอาจทำให้ใบหน้าดูไม่เป็นธรรมชาติ

ผลข้างเคียง

ผลข้างเคียงที่พบได้ ได้แก่

  • บวม
  • ช้ำ
  • กดเจ็บ
  • แดง

ภาวะแทรกซ้อนที่พบน้อยกว่า ได้แก่ การติดเชื้อ ก้อนอักเสบ และปฏิกิริยาอื่น ๆ

ภาวะแทรกซ้อนที่สำคัญแต่พบไม่บ่อยคือการฉีดเข้าเส้นเลือดโดยไม่ตั้งใจ ซึ่งอาจรบกวนการไหลเวียนเลือดของผิว และในกรณีรุนแรงอาจทำให้เนื้อเยื่อเสียหายหรือกระทบต่อการมองเห็น

ดังนั้นการฉีด Filler ควรถูกมองว่าเป็นหัตถการทางการแพทย์ ไม่ใช่เพียงบริการด้านความงามทั่วไป

6. เลเซอร์ปรับสภาพผิว

เลเซอร์สามารถช่วยปรับริ้วรอยบางชนิด ผิวที่เสื่อมจากแสงแดด และผิวสัมผัสไม่เรียบ

โดยทั่วไปแบ่งเป็น

  • Ablative laser
  • Non-ablative laser

Ablative laser

เลเซอร์กลุ่มนี้ทำให้เกิดการลอกหรือทำลายผิวบางส่วนอย่างควบคุม เพื่อกระตุ้นการสร้างผิวใหม่และการจัดเรียงคอลลาเจนอาจให้การเปลี่ยนแปลงที่ชัดกว่าในผู้ป่วยบางราย แต่มี

  • ระยะพักฟื้นมากกว่า
  • ผิวแดง
  • ลอกหรือตกสะเก็ด
  • ความเสี่ยงเรื่องเม็ดสีมากขึ้น
  • ต้องดูแลหลังทำอย่างใกล้ชิด

โดยเฉพาะในผู้ที่มีผิวเข้มหรือมีแนวโน้มเกิดรอยดำหลังการอักเสบ

Non-ablative fractional laser

เป็นการส่งพลังงานความร้อนเป็นจุดเล็ก ๆ ลงในผิว โดยทำลายผิวด้านบนน้อยกว่า

เป้าหมายคือกระตุ้นการสร้างคอลลาเจนใหม่ โดยทั่วไปพักฟื้นน้อยกว่า Ablative laser

อย่างไรก็ตาม ผลมักค่อย ๆ เกิดขึ้น และอาจต้องทำหลายครั้ง

7. Microneedling

Microneedling ใช้เข็มขนาดเล็กสร้างบาดแผลขนาดจิ๋วในผิวอย่างควบคุม

กระบวนการซ่อมแซมของผิวจะช่วยกระตุ้นการปรับโครงสร้างในชั้นหนังแท้

อาจใช้ในผู้ที่มี

  • เส้นริ้วเล็ก
  • ผิวไม่เรียบ
  • รูขุมขนกว้าง
  • รอยแผลเป็นจากสิวบางชนิด

ผลจะค่อย ๆ พัฒนา ไม่ได้เกิดขึ้นทันที

หลังทำอาจมี

  • ผิวแดง
  • แสบ
  • บวม
  • มีเลือดซึมเป็นจุดเล็ก ๆ

ควรให้ความสำคัญกับเทคนิคและการควบคุมการติดเชื้อ

8. Radiofrequency microneedling

Radiofrequency microneedling เป็นการใช้เข็มร่วมกับพลังงาน Radiofrequency เพื่อส่งพลังงานความร้อนลงในผิวชั้นลึกเป้าหมายคือกระตุ้นการปรับโครงสร้างของชั้นหนังแท้ โดยลดการทำลายผิวชั้นบนให้น้อยที่สุด

อาจใช้ในผู้ที่มี

  • เส้นริ้วเล็ก
  • ผิวไม่เรียบ
  • รอยแผลเป็นจากสิว
  • ความหย่อนคล้อยเล็กน้อย

ผลลัพธ์จะค่อย ๆ เห็นชัดขึ้นเมื่อมีการสร้างคอลลาเจนใหม่

ผลข้างเคียงที่อาจพบ ได้แก่

  • แดง
  • บวม
  • เจ็บ
  • ตกสะเก็ดเล็กน้อย
  • การเปลี่ยนแปลงของเม็ดสี

9. Radiofrequency และ Ultrasound สำหรับผิวหย่อนคล้อย

หัตถการพลังงาน Radiofrequency หรือ Ultrasound อาจใช้ในผู้ที่มีความหย่อนคล้อยระดับเล็กน้อยถึงปานกลาง

พลังงานจะถูกส่งลงไปในชั้นลึกกว่าผิวชั้นบน เพื่อกระตุ้นการหดตัวและการปรับโครงสร้างของเนื้อเยื่อ

หัตถการเหล่านี้ไม่ควรถูกคาดหวังว่าจะให้ผลเทียบเท่าการผ่าตัดยกกระชับ

ผลลัพธ์ขึ้นอยู่กับ

  • อายุ
  • ระดับความหย่อนคล้อย
  • โครงสร้างใบหน้า
  • ความหนาของผิว
  • ชนิดของเครื่อง
  • ค่าพลังงาน
  • เทคนิคการรักษา

10. Chemical peel

Chemical peel ใช้สารเคมีเพื่อทำให้ผิวลอกอย่างควบคุม

ระดับความลึกของการผลัดผิวแตกต่างกันไปตามชนิดและความเข้มข้นของสาร

อาจช่วยเรื่อง

  • เส้นริ้วเล็ก
  • ผิวไม่เรียบ
  • เม็ดสีบางชนิด
  • ผิวเสื่อมจากแสงแดด

Chemical peel แบบตื้นมักพักฟื้นน้อยกว่า ส่วนแบบลึกจะทำให้ผิวบาดเจ็บมากกว่าและต้องใช้ระยะฟื้นตัวนานขึ้น

การเปลี่ยนแปลงของเม็ดสีเป็นประเด็นสำคัญในผู้ที่มีผิวสีเข้ม

วิธีรักษาแบบใดเหมาะกับริ้วรอยแต่ละชนิด

การเลือกการรักษาควรขึ้นอยู่กับสาเหตุหลักของริ้วรอย

ปัญหาหลักแนวทางที่อาจพิจารณา
ริ้วรอยหน้าผากหรือระหว่างคิ้วจากกล้ามเนื้อBotulinum toxin
รอยหางตาBotulinum toxin และหัตถการปรับผิวบางชนิด
เส้นริ้วตื้นยาทา การดูแลผิว และหัตถการปรับผิว
ผิวเสื่อมจากแสงแดดRetinoids, Chemical peel, Laser
การสูญเสียปริมาตรใบหน้าDermal filler หรือการเพิ่มปริมาตร
ความหย่อนคล้อยเล็กน้อยRadiofrequency, Ultrasound หรือหัตถการกระตุ้นคอลลาเจน
เส้นริ้วร่วมกับรอยแผลเป็นจากสิวFractional laser, Microneedling หรือ Radiofrequency microneedling
มีหลายปัญหาร่วมกันการรักษาแบบผสมผสานตามการประเมิน

ตารางนี้เป็นแนวทางทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ผู้ป่วยสองคนที่มีอายุเท่ากันและมีริ้วรอยคล้ายกัน อาจต้องใช้วิธีรักษาที่แตกต่างกันโดยสิ้นเชิง

การรักษาแบบผสมผสาน

ความเสื่อมของใบหน้ามักไม่ได้เกิดจากปัจจัยเดียว

ผู้ป่วยคนเดียวกันอาจมีทั้ง

  • ริ้วรอยหน้าผากจากกล้ามเนื้อ
  • ผิวแก้มเสื่อมจากแสงแดด
  • ปริมาตรแก้มลดลง
  • ความหย่อนคล้อยบริเวณกรอบหน้า

จึงไม่มีหัตถการชนิดเดียวที่แก้ได้ทุกอย่าง

แพทย์อาจวางแผนรักษาเป็นลำดับ เช่น

  1. ป้องกันความเสียหายจากแสงแดดเพิ่มเติม
  2. ปรับคุณภาพผิว
  3. ลดริ้วรอยจากการทำงานของกล้ามเนื้อ
  4. เพิ่มปริมาตรเฉพาะตำแหน่ง
  5. รักษาความหย่อนคล้อยเมื่อมีข้อบ่งชี้

สิ่งสำคัญคือ การทำมากไม่ได้หมายความว่าจะได้ผลดีกว่าเสมอ

การฟื้นฟูใบหน้าให้ดูเป็นธรรมชาติควรเน้นการรักษาเฉพาะสิ่งที่จำเป็น และคงสัดส่วนใบหน้าปกติไว้

การรักษาริ้วรอยในผิวคนเอเชีย

คนเอเชียและผู้ที่มีสีผิวเข้มสามารถทำหัตถการฟื้นฟูผิวได้ แต่ต้องคำนึงถึงความเสี่ยงของ Post-inflammatory hyperpigmentation

ภาวะนี้คือผิวคล้ำขึ้นหลังเกิดการอักเสบหรือบาดเจ็บที่ผิว

หัตถการที่ทำให้เกิดการอักเสบ เช่น

  • เลเซอร์
  • Chemical peel
  • หัตถการพลังงานบางชนิด

อาจกระตุ้นให้เกิดรอยดำได้

ความเสี่ยงขึ้นอยู่กับ

  • สีผิว
  • ความแรงของการรักษา
  • การตากแดด
  • ประวัติการเกิดรอยดำหลังการอักเสบ
  • การมีฝ้าร่วมด้วย
  • การดูแลหลังทำ

ไม่ได้หมายความว่าผู้ที่มีผิวเข้มจะทำเลเซอร์ไม่ได้ แต่การเลือกชนิดของเครื่อง ค่าพลังงาน และวิธีดูแลหลังทำมีความสำคัญมาก

ระยะพักฟื้นและการดูแลหลังทำ

ระยะพักฟื้นแตกต่างกันมากตามชนิดของหัตถการ

การฉีดอาจทำให้

  • ช้ำ
  • บวม
  • กดเจ็บ

Microneedling และหัตถการพลังงานอาจทำให้ผิวแดงหรือบวมชั่วคราว

เลเซอร์ที่มีความแรงมากอาจทำให้มี

  • แดง
  • ลอก
  • ตกสะเก็ด
  • แสบหรือไวต่อการสัมผัส

การดูแลทั่วไปอาจประกอบด้วย

  • ล้างหน้าอย่างอ่อนโยน
  • ใช้มอยส์เจอไรเซอร์
  • ป้องกันแสงแดด
  • หลีกเลี่ยงการถูหรือระคายเคืองผิว
  • หยุดสารออกฤทธิ์บางชนิดชั่วคราวตามคำแนะนำ

ควรปฏิบัติตามคำแนะนำเฉพาะของหัตถการที่ทำ ไม่ควรใช้แนวทางดูแลแบบเดียวกับทุกหัตถการ

ริ้วรอยกลับมาได้หรือไม่

ผิวยังคงมีการเปลี่ยนแปลงตามอายุอยู่ตลอดเวลา

การรักษาส่วนใหญ่ช่วยให้ริ้วรอยดีขึ้น แต่ไม่สามารถหยุดกระบวนการสูงวัยได้ถาวร

ริ้วรอยจากกล้ามเนื้อจะค่อย ๆ กลับมาเมื่อฤทธิ์ของ Botulinum toxin ลดลง

Filler ชั่วคราวจะค่อย ๆ สลาย

หัตถการกระตุ้นคอลลาเจนอาจให้ผลนานกว่า แต่ผิวก็ยังคงเปลี่ยนแปลงตามอายุและปัจจัยแวดล้อม

บางรายจึงอาจต้องทำการรักษาเพื่อคงผลเป็นระยะ

การป้องกันแสงแดดยังคงเป็นปัจจัยสำคัญในระยะยาว

การปรึกษาแพทย์ผิวหนังในกรุงเทพควรคาดหวังอะไร

การปรึกษาเรื่องริ้วรอยควรเริ่มจากการทำความเข้าใจว่าผู้ป่วยกังวลเรื่องใด มากกว่าการเริ่มต้นจากการเลือกเครื่องหรือหัตถการ

แพทย์อาจสอบถามเรื่อง

  • ปัญหาที่กังวลมากที่สุด
  • ประวัติการฉีดสารบนใบหน้า
  • ประวัติการทำเลเซอร์
  • แนวโน้มการเกิดรอยดำ
  • ประวัติฝ้า
  • สิวและรอยสิว
  • ผิวแพ้ง่ายหรือ Rosacea
  • ยาที่ใช้อยู่
  • ประวัติแพ้ยา
  • ภาวะแทรกซ้อนจากการรักษาเดิม
  • ระยะเวลาพักฟื้นที่ยอมรับได้
  • ผลลัพธ์ที่คาดหวัง

ควรประเมินใบหน้าทั้งตอนอยู่นิ่งและขณะขยับ

จากนั้นจึงวางแผนว่าปัญหาใดควรรักษาก่อน และอะไรอาจยังไม่จำเป็นต้องทำ

ผู้ที่เดินทางมารักษาที่กรุงเทพจากต่างประเทศควรแจ้งแพทย์ว่าจะอยู่ในประเทศไทยนานเท่าใด เนื่องจากบางหัตถการอาจต้องติดตามผล และบางชนิดไม่เหมาะกับการทำก่อนตากแดดว่ายน้ำ ดำน้ำ หรือเดินทางต่อทันที

เลือกคลินิกรักษาริ้วรอยในกรุงเทพอย่างไร

แม้ริ้วรอยจะเป็นปัญหาด้านความงาม แต่หัตถการหลายอย่างเป็นหัตถการทางการแพทย์

ก่อนตัดสินใจรักษา ควรถามเรื่องต่อไปนี้

  • ใครเป็นผู้ทำหัตถการ
  • ผู้ทำมีคุณวุฒิทางการแพทย์หรือไม่
  • ใช้ผลิตภัณฑ์หรือเครื่องมือชนิดใด
  • เหตุใดจึงแนะนำวิธีนี้
  • ผลที่คาดหวังได้จริงคืออะไร
  • มีทางเลือกอื่นหรือไม่
  • ภาวะแทรกซ้อนที่สำคัญมีอะไร
  • ต้องพักฟื้นนานแค่ไหน
  • หากเกิดปัญหาจะมีแนวทางดูแลอย่างไร
  • มีการติดตามผลหรือไม่

ประเด็นเหล่านี้สำคัญเป็นพิเศษสำหรับหัตถการฉีด เลเซอร์ และเครื่องมือทางการแพทย์

คำถามที่พบบ่อย

สกินแคร์ช่วยลดริ้วรอยได้จริงหรือไม่?

ช่วยได้ในบางกรณี โดยเฉพาะเส้นริ้วตื้น ความแห้ง สีผิวไม่สม่ำเสมอ และผิวเสื่อมจากแสงแดด

การป้องกันแสงแดดและ Retinoids เป็นส่วนสำคัญของการดูแลผิวชะลอวัย

อย่างไรก็ตาม ผลิตภัณฑ์ทาไม่สามารถทดแทนการรักษาที่เน้นกล้ามเนื้อ การสูญเสียปริมาตร หรือความหย่อนคล้อยได้

Botulinum toxin หรือเลเซอร์ แบบไหนดีกว่า?

ทั้งสองชนิดรักษาคนละปัญหา

Botulinum toxin เหมาะกับริ้วรอยที่เกิดจากการทำงานของกล้ามเนื้อ

เลเซอร์เหมาะกับปัญหาผิวสัมผัส ผิวเสื่อมจากแสงแดด และริ้วรอยคงที่บางชนิด

บางรายอาจใช้ร่วมกัน

ริ้วรอยหน้าผากควรรักษาอย่างไร?

หากเกิดจากการขยับกล้ามเนื้อเป็นหลัก อาจพิจารณา Botulinum toxin

หากมีรอยคงที่แม้ใบหน้าไม่ขยับ อาจต้องเสริมด้วยการรักษาที่เน้นคุณภาพผิว

ควรประเมินตำแหน่งคิ้วและการทำงานของกล้ามเนื้อหน้าผากก่อนรักษา

เลเซอร์ลบริ้วรอยได้ถาวรหรือไม่?

ไม่สามารถหยุดการเสื่อมของผิวตามอายุได้ถาวร

เลเซอร์สามารถช่วยให้ริ้วรอยและผิวสัมผัสดีขึ้น แต่ผิวยังคงมีการเปลี่ยนแปลงตามอายุและแสงแดดต่อไป

ต้องทำกี่ครั้งจึงจะเห็นผล?

ขึ้นอยู่กับชนิดของหัตถการและความรุนแรงของปัญหา

หัตถการฉีดบางชนิดอาจเห็นการเปลี่ยนแปลงหลังทำครั้งเดียว ขณะที่เลเซอร์ชนิด Non-ablative และหัตถการกระตุ้นคอลลาเจนอาจต้องทำหลายครั้งรักษาริ้วรอยเจ็บหรือไม่

ระดับความรู้สึกแตกต่างกันตามชนิดของการรักษา

การฉีดมักรู้สึกเจ็บจากเข็มชั่วครู่ ส่วน Microneedling และเลเซอร์อาจใช้ยาชาทาก่อนทำ

หัตถการที่รุนแรงมากขึ้นมักมีความรู้สึกระหว่างทำและระยะพักฟื้นมากขึ้น

หลังรักษาต้องพักหน้าหรือไม่?

ขึ้นอยู่กับหัตถการ

การฉีดบางชนิดมีระยะพักฟื้นน้อย ส่วน Fractional laser หรือ Ablative laser อาจทำให้แดง บวม ลอก หรือตกสะเก็ดได้หลายวัน

คนผิวเข้มสามารถทำเลเซอร์ลดริ้วรอยได้หรือไม่?

สามารถทำได้ แต่ต้องเลือกชนิดของเลเซอร์และค่าพลังงานอย่างเหมาะสม

ผู้ที่มีผิวเข้มอาจมีความเสี่ยงต่อ Post-inflammatory hyperpigmentation มากขึ้นหลังหัตถการบางชนิด

ควรเริ่มรักษาริ้วรอยอายุเท่าไร?

ไม่มีอายุที่จำเป็นต้องเริ่มรักษา

การตัดสินใจควรขึ้นอยู่กับปัญหา ลักษณะผิว และความต้องการของแต่ละคน มากกว่าตัวเลขอายุ

การป้องกันแสงแดดและดูแลผิวอย่างเหมาะสมสามารถเริ่มได้ตั้งแต่อายุน้อย

ป้องกันริ้วรอยได้ทั้งหมดหรือไม่?

ไม่ได้

ริ้วรอยเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการสูงวัยตามธรรมชาติ

อย่างไรก็ตาม การป้องกันแสงแดด งดสูบบุหรี่ ดูแลความชุ่มชื้นของผิว และเลือกใช้สกินแคร์อย่างเหมาะสมสามารถช่วยลดการเสื่อมของผิวก่อนวัยได้

ร่องลึกทุกตำแหน่งควรเติม Filler หรือไม่?

ไม่จำเป็น

ร่องบางชนิดเกิดจากกล้ามเนื้อ ความหย่อนคล้อย หรือการเปลี่ยนแปลงของโครงสร้างใบหน้าบริเวณอื่น

การเติม Filler ลงในทุกร่องโดยไม่ประเมินสาเหตุ อาจทำให้ใบหน้าดูไม่เป็นธรรมชาติ

จะรู้ได้อย่างไรว่าควรทำ Botulinum toxin, Filler, Laser หรือ Radiofrequency?

โดยทั่วไปสามารถพิจารณาจากสาเหตุหลัก

- ริ้วรอยจากกล้ามเนื้อ → Botulinum toxin
- การสูญเสียปริมาตร → Filler
- ผิวหยาบและผิวเสื่อมจากแสงแดด → การปรับผิวด้วยเลเซอร์หรือหัตถการอื่น
- ความหย่อนคล้อย → Radiofrequency หรือ Ultrasound

ผู้ป่วยจำนวนมากมีหลายปัญหาร่วมกัน จึงอาจต้องใช้การรักษาแบบผสมผสาน

สรุป ริ้วรอยและเส้นริ้วเล็กรักษาอย่างไร?

ริ้วรอยและเส้นริ้วเล็กเป็นส่วนหนึ่งของการเปลี่ยนแปลงตามอายุ แต่ไม่ได้เกิดจากสาเหตุเดียวกันทั้งหมด

ดังนั้น คำถามที่สำคัญไม่ใช่

“หัตถการอะไรแรงที่สุดหรือดีที่สุด”?

แต่ควรถามว่า

“ริ้วรอยของเราเกิดจากอะไร และวิธีใดแก้สาเหตุนั้นได้ตรงที่สุด”?

แพทย์ผิวหนังสามารถประเมินได้ว่าริ้วรอยเกิดจากกล้ามเนื้อ การเสื่อมของผิว แสงแดด การสูญเสียปริมาตร หรือความหย่อนคล้อย และวางแผนว่าเหมาะกับการดูแลผิว ยาทา การฉีดเลเซอร์ การกระตุ้นคอลลาเจน หรือการรักษาหลายวิธีร่วมกัน

สำหรับผู้ที่กำลังมองหาการฟื้นฟูผิวหรือรักษาริ้วรอยในกรุงเทพ การประเมินใบหน้าเฉพาะบุคคลก่อนทำหัตถการเป็นสิ่งสำคัญ โดยเฉพาะก่อนการฉีด เลเซอร์ หรือเครื่องมือพลังงาน

เป้าหมายของการรักษาควรเป็นการทำให้ใบหน้าดูดีขึ้นอย่างเหมาะสม โดยยังคงสุขภาพผิว การเคลื่อนไหวของใบหน้า และสัดส่วนที่เป็นธรรมชาติ

โรคอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง

การดูแลผิวที่ดี เริ่มต้นจากการพูดคุย

กรอกข้อมูลสำหรับติดต่อกลับ ทีมงานจะติดต่อเพื่อให้ข้อมูลเบื้องต้น ตอบข้อสงสัย และช่วยนัดหมายเวลาที่สะดวกสำหรับคุณ

Clear Skin Dermatology

Booking (TH)